“Deprem kaynaklı telaş semptomları 2 haftadan uzun sürerse ruhsal dayanağa ihtiyaç var”

Trabzon Üniversitesi Üniversitesi Ruhsal Müşavere ve Rehberlik (PDR) Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Altun Kobul, sarsıntılarda çocuk ve yetişkinlerin süreçten etkilenme seviyesi farklılıklarına ilişkin “Deprem kaynaklı korku semptomları 2 haftadan daha uzun bir süre devam ediyorsa, olağanlaşma sağlanmıyorsa, profesyonel bir ruhsal dayanağa ihtiyaç var demektir” dedi.

Trabzon Üniversitesi Üniversitesi Ruhsal Müracaat ve Rehberlik (PDR) Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Fatma Altun Kobul, Kahramanmaraş merkezli yaşanan ve 10 ilde yıkıcı tesire neden olan sarsıntılardan etkilenenler, afet sebebiyle ruh sağlığına dikkat etmesi gerektiğini söyledi.

Depremin tesirinin ruhsal olarak insanlarda farklı reaksiyonlarla kendisini gösterdiğini belirten Doç. Dr. Kobul, afet sonrasında oluşabilen korku semptomlarının süreksiz olduğunu söyledi. Doç. Dr. Kobul, “Aşırı çaresizlik ve güvensizlik hissi, sarsıntı sonrası reaksiyonların başlıcalarını oluşturuyor. Bireylerin anlık yansılar vermeleri, günlük yapmış oldukları faaliyetlerden uzaklaşmaları, uykusuzluk, iştahsızlık, gerginlik, sonluluk benzeri davranışları olağandır, olağandır. Bu sürecin bir modülüdür. Hepimiz bunları yaşayabiliriz; fakat farklı tesir seviyelerine, yoğunluğuna, şiddetine göre de bunlar bireylerde farklı sonuçlar gösterebilir. Yetişkinler olarak dert semptomlarının, yani kalp çarpıntılarının, terlemenin, titremenin ve ölecekmiş benzeri hissetmenin, boğulma hissinin bu sürecin olağan bir kesimi olduğunu ve bunların süreksiz olduğunu bilmemiz gerekiyor. İştahsızlık, uykusuzluk ve günlük aktivitelerdeki ilgi kaybı olağandır. Bunun için ilaç yahut alkol kullanılmasını tavsiye etmiyoruz” sözlerini kullandı.

“Rutininize dönün”

“Güvenlik muhtaçlıklarını sağlamamız gerekiyor” 

Çocukların zelzeleden etkilenme seviyelerinde farklılık olabileceğini ve farklı davranışlar gösterebileceklerini belirten Kobul, şunları söyledi:

“Çocuklarda bazen olaylarla ilgili bir duyarsızlık, anlamama durumu görülebilir. Bazen aşırı endişe, çaresizlik hissi gözlenebilir. Etrafında olup bitenlerle ilgili hislerini ifade etmeleri gerekebilir. Ebeveyn olarak güvenlik gereksinimlerini sağlamamız gerekiyor. Çocuklarda en çok zedelenen güvenlikle ilgili durumdur. Burada çocuğa temas etmek, çocuğun yanında olmak, ona sarılmak, dokunmak birincil olarak yapmamız gereken şeylerden birisi. Bunun dışında çocuğun hislerini ifade etmesine imkan vermek, tekrar tekrar sorduğu sorulara sabırla yanıt vermek, çocukları ekranlardan uzak tutmak; fakat olaylarla ilgili çocukların ‘Deprem nedir, ne değildir’ benzeri sağlıklı bilgilenmesini sağlamak gerekir. Çocuklar da suçluluk hissi geliştirebilirler. Sarsıntının kendileri yüzünden olduğunu düşünen çocuklar olabilir. Onların bir suçu olmadığına yönelik açıklamalar yapmak yararlı olacaktır. Hem çocuklar hem de yetişkinlerde semptomlar iki haftadan daha uzun bir süre devam ediyorsa, olağanlaşma sağlanmıyorsa, profesyonel bir ruhsal dayanağa ihtiyaç var demektir” dedi.