“Her gün ölüyoruz”
Amerika Birleşik Devletleri’nin(ABD) önde gelen gazetelerinden Wall Street Journal (WSJ), Türkiye’deki zelzelelerde yakınlarını kaybeden ailelerin yaşadıklarını yazdı.
Independent Türkçe’nin Wall Street Journal’ a dayandırdığı haberinde, Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki zelzelelerde yakınlarını kaybeden ailelerin yaşadıklarına yer verdi. “Türkiye’deki sarsıntılardan sonra aileler, hiçbir zaman bulunamayabilecek sevdiklerinin yasını tutuyor” başlıklı haberde WSJ, depremzedelerle ve uzmanlarla görüşmeleri yer aldı.
“Cennetten bir köşe”
WSJ, görüştüğü depremzedelerden Mevlüt Aslan‘ın, Hatay’daki Rönesans Rezidans’ın enkazında kalan 23 yaşındaki kızı Zeyna Aslan‘ı bulabilmek için eşiyle hastane hastane dolaştığını kaydederek, kendisinin “Her gün ölüyoruz” sözlerini aktardı.
2011’de zelzele yönetmeliğine uygun yapıldığı iddia edilen ve “Cennetten bir köşe” diye satılan rezidansın zelzelelerde yerle bir olması tepki toplamıştı. Projenin müteahhidi Mehmet Yaşar Çoşkun ise 10 Şubat’ta Karadağ’a kaçmaya çalışırken İstanbul Havalimanı’nda yakalanmıştı.
WSJ, 7,8 büyüklüğündeki ilk zelzelenin “249 dairenin yer aldığı binayı mezara dönüştürdüğünü”, burada bir hafta süren arama kurtarma çalışmalarının akabinde iş makinalarının enkazı kaldırmayı tamamladığını kaydetti. Haberde, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın pazartesi günkü açıklamasında, yaklaşık 554 bin dairenin yer aldığı 185 bin 345 binanın yıkıldığını yahut ağır hasar sebebiyle yıkılacağını söylediği de hatırlatıldı.
“İlk gaye cesetlere zarar vermemek olmalı”
WSJ, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi’nden arama kurtarma uzmanı Ali Utku Şahin‘in görüşlerine de yer verdi. Haberde, arama kurtarma çalışmalarına katılan Şahin’in Hatay’da binlerce kişinin hâlâ enkaz altında olduğuna yönelik varsayımı vurgulandı.
WSJ, Kocaeli Üniversitesi’nden adli tıp uzmanı Ümit Biçer‘in görüşlerini de aldı. 1999’daki Gölcük zelzelesinde de görev yapan Biçer’in arama kurtarma çalışmalarına dair şu sözleri kaydedildi:
“İlk hedef cesetlere zarar vermemek olmalı. Hassas şekilde yapılmazsa, olağanda olduğundan çok daha fazla kimliği belgisiz cesetle karşılaşabiliriz.”
“Çekişmeli bir seçimle karşı karşıya olan Erdoğan hükümeti…”
Haberde, Erdoğan’ın zelzele bölgesinde bir an önce inşaat çalışmalarına başlamak istediği belirtilerek, şu tabirlere yer verildi:
“Bu yıl çekişmeli bir seçimle karşı karşıya olan Erdoğan hükümeti, zelzele bölgesinde yeniden inşaat çalışmalarını başlatmaya istekli. Erdoğan, pazartesi günü yaptığı açıklamada, yaklaşık 300 bin konutun birincisinin inşaatının martta tamamlanacağını söyledi.”
“Cesetler polis belgelerindeki numaraların verildiği isimsiz mezarlara gömüldü”
WSJ, arama kurtarma çalışmalarında cansız vücutların kimliklerinin belirlenmesi için izlenen usullere dairse şu bilgileri paylaştı:
“Morglarda ve hastanelerde yer kalmayınca, cesetler polis evraklarındaki numaraların verildiği isimsiz mezarlara gömüldü. Gömülmeden önce kas, diş yahut kemiklerden DNA örneği alınıyor. Şayet bir eşleşme bulunursa, yetkililer cesedi mezardan çıkarıyor.”
“Nihayetinde kişinin artık bu dünyada olmadığını bilerek bir mutlaklığa kavuşurlar”
Haberde, ABD’deki Minnesota Üniversitesi’nden “muğlak kayıp” kavramını ortaya koyarak yas ve travma çalışmaları yapan akademisyen Pauline Boss‘un şu tabirleri yer alıyor:
“İnsanlar kendileri için zor olsa da mevte tahammül edebilir. Ama nihayetinde kişinin artık bu dünyada olmadığını bilerek bir katılığa kavuşurlar. Muğlak kayıp söylediği söz edilen olduğundaysa çözümsüzlük ve bunun yarattığı sıkıntı sonsuza kadar sürecektir.”
“AFAD’dan yorum taleplerine karşılık yok”
Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçelerinde 6 Şubat’ta meydana gelen iki şiddetli sarsıntı, Türkiye ve Suriye’de en az 50 bin kişinin vefatına yol açtı. Sarsıntılar Kahramanmaraş’ın yanı sıra Hatay, Gaziantep, Adana, Malatya, Diyarbakır, Şanlıurfa ve Adıyaman’ı da etkiledi. Erdoğan, 8 Şubat’ta sarsıntıdan etkilenen 10 ilde üç aylığına olağanüstü hal ilan etmişti.