İlber Ortaylı: Türkiyeli değil, Türk’üm

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı ‘Türk mü, Türkiyeli mi’ tartışmalarıyla ilgili olarak, “Bu Türkiye’dir. Üzerinde oynama hakkın yok. Beni zedelemeye hakkın yok. Senin yüzünden Türkiyeli benzeri bir tabire giremem. İstemiyorsan isteme. Senin beni kendi çamaşırın içine koyma hakkın yok. Bendeniz Türkiyeli değilim. Türkiye’yi çok seviyorum. Ecnebi olsaydım Türkolog olurdum. Şu anda ben Türk’üm. Bunu bu türlü biliyorum” dedi. 

Fatih Altaylı’nın Teke Tek programında gündeme dair soruları yanıtlayan Prof. Dr. İlber Ortaylı,  Türk mü, Türkiyeli mi tartışmalarıyla ilgili olarak şöyle konuştu: 

“Bu işin cıvıması, mantığın dışına çıkmak”

“Bu işin cıvıması, mantığın dışına çıkmak. Ben Türkçe’den uzak kalmayı yapamam. Esasen belli Türkçe’den uzak kalmayacağım. Türk lisanında yazıyor olmak. Türk şairisindir, Türk romancısısındır, Türk tarihçisisindir. Sovyet şairi, Sovyet yazarı, Sovyet tarihçisi benzeri bir konsept gelmedi. Aslında o da Rusya’da tutmadı. Bu tutmaz. Kimse Amerikan tarihçisi demez. Halil İnalcık Amerika’da yazıyor diye Amerikan tarihçisi olmaz. Türkçe yazanlar, Türkçe yazıyorsa yazsın. Etnik kimliğini muhafaza etmek isteyen o lisanda müellif. Bu çok açık bir şeydir. Mesela Türk lisanında yazanlar, saçma. Nizami Gencevi Türk’tür. Tek Türkçe beyiti yok. Bu olağanüstü çok önemli bir olay. Yok Türkçe yazanlar boş laftır. Türkiyeli müellif falan beni hiç ilgilendirmiyor. O Türk edebiyatıdır. Etnik grubu beni ilgilendirmiyor. Meşhur şair Şehriyar, sureti katiyede Türk’tü fakat Türk müellif değildi. Sonra Türkçe’ye başladı, Haydarbaba’yı yazdı ondan sonra Türk edebiyatının mensubu oldu.

“Senin beni kendi çamaşırın içine koyma hakkın yok”

İsteyen Türk olur, istemeyen olmaz. Memleketin ismi Türkiye olur. Fransa’nın Fransa olması gibi. Basklar İspanya’da tabi ki çok milliyetçiler fakat aynı Basklar Fransa’da hiç umurlarında değildir. Bu da Türkiye’dir. Üzerinde oynama hakkın yok. Beni zedelemeye hakkın yok. Senin yüzünden Türkiyeli benzeri bir tabire giremem. İstemiyorsan isteme. Senin beni kendi çamaşırın içine koyma hakkın yok. Bendeniz Türkiyeli değilim. Türkiye’yi çok seviyorum. Ecnebi olsaydım Türkolog olurdum. Şu anda ben Türk’üm. Bunu bu türlü biliyorum. Bu bir mirastır. Bunu benimsersin, devam ettirirsin, o şekilde ölürsün. Çok harika Fransızca konuşabilirsin, olabilir dünyanın her yerinde ‘Mösyö Türk’sün’. Bir kavramı ortaya attığınız zaman çeviri etmelisiniz. Tercümeniz hiçbir şey ifade etmez. Tarih, coğrafya bilmezler. Çok uyanıktır, fizik okuyorlardır, yazılımcıdır. Masraflar Amerika’ya. Amerika bir memleket. Keşfedenin bilgisi yoktu. Oraya gelenler WASP’tır. Koca memlekette ne kadar kalabalık bir İspanyol var. Biz hiç ‘İspanyol Amerikalıyız’ deniyor mu?”