Otomobil pazarında belirsizlik; sipariş iptalleri artmaya başladı

Otomobil ve hafif ticari araç satışları rekor kırmaya devam ederken, temmuz ayından itibaren sipariş iptallerinde artışlar yaşandı.

Pandemiden bu yana araba ve hafif ticari araçlara ulaşmanın zorluğu, süratle artan fiyatlar, 0 kilometreden pahalı olan ikinci el araçlar, fırsatçılar ve arabaların yatırım aracı haline gelmesi gündemi işgal ediyor.

Otomobil arzının talebe yetişememesi sebebiyle katlanarak artan bu meselelerin tahlili için Ticaret Bakanlığı son devirde kimi tedbirler almaya çalışsa da geç kalınmış tedbirlerin pazarı ne kadar regüle edebileceğini zaman gösterecek.

Otomotiv sektörü arz konusunda çok önemli yol kat etmiş olsa da yılın ilk altı ayında talep büyümesi devam etmişti. Lakin temmuz ayından itibaren krediye ulaşmanın düzgünce zorlaşmasının yanı sıra kredi faizlerinin çok yüksek olması, araç fiyatlarına göre kullanılabilen kredi ölçüsünün ve vadenin çok sınırlı olması, araç fiyatlarının süratle yükselmeye devam etmesi benzeri sebeplerle sipariş iptallerini hızlandırdı.

Bazı modellerde fiyat artışları 8 ayda yüzde 100’ü buldu

Cumhuriyet gazetesinin haberine göre; otomotiv yöneticileri sipariş iptallerinin şimdilik satışları etkilemediğini, siparişi iptal eden tüketicilerin yerini sırada bekleyen başkalarının aldığını söyledi.

Bazı markalarda yüzde 40’a varan oranlarda sipariş iptalinin olması dikkat çekerken eylül ayında satış açısından sorun yaşanmayacağı fakat yılın son çeyreği için öngörüde bulunmanın zor olduğunun altı çizildi. Bu belirsizliğin altında yatan temel nedenler krediye ulaşma zorluğu ve yüksek fiyatların yanı sıra hala döviz kuruna müdahale edilmesi ve arabanın yatırım aracı olarak kalmaya devam etme mümkünlüğü.

Otomobil fiyatlarında yaşanan süratli artışta döviz kurunun yukarı taraflı süratli hareketi ve yüksek enflasyon tesirli oluyor. Hala Türkiye’de satılan 1.6 litreye kadar motor hacmine sahip tüm arabaların yüzde 80 ÖTV diliminde.

Normal kurallar altında şimdiye kadar matrah düzenlemesi yapılmış olmalıydı fakat şimdi bu bu husus ile ilgili bir adım atılmadı. Bu yüzden birtakım modellerde yılın başından bu yana yaşanan zam neredeyse yüzde 100’ü buldu.

Satışlar her ay rekor kırıyor

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) verilerine göre Türkiye tarihinin en yüksek araba ve hafif ticari araç satışlarına 2023’te ulaşıldı. Ocaktan beri her ay tarihi rekorlar kırılırken temmuzda bir evvelki yıla göre yüzde 115.4 artışla 112 bin 459 adet araba ve hafif ticari araç satıldı.

Otomobil satışlarındaki artış yüzde 109.4 olurken hafif ticari araç satışları ise yüzde 137.5 artış yaşandı. Baz tesirinin yanlış yorumlara sebep olmaması için 10 yıllık satış ortalamalarına bakıldığında yüzde 83.1 oranında artış yaşandığı görülüyor. Ocak-temmuz döneminde, bir evvelki yıla göre yüzde 63.1 oranında artışla 668 bin 828 adetlik toplam satışa ulaşıldı.