DİSK asgari ücrette taleplerini açıkladı

Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), 11 Aralık’ta ilk toplantısı yapılacak 2024 yılı için minimum ücret taleplerini açıkladı.

DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu tarafından yapılan açıklamada, minimum fiyatın yüksek enflasyon şartlarında yılda dört defa belirlenmesi gerektiği dile getirildi.

Açıklamada DİSK/Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi BİSAM’ın Kasım 2023’te yayımlanan Ekim 2023 periyoduna ait Açlık ve Yoksulluk Sonu Araştırması datalarında açlık hududunun 13 bin, yoksulluk hududu ise 45 bin TL olduğu anımsatılarak “Asgari ücret artışında yoksulluk sonu bir kriter olarak dikkate alınmalı ve bir konutlarında iki kişi çalıştığında yoksulluk sonunu aşan bir gelir elde etmeleri teminat altına alınmalıdır” denildi.

“Ekonomik büyümeye göre saptanmalı”

2024 taban fiyatına dair görüşlerini, “Gelirde adalet, vergide adalet, insanca yaşanabilir ücret” için atılması gereken adımları 13 hususta sıralayan DİSK şunları kaydetti:

“Asgari ücret değil toplu pazarlık kapsamı genişletilmeli. Milyonların taban fiyata mahkûm edilmemesi için sendikal hakların kullanımının önündeki tüm maniler ve barajlar kaldırılmalı, toplu pazarlık kapsamı genişletilmeli.

6356 sayılı Yasa’da yer alan teşmil düzeneği işletilmeli, toplu iş mukaveleleri sendikasız işyerlerine de uygulanmalı.

Asgari ücret artışında resmi enflasyon/hedeflenen enflasyon değil, kişi başına GSYH artışı esas alınmalı. Minimum ücret baskılanmış ve güdümlü resmi enflasyona göre değil geçim kurallarına ve ekonomik büyümeye göre saptanmalıdır. Hele de iktidar sözcülerinin sıkça dile getirdiği “hedeflenen enflasyon doğrultusunda ücret artışı” kabul edilemez.

Hedeflenen enflasyona göre ücret artışı yapmak, milyonları daha da fakirleştirmek manasına gelecektir.

Asgari ücret artışında dar gelirlilerin besin enflasyonu ile kişi başına ekonomik büyüme esas alınmalı.

“Ailenin geçinebileceği ücret olmalı”

Asgari ücret yüksek enflasyon şartlarında yıl dört kere belirlenmeli. Yüksek enflasyon şartlarında yılda bir sefer minimum ücret belirlenmesi çalışanları açlığa, yoksulluğa mahkûm etmek manasına gelir.

Türkiye’de taban fiyatın tespitinde uluslararası standartlara uyulmuyor. Birleşmiş Milletler, Uluslararası Çalışma Örgütü ve Avrupa Kurulu standartları dikkate alınmıyor; ailesi hesaba katılmadan tek bir emekçi üzerinden taban ücret hesaplanıyor. Taban ücret tespitine ilişkin 131 sayılı ILO Mukavelesi onaylanmalı, Avrupa Sosyal Şartı’na minimum fiyatla ilgili konan çekince kaldırılmalı.

Asgari ücret, uluslararası standartlara uygun şekilde, çalışanın ailesi ile birlikte geçinebileceği bir ücret olmalıdır.

Asgari ücret sonrası ilk vergi dilimine uygulanacak oran yüzde 10’a düşürülmeli. Minimum ücret vergi istisnası, vergiden değil, matrahtan indirim yoluyla uygulanmalı.

2008 yılından beri patronlara verilen 5 puanlık SGK prim dayanağı personellere de verilmeli.

Çağ dışı damga vergisi kaldırılmalı.

2008 yılında çıkarılan 5510 sayılı Yasa’dan önce minimum fiyattan düşük emekli aylığı söylediği söz edilen değildi. En düşük emekli aylığı en az minimum ücret seviyesine yükseltilmeli.

Devletin özel kesimdeki personellerle kamu emekçileri ve kamu vazifelileri arasında ayrım yapması Anayasa’nın eşitlik unsuruna aykırı. Minimum ücret en düşük kamu emekçisi fiyatı ve en düşük memur mşı dikkate alınarak hesaplanmalı.”