Fehmi Koru: “Futbolda kötü şeyler oluyor” deniliyor, sorunlu tek alan futbol değil ama çözüme ondan başlamakta yarar var

Fehmi Koru*

Bir hafta önce, bir Süperlig maçının bitiminde, gruplardan birinin başkanı sahaya inip hakeme yumruk atmıştı.

Sarstı o olay.

O olayın üzerinden şimdi bir hafta bile geçmeden, alanlarda yeni bir Süperlig olayı yaşandı. Ekiplerden birinin başkanı, daha maçın bitmesine 15 dakikadan fazla vakit varken, ekibini sahadan çekti.

Hem de kendi oyuncularının “Başkan, ne olur yapma” ricalarına rağmen…

Akıl alır benzeri değil.

Hakemin hızına atılan yumruk, atanı cezaevine yolladı; kendisini hoşlanmayacağı çeşitten cezalar da bekliyor… Takımı da onu dışladı ve kendisine derhal yeni başkan seçti.

Takımını maç bitmeden sahadan çeken lidere bir şey olur mu? Sanmam. Lakin takımı, en azından 6 puan kaybedecek; takımı bekleyen tazminatlar da cabası…

Ya görüntü?

Esas felaket o.

Futbol 11 oyunculu iki takımın yaptığı bir oyun; hakem de sahada kuralları uygulamak için var. Epey vakittir, kusurlu kararları yüzünden hakemlere tenkit yöneltiliyor.

Yalnız bizde de değil, futbolun değer taşıdığı bütün ülkelerde…

Hızlı bir oyun olduğu için hakemlerin anlık kusurlu kararlar vermesi doğal. Futbol büyük bir finans olayına -bir çeşit endüstriye- dönüştüğü için, yanlışların sonucu ekiplere büyük zarar getirebiliyor. Aslında bu yüzden de, son bir-iki yıldır, hakeme destek olması için video yardımcı hakem (VAR) uygulaması getirildi. Hakemin yanılgısını fark edip düzeltebilmesi için ona imkan sağlayan bir sistem bu.

Ancak VAR’ı da tekrar hakemler yönetiyor ve VAR hakemleri de yanılgı yapabiliyor.

İzlemediğim için bilmiyorum, ama anladığım, dün akşamki sorun da, alandaki hakemin yanlışının VAR tarafından fark edilmemesi… Çıplak gözle görülebilen yanılgıyı saha hakemi ve VAR hakemleri es geçince, bu durum liderlerin doruğunu attırıyor…

İyi de sorun bu noktaya nasıl getirildi?

Her doruğu atan, tek başına, büyük bir camiayı zor duruma düşürecek bir karar vermeli, verebilmeli mi?

Gidip sahada hakemi yumruklamalı, oyuncularının “Yapma, etme” yalvarmalarına aldırmadan maçı erkenden sonlandırabilmeli mi tek bir kişi?

Doğrusu olanları benim aklım almıyor.

Tabii, ülkede benim aklımın almadığı tek alan futbol değil. Çabucak her alanda eline yetki geçirmiş birileri, yetkisinin yasal hudutları bulunduğuna aldırmadan, anında verdiği kararlarla, bulunduğu alana zarar vermekten kaçınmıyor.

Futbol o alanlardan sırf biri…

Medeni olma tezindeki ülkelerde meseleler üzerine farklı gidilir; tahlil birlikte aranılarak bulunur…

Hakemler de birer insan ve yanılgı yapmak insanlar için doğal. Kusurları azaltmanın yollarının aranıp bulunması sağlanabilir. Var olanlar kâfi bulunmuyor ya da beğenilmiyorsa yenilerin yetişmesi için efor gösterilir.

Taraf tuttuğundan kuşkulanılan hakemin yalnız tuttuğu takımın maçlarına çıkmasının önlenmesi kâfi değildir; sonuçta ilgisiz ekiplerin maçlarında bile tuttuğu takım lehine sonuç sağlaması mümkündür hakemin. Bu sebeple taraf tuttuğu görülen hakemlerin mesleği bırakması sağlanmalıdır.

Bir-iki hakem değil de hepsi mi sorumlu, yenileri yetişene kadar, Federasyon, yabancı hakemlerden  yararlanmayı gündemine alabilir.

VAR elektronik bir hizmet, o hizmetin maçın oynandığı kentte ya da ülkede verilmesi zarurî değildir; bir öbür ülkede de VAR tesisi kolay kolay kurulabilir. Hiç değilse VAR hizmeti için yabancı hakemlerden yararlanma yoluna gitmekte fayda var.

Yeterli mi?

Elbette kâfi değil. Bir hafta ortayla gerçekleşen iki olayda liderlerin halleri takımlarının önüne geçti. Tutumlarıyla kadrolarına zarar verdi liderler. Ne hakla?

Kulüplerin üyelik kaydetme sistemleri, telaffuzları ve halleriyle ekiplerine zarar verebilecek liderlerin ortalığı kaplamasına yol açtı. Liderler rakiplerinin önünü kesmek için üye kayıt sistemini kullanıyorlar.

‘E-devlet’ sisteminden partilere üye olunabiliyor, tekrar aynı sistemden partilerden istifa edilebiliyor. Neden aynı sistem –E-devlet’– spor için de kullanılamasın? İsteyen, taraftarı olduğu takıma sistem üzerinden üye olabilir ve yeniden aynı sistem üzerinden yöneticileri seçebilir hale gelirse, demokratik ortamın eseri idareler ve liderler, daha titiz davranmak zorunda kalacaklardır.

 “Yine bir yolunu bulurlar” mı dediniz, o itirazı artık duymak istemiyorum.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.