Kate Middleton’ın dublör kullandığına dair komplo teorileri sosyal medyada nasıl yayıldı?

Marianna Spring | BBC Dezenformasyon ve Sosyal Medya Muhabiri

“Bu bir dublör! Kesinlikle Kate olamaz!”

Dün sabah sosyal medya akışıma düşen ilk görüntüde amatör bir dedektif, Sun gazetesinin yayımladığı ve Galler Prensesi Kate Middeleton’ın eşiyle birlikte Windsor’da alışveriş yaparken görüldüğü görüntüdeki kişinin aslında bilindik bir dublör olduğuna dair bir komplo teorisini yayıyordu.

Fakat bu teoriyi destekleyecek tek bir ispat bile yok.

Bu, Kate’in sağlığı hakkında sosyal medyada yayılan yanlış teorilerin son örneklerinden biri.

Ocak’ta geçirdiği karın ameliyatı sonrasında halkın karşısına çıkmadığı süreçte, hakkında hem haklı sorular hem de çılgın argümanlar ortaya atıldı.

Kensington Sarayı’ndan yapılan açıklamada, Galler Prensesi’nin nekahet sürecinde olduğu ve Nisan’dan itibaren misyonlarının başına döneceği aktarıldı.

Geleneksel medya bir yandan bu sosyal medya çılgınlığına katılırken diğer yandan da ortadaki bilgi boşluğunu doldurdu.

Fakat bu süreç, daha önce incelediğim örneklerde olduğu gibi, hakkında komplo teorileri üretilen bireylere önemli zarar verebiliyor.

Kişinin aile ve arkadaşlarını üzmekle kalmayıp kamuoyunun inancını de zedeleyebiliyor.

Kate’in İngiltere’deki Anneler Günü için çocuklarıyla birlikte paylaştığı fotoğrafın üzerinde oynandığının anlaşılması da mevcut sosyal medya tartışmalarını alevlendirmişti.

Prenses daha sonra özür diledi ve fotoğrafın üzerinde oynayan kişinin kendisi olduğunu açıkladı.

Kate’in alışveriş yaparken çekilmiş yeni imgelerinin üzerinde oynanmış olduğuna dair hiçbir delil olmasa da hem komplo teorilerine hem de hicivli paylaşımlara yol açtı.

Sosyal medyada türeyen dublör teorisi sadece TikTok’ta karşıma çıkmadı, X hesabımda da bana gösterildi.

İki sitenin de algoritması, insanlara görmek isteyebilecekleri şeyleri göstermek üzerine kurulu.

Gün içinde bu komplo teorisini savunan onlarca video Sana Özel akışında karşıma çıkarıldı.

24 stten daha kısa bir sürede dublör teorisi X’te 12 milyon, TikTok’ta da 11 milyon defa görüntülendi.

Peki bu yanlış iddiaları hangi kullanıcılar yayıyordu?

X’teki hesapların çoğu ABD merkezliydi ve neredeyse st başı Galler Prensesi hakkında paylaşım yapıyorlardı.

Bazılarının mavi tiki de vardı.

Eskiden mavi tikler kimliği doğrulanmış hesaplara verilirken şu anda içeriklerini sosyal medyada yaymak isteyen bireyler tarafından satın alınabilen bir özelliğe dönüştü.

Prensesin yüzüne yakınlaşan ve bunları dublörüyle kıyaslayan görüntüler paylaşan onlarca TikTok kullanıcısına mesaj attım.

Onlardan biri de görüntüsü 2,9 milyon defa izlenen ve ABD’de yaşayan Esmerelda isimli bir kullanıcıydı.

Bana daha önce İngiliz Kraliyet Ailesi hakkında paylaşım yapmadığını fakat “kamuoyunun endişelenmesi nedeniyle” paylaşım yapmaya başladığını söyledi:

“Genelde insanların paylaştığı iddiaları ve ortada konuşulanları derliyorum – o teoriye katılsam da katılmasam da paylaşıyorum.

“Bir teorinin yanlış olduğu ortaya çıkarsa da bir video daha yapıp ‘Hey, bu teori yalanlandı ve işte bu da nedeni’ demekten de gocunmuyorum.”

Almanya’dan aynı teoriyi paylaşan bir TikTok kullanıcısı da kendisini “suçlu hissetmediğini” anlattı:

“Bence en iyi şey ifade özgürlüğüdür ve bunun da sosyal medyada olmasına izin verilmelidir.”

Basın kuruluşları da internetteki temelsiz komplo teorilerine yer vermek ve onları paylaşmakla suçlandı.

Fakat buna benzer içeriklerin en radikal olduğu ve milyonlarca bireye ulaştığı yer klâsik medya değil sosyal medya.

İddialarını destekleyecek hiçbir ispat olmasa da, bu amatör dedektiflerin paylaştığı görüntüler milyonlarca defa izleniyor ve yeni takipçiler kazanmalarını da sağlıyor.

TikTok’un kullanım yönergesine göre siteye “niyeti ne olursa olsun, bireylere ya da topluma çok önemli ölçüde zarar verebilecek aldatıcı ya da yanlış içeriklere” izin verilmiyor.

Şirket daha önce yaptığı bir açıklamada da hiçbir delil sunmadan Kraliyet Ailesi ya da diğer güçlü kümelerin, kötücül planların bir kesimi olduğunu öne süren komplo teorisi görüntülerinin yayılımını azaltmakta olduklarını belirtmişti.

X, BBC’nin görüş talebine cevap vermedi. X yönergesinde kullanıcıların görüşlerine hürmet duymak ve onları savunmanın, şirketin merkezindeki bedellerden biri olduğu aktarılıyor.