HPV aşısı rahim ağzı kanserini ‘yüzde 90 önlüyor’

İngiltere’de HPV aşısı uygulanan gençler üzerinde yapılan bir araştırma, aşının rahim ağzı kanseri hadiselerini yüzde 90 oranında azalttığını gösteriyor.

Bilim insanları, aşının, yakın gelecekte bu hastalığı ortadan kaldırabilecek derece işe yaradığını kaydediyor.

Yapılan çalışma, aşının en fazla 12 – 13 yaşlarındaki gençlere uygulandığında muhafaza sağladığını gösteriyor.

Aşı ayrıyeten, papilloma virüsü (HPV) enfeksiyonlarını da önleyerek genital siğillere karşı da muhafaza sağlıyor.

Londra’da yaşayan 36 yaşındaki Gem Sofianos, 2015 yılında yapılan bir taramada rahim ağzı kanserine yakalandığını öğrendi.

Onun gençliğinde HPV aşıları mevcut değildi.

Sofianos küçüklüğünde bu aşı var olsa yaptırmaktan çekinmeyeceğini söylüyor ve “Küçük kız kardeşime okulda ilk defa HPV aşısı yapıldı. Onun ve oburlarının rahim ağzı kanserine yakalanma mümkünlüğünün daha düşük olduğunu bilmek beni rahatlatıyor” diyor.

Gem Sofianos erken teşhis sayesinde kanserden kurtuldu lakin hâlâ düzenli taramalara giriyor.

Genç bayan hala kanser teşhisi sonrası kaynaklı kahırlar yaşadığını anlatıyor ve “Umarım bir gün rahim ağzı kanserinin ortadan kaldırıldığı bir dünyada yaşarız” mesajını veriyor.

İngiltere Kanser Araştırmaları kurumunun finanse ettiği ve Londra Queen Mary Üniversitesi’ndeki uzmanlar tarafından yürütülen çalışma, HPV aşının, taramayla birleşmesi durumunda rahim ağzı kanseri hadiselerinin, istisna haline geleceğini gösteriyor.

Yapılan çalışma, bu hastalığın daha sık görüldüğü düşük gelirli toplum kısımlarında, daha fazla olayın engellendiğini de ortaya koydu.

İngiltere’de yayınlanan prestijli tıp araştırmaları dergisi British Medical Journal’da yayınlanan çalışmanın baş araştırmacılarından Profesör Peter Sasieni, HPV aşısının tüm sosyo ekonomik kümelerin yararına olduğunu söylüyor.

Sasieni, aşının fiyatlı yapıldığı devirlere atıfla şunları söylüyor:

“Tarihsel olarak rahim ağzı kanseri, sağlık eşitsizliği ile diğer bütün kanser çeşitlerinden daha fazla eşleştiriliyordu. HPV aşısının yüksek risk kümelerine ulaşamayacağı telaşı vardı.

“Bu sonuçlar, dar gelirli toplum kesitlerine de aşıyı ulaştırma konusunda okul temelli yapılan çalışmanın büyük muvaffakiyetini ortaya koyuyor.”

Ankara ve İstanbul’da bedelsiz aşı dönemi

Dünyada 100’den fazla ülke HPV aşısını rutin aşılama programına almış durumda.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi 16 Mayıs’tan itibaren bedelsiz HPV aşısı uygulamasına başlayacaklarını duyurdu.

Aşı ilk etapta sosyoekonomik mahrumluk çeken bireylere uygulanacak.

9 – 26 yaş aralığındaki bireylere bedelsiz uygulanacak aşı için belirlenen web adresi üzerinden başvurularak randevu alınabilecek. HPV aşısı alınan randevu sırasına göre uygulanacak.

Ankara Büyükşehir Belediyesi de Mart ayında 30 yaş altı ve sosyal destek alan bayanlara HPV aşı uygulaması başlatmıştı.

Sağlık Bakanlığı da, Ulusal Kanser Tarama Programı uyarınca, 30-65 yaş aralığındaki bayanlara her 5 yılda bir HPV ve Pap Testi uygulandığını belirtiyor.

HPV nedir?

HPV (human papillomavirus) çok yaygın bir virüs grubunun ismi.

Rahim ağzı kanseri vajinadan rahme giriş bölgesinde (servikste) gelişiyor.

Rahim ağzı kanseri olaylarının yüzde 99’u cinsel temas yoluyla bulaşan ve son derece yaygın bir virüs olan yüksek riskli HPV ile enfeksiyonla kontaklı.

HPV enfeksiyonlarının çoğu bizatihi düzelip hiçbir belirtiye yol açmasa da, kalıcı enfeksiyon bayanlarda rahim ağzı kanserine neden olabiliyor.

100’den fazla farklı HPV tipi var ve enfeksiyonlar ekseriyetle herhangi bir semptoma yol açmıyor lakin birtakım tipleri siğillere neden olabiliyor. Bunlar elde, ayakta, cinsel organda ya da ağız içinde görülebiliyor.

Fakat çoğu durumda insanların bedenleri, bu şahıslar enfekte olduklarını bile anlamadan virüsü atıyor.

Yüksek risk taşıyan HPV çeşitleri ise kansere yol açabilen olağandışı doku büyümesine ve başta rahim ağzında olmak üzere genital bölgelerde kansere neden olabiliyor.

Bu virüs, hayatın ilerleyen periyotlarında kimi kanserlerin gelişme riskini artırıyor:

• rahim ağzı kanseri
• penis kanseri
• bazı ağız ve boğaz kanserleri
• anüs ve genital bölgelerin birtakım kanserleri

Araştırmalar aşının HPV enfeksiyonuna karşı en az 10 yıl müdafaa sağladığını gösteriyor, uzmanlar ise müdafaanın daha uzun sürebileceğini düşünüyor.

2020 yılında dünya genelinde tahminen 604 bin bayana rahim ağzı kanseri teşhisi kondu ve yaklaşık 342 bin bayan bu hastalıktan hayatını kaybetti.

Bu ölümlerin yaklaşık yüzde 90’ı düşük ve orta gelirli ülkelerde meydana geldi.

Aşı kaç doz ve öncelikli gruplar hangileri?

HPV aşılarının öncelikli olarak, tüm kız çocuklarına cinsel olarak faal hale gelmeden önce yapılması gerekiyor.

WHO tavsiyelerine göre, aşı 1 ya da 2 doz olarak verilebiliyor.

• 9-14 yaş kümesindeki kız çocuklarına 1 ve 2 doz
• 15-20 yaş grubu için 1 ya da 2 doz
• 21 yaş üzeri bayanlar için 6 ay ortayla 2 doz uygulanması tavsiye ediliyor.

Bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerin ideal olarak 2 ya da 3 doz alması gerekiyor.

Bazı ülkeler, HPV’nin toplumdaki yaygınlığını daha da azaltmak ve erkeklerde HPV’nin neden olduğu kanserleri önlemek için erkek çocuklarına da aşı uyguluyor.

WHO’ya göre, aşı ile önümüzdeki 100 yıl içinde 60 milyon rahim ağzı kanseri olayı ve 45 milyon mevt önlenebilir.

• Ankara’nın akabinde İstanbul’da da HPV aşısı uygulaması başlıyor: Aşı, rahim ağzı kanserine karşı nasıl muhafaza sağlıyor?