Elektrik ve doğalgaz zammı yolda: Yüksek oranda artış endişesi var

Enerji fiyatları 2019-2023 yılları arasında yüzde 211,8 olan TÜFE’den daha yüksek oranda arttı. Genel seçim ve yerel seçim döneminde yapılmayan fiyat artışlarının temmuzda yüksek oranlı yapılma kaygısı hakim.

Elektrik ve doğalgaz zammı kapıda. Dar gelirliler telaşlı.

Elektrik fiyatları bir evvelki yerel seçimlerin yapıldığı 2019 yılı ile genel seçimlerin yapıldığı 2023 arasında konutlarda ilk kademe tüketimde yüzde 222,7 oranında zam geldi. BOTAŞ ise doğalgaz fiyatlarını konutlarda yüzde 358,4 artırdı. 

BirGün’den Havva Gümüşkaya’nın aktardığına göre, 2019-2023 yılları arasında tüketici fiyat endeksindeki artışın yüzde 211,8 olduğu düşünüldüğünde iktidar seçimsiz periyotlarda yaptığı artırımlar TÜFE artış oranından daha yüksek oldu.

Seçim yılı 2023’ün ilk dört ayında doğalgaz konut ve 1.kademe satış fiyatları sabit kalırken, Şubat, Mart ve Nisan aylarında yapılan üç indirimle, 2.kademe işyerlerine yüzde 40,1, elektrik santrallarına yüzde 44,4 indirim yapıldı. Nisan 2023’de bütün konut tüketicilerine doğalgaz ücretsiz temin edildi, 2024 Mayıs sonuna kadar konut tüketicilerinin aylık 25 m3 gaz tüketimi bedelsiz oldu. 

Şirketlere destek

Halkın faturası katlanırken şirketlere milyar dolarlar akmaya devam etti. Makina Mühendisleri Odası Enerji Çalışma Grubu’nun hesaplamalarına göre şirketlere, elektrik gücü üretimi alanında, 2018- 2023 döneminde 19,75 milyar dolar destek sağlandı. 

Özel bölüme ait akarsu HES, rüzgâr, jeotermal ve güneş santrallarının neredeyse tamamı ve kimi büyük Barajlı HES’ler YEKDEM dayanağından yararlanıyor. 2020 -2023 döneminde toplam elektrik tüketiminin yaklaşık dörtte biri YEKDEM kapsamındaki tesislerden alındı. 2023’te YEKDEM kapsamında 74 milyon 607 bin 320 MWh üretim için 169,4 milyar TL ödendi. EPİAŞ’a göre aynı periyotta Piyasa Takas Fiyatı yüklü ortalaması  2.237 TL/MWh oldu. Piyasa fiyatına göre fazla ödeme 2,47 milyar TL ödendi.