‘Hizmet hareketi’nden darbe teşebbüsüne Fethullah Gülen: Hayatı boyunca siyasette kollandıktan sonra ‘hain’ ilan edildi
Gülen cemtinin lideri, devlet kayıtlarına göre “Paralel Devlet Yapılanması/FETÖ örgütünün elebaşı”, İçişleri Bakanlığı’nın kırmızı kategoride arananlar listesinin başında yer alan, uzun yıllar siyasetçilerin kol kanat gerdiği Fethullah Gülen, son 25 yılını geçirdiği ABD’de, arkasında birçok tartışma ve dava bırakarak öldü. Gülen, ömrü boyunca Nur cemti içindeki harekat usulü, kendi cemtini kurması, Turgut Özal’dan Bülent Ecevit’e ilişkileri, cemtine bağlı şirketleri ile tartışıldı. Tahlil sürecini sabote etmek, paralel devlet yapılanması kurmak, devlete sızarak iktidarı ele geçirmeye çalışmakla suçlanan Gülen hakkında yıllar boyunca bu hususlarda çok önemli delillere da ulaşıldı. Şu Anda Gülen’in akabinde cemti kimin yöneteceği tartışılıyor.
Fethullah Gülen, resmi kayıtlara göre, Erzurum Pasinler Korucuk köyünde 27 Nisan 1941’de dünyaya geldi. Sekiz kardeşli ailenin ikinci çocuğu oldu. Babası, imamdı.
Ancak doğum tarihi tartışmalı. Kendi anlatımına göre 1938’de nüfus memuru Fethullah ismini kaydetmeyince sonlanan babası, 1942’ye kadar nüfus kaydı yaptırmadı. 1942’de kaydı “Muhammed Fethullah” yerine “Fethullah Gülen” olarak yapıldı. Doğum tarihi de 1938 yerine 1941 olarak yazıldı. Asıl doğum tarihi 1938.
Yine kendi anlatımına göre 4 yaşında annesinden eğitim aldı ve Kuran’ı hatmetti. İlkokul eğitimi babasının Alvar Köyü’ne imam olması nedeniyle yarım kaldı. İlkokulu dışarıdan bitirdi. Babasından hafızlık eğitimi almaya başladı ve anlatımına göre 13 yaşında, 1951’de hafız oldu. Din eğitimine Hasankale’de ve Erzurum’da Kurşunlu Camii Medresesi’nde devam etti. Akabinde Taşmescid’e gitti. Edirne’ye vaiz olarak gidene kadar burada eğitim gördü. İlk vzını da Erzurum’da verdi. Gülen’e yakın sitelerde, 14 yaşında verdiği vz için, “Heyecanını belli etmemeye çalışarak Fethullah’ın konuşmasını bekledi… Fethullah, ilk önce sıkıntı duydu. Çabucak akabinde açıldı ve harika bir vz verdi. Cemt 14 yaşındaki bu çocuğun vzıyla coştu. Kimi şahıslar neredeyse kendinden geçecek hâle geldiler” yorumu yapılıyor.
Nurcular’la tanışma
Gülen, anlatımına göre, 1957’de Nurcular’la ilk defa tanıştı. Said-i Nursi’nin öğrencilerinin sohbetlerine katıldı ve daha sonra bu sohbetleri bırakmadı. Amasya, Tokat ve Sivas’ta bu çerçevede vzlar vermeye başladı. Gülen, o dönemi, “Ben zati sahabe aşığı bir insandım. Onu görünce, işte aradığım insanları buldum, dedim ve bir daha da ayrılmayı düşünmedim” diye anlatıyordu.
Vaizlik günleri
Gülen, Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı olarak 1959 yılında Edirne’de vaiz olarak göreve başladı. Burada yaklaşık dört yıl görev yaptı. Askerlik dönüşünde memleketine dönenerek 1962’de Komünizmle Mücadele Derneğinin Erzurum Şubesinin kurucuları arasında yer aldı, sola karşı fliyet yürüttü. Daha sonra önce Edirne, akabinde Kırklareli’nde imamlık yaptı.
Gülen, anılarında bu dönemi de detaylı biçimde anlatıyor:
“Babam kesinlikle Erzurum’dan dışarı çıkmamı istiyordu. Buna her kezinde annem karşı çıktı. Fakat sonunda babamın dediği oldu. Annemin de muvafakatını alarak Edirne’ye gitmeme karar verildi. Edirne’de Hüseyin Top Hoca vardı. Bizim akrabamızdı. Bana sahip çıkar diye oraya gitmem uygun görülmüştü. 18 yaşını aşmıştım. ‘Seyahat Ya Resülallah!’ dedik ve Edirne’ye doğru yola çıktık. Edirne’ye giderken, yol güzergahında kimi yerlere uğrayarak gittim. Hüseyin Top Hoca beni İbrahim Efendi’ye (Edirne Müftü Vekili) götürdü. O beni biraz genç görmüş olacak ki imtihan etmesi gerektiğini söyledi. İbrahim Efendi’nin ‘Genç ama kendini iyi yetiştirmiş’ söylediği söz benden çok Hüseyin Efendi’yi sevindirmişti…”
Edirne’de evlenmesi için kendisine telkinde bulunuldu. Gülen, anlatımına göre bu teklifi reddetti:
“Edirne’de bulunduğum ilk devirlerde Hüseyin Top aklıma uygunca girdi. Edirne eşrafından, temiz ve güçlü bir ailenin benimle ilgili bir taleplerinin olduğunu söyledi. Bir bayram günü ikimiz bu aileyi ziyarete gittik. Lakin ben buram buram terledim. Kaşımı kaldırıp etrafa bakamadım. Sonra da talepteki teknik bir yanlışlıktan ötürü canım çok sıkıldı… Çabucak sarfı nazar ettim. Ve daha sonra o denli bir şeye teşebbüs etmeme kararı içimde belirdi. Ondan sonra da bir defa de Yaşar Hoca’nın bir tavsiyesi olmuştu. Kalbimin derinliklerindeki gerçek niyeti lakin Allah bilir. Ama zannı iddiam o ki, hizmetin dışında gözlerimin içine öteki bir hayalin girmesini istemedim. Esasen bu ailelerin hepsi de iyi ve mazbut insanlardı. Ne var ki ben daha birinci teşebbüste kararımı vermiştim. Kendimi İslami hizmetlere vakfedecek ve evlenmeyecektim.”
1961’de askere gitti. Acemiliğini Ankara Mamak’ta yaptı. Daha sonra İskenderun’a gönderildi. Burada hastalandı ve raporlu olarak Erzurum’a döndü. Bu sırada Erzurum’da vzler verdi. Bir vzından ötürü mahkemeye verildi. Mahkemede bert etti lakin disiplin cezası nedeniyle 10 gün askeri hapishanede yattı.
“Askere giderken Erzurum’a uğrayamamıştım. Aradan dört sene geçmişti. Hasta ve alil bir halde Erzurum’a gitmek üzere trene bindim. Arif Başçavuş bana bir çanta almıştı. Eşyalarımı ona yerleştirdim. O çantayı daha hâlâ, değerli bir hatıra olarak saklarım… Bir ara trende koridora uzanmak zorunda kaldım. Aslında tren tıklım tıklım doluydu. İskenderun sıcak, Erzurum tarafları da çok soğuk olduğundan, ben farkına varmadan, üşütmüşüm. İskenderun’a döndüğümde İskenderun Merkez Mescidinde vz etmeye başladım. Beni mahkemeye verdiler.
İzmir dönemi
1966’da tayini İzmir’e çıktı. Burada hem öğreticilik hem de Kestane Pazarı Kur’an Kursu müdürlüğü yaptı. Bu devirde etrafında bir çekirdek takım toplanmaya ve cemtinin temelleri atılmaya başlandı. 12 Mart 1971’deki askeri muhtırasına kadar burada görev yaptı, vzlarıyla etrafındaki sempatizan sayısını artırdı. Bilhassa gençleri hedef kitlesi yapan Gülen’in vz kasetlere alınarak el altında dağıtıldı ve propagandası diğer vilayetlere kadar uzandı. İlk öğrencileri arasında yer alan Mustafa Özcan, Abdullah Aymaz, İsmail Büyükçelebi ve İlhan İşbilen benzeri isimlerdi. Bu isimler daha sonra Gülen yapılanmasının zirvesinde yer aldı.
Işık konutlarını açıyor
Işık konutları olarak bilinen, öğrenci toplamaya ve yetiştirmeye dayalı örgütlenme modelini İzmir’de uygulamaya başladı. İlk sefer İzmir Tepecik’te 1966 yılında “Nur Evleri”ni kurdu. Lakin zamanla cemtin “Altın Nesil” projesi kapsamında bu meskenler 1994’ten itibaren ismini “Işık Evleri” olarak değiştirdi. Yavaş yavaş Said-i Nursi’nin izini takip eden Yeni Asyacılar’dan koparak kendi cemtini kurmaya başladı. Eğitime ve Işık konutlarına tartı verdi.
İzmir periyodunu şöyle anlatıyor:
“17 ay kadar askerlik yaptım. Beni böylelikle 34 gün evvelinden saldılar, tezkeremi de geriden gönderdiler… Hayatımın en kabuslu günleri sona ermişti. İki sene ihtilaller ve ihtilal teşebbüsleri ile yüz yüze yaşadığım ve ‘Korkulu bir hayal görüyorum, uyanınca geçecek’ diyerek kendimi ikna ettiğim ve bu ikna ile sabredebildiğim askerlik artık bitmişti. Erzurumlular beni ‘Edirneli Hoca’ diye tanıyorlardı. Ramazanda Erzurum’daydım. Askerliğim bittiği için Erzurum’ a gelmiştim. Müftü Sakıp Efendi’ydi. Bir sene önce, bana seve seve vz ettirmesine karşın, o sene, hadise çıkarıyor gerekçesiyle Sakıp Efendi vz ettirmek istemedi. Fakat bu sefer de halk müftülüğün önünde toplanmıştı. ‘Edirneli Hocayı konuşturmayacak adamı biz daha göremiyoruz’ diyerek müftülüğün önünde bağırıp çağırmışlar. Bu hadise tamamen benim dışımda cereyan etmişti. Ben hadiseyi daha sonra duydum.. Ve Sakıp Efendi bana vz ettirmek zorunda kaldı. O sene de vz ettim. Hasta olarak geldiğim periyotta, Halk Evine de gidip geliyordum. Hoş çalışmalar yapıyorlardı. Halk Partisi döneminde o zihniyete hizmet eden bu kuruluşlar, müspet fikirli insanların eline geçince faydalı hizmetler yaptı. Erzurum Halk Konutunun yöneticileri, iki kişinin dışında namazlı insanlardı. Gerçi, bir kısım tuhaflıkları vardı ama inançları sağlamdı. En berbatları dahi inanırdı…
Ve yeniden bu devreye ait bir teşebbüs de Erzurum’da Komünizmle Mücadele Derneği’ni açma teşebbüsümüz oldu. O güne kadar yalnızca İzmir’de vardı. İkincisi de Erzurum’da bizim çabalarımızla açılacaktı.
İzmir’e tayin oldum. Yaşım yirmi altı ya da yirmi yedi dolaylarındaydı. Bir taraftan da İzmir’in içinde iki-üç yerde vz veriyordum. Aynı vakitte gitmeye çalışıyordum. Aslında her cuma Kestanepazarı Camii’nde vz veriyordum. Bunun dışındaki vzları mümkün mertebe cumartesi pazar günlerine sıkıştırmaya çaba ediyordum. İzmir Kestanepazarı Kur’an Kursunda hocalık yaparken Diyanet İşleri Başkan Vekili Lütfü Doğan telefonla arayarak Diyanet Vazifelisi olarak hacca gönderileceğimi söyleyince o sene ilk defa hacca gittim. 1969 yılında kahve sohbetleri başladım ve Ege Bölgesi’nin çeşitli kent ve ilçelerinde vzlar verdim.
O zaman bana, yarı resmi Ege’nin her yerinde vz etme salahiyeti verdiler.”
12 Mart’a ve işkencehaneye övgü: Müstehak oldukları için
Ocak 1971’de, öğrencilerini toplantılara götürdüğü gerekçesiyle görevinden uzaklaştırıldı. 12 Mart askeri muhtırasından sonra 4 Mayıs 1971’de tutuklandı ve 54 sanıklı Nurculuk davasında yargılandı. 9 Kasım 1971’de tahliye edildi. Üç yıl hapis cezası aldı ama bu cezası Askeri Yargıtay tarafından bozuldu.
“Kestanepazarı’ndan ayrılınca Güzelyalı’da bir eve taşındım. Günler geçmek bilmiyordu. Güya saniyeler sene olmuştu. Halbuki, talebelerimin arasında bulunduğum günlerde; vaktin gerisinden koşturuyor ve adeta zamanla yarışıyordum. Türkiye günden güne bir askeri darbenin eşiğine doğru kayıyordu. 27 Mayıs’ı görmüş olanlar için, görünen tablo pek de optimist değildi. 12 Mart 1971 Cuma günü st 13’te radyodan okunan bildiri üzerine Muhtıra resmen verilmiş oldu. Asker devreye girmişti. Sol panik içinde, sağ mütevekkil olacakları bekliyordu… Muhtıradan kısa bir süre sonra tutuklamalar başladı. Solun liderliğine soyunanların birçoğu müstehak oldukları için, Müslümanlardan birçoğu da sadece istikrar için tutuklanmış ve gözaltına alınmışlardı. Ve tutuklamalar devam ediyordu… 27 Mayıs sol güdümlü bir harekettir. 12 Mart da o denli olsun isteniyordu. Fakat ihtilale beş kala hadiseye el koyan Memduh Tağmaç ve arkadaşları muhtıranın macerasını birilerinin güdümünden kurtardı. Ondan bu türlü bir atak beklemeyen solcular ne yapacaklarını şaşırdılar. Onlarda görülen 12 Mart aleyhtarlığı, biraz da yetişemediğine ekşi diyenin durumu benzeri bir hal. Şayet 9 Mart’ta yapılmak istenen harekata mani olunmasaydı, yapılacak ihtilal çok öbür olacak ve ‘Devrim Anayasası’ ismiyle hazırlanan taslak yürürlüğe girecek, Türkiye isim olarak olmasa bile sistem olarak tam bir komünist ülke haline getirilecekti… Bu solcu güçler ve onların akıl hocalığını yapan devrimbaz sivillerin ortak isteğiydi. Gerçekten Ziverbey soruşturmasında hepsinin maskesi düşmüş ve menfur niyetleri bir bir ortaya çıkmıştır. 12 Mart, bir ihtilal ve darbe değildir. Hükümeti belli mevzularda uyaran bir ikazdır… Beni alıp hücre benzeri bir yere tıktılar. Bir de ne göreyim, benden önce aynı yere Şaban Düz, Harun Reşid Tüylü, Mustafa Birlik ve davacılardan de bir arkadaş getirilmiş… Nihayet 7. ayın içinde son bir defa daha mahkemeye çıkarıldık. 9 Kasım 1971 günü tahliye olduktan sonra göreve başlamak için Diyanet’e başvurdum. Sıkıyönetim nedeniyle müspet bir karşılık çabucak gelmedi. Salepçioğlu ve Alsancak Mescitlerinde vz vermeye başladım. Ve 23 Şubat 1972’de Edremit merkez vaizliğine tayin edildim.”
Demirel ve Çağlayangil
Gülen, 80 darbesine kadar örgütlenme çalışmalarına devam etti. Bilhassa Işık konutları ve öğrencileri aracılığıyla örgütlendi. Vzlarla taraftar topladı. Kurumsallaşma çalışmaları da aynı devirde başladı.
1975 yılında Kur’an ve İlim, Darwinizm, Altın Jenerasyon, İçtimaî Adalet ve Nübüvvet isimli konferanslar serisine başladı ve 1976 yılında da devam eden bu konferanslar için İzmir dışında Ankara, Çorum, Malatya, Diyarbakır, Konya, Antalya, Aydın benzeri vilayetleri ziyaret etti. 1976’da Manisa’dan İzmir Bornova’ya tayin Oldu. Burada 12 Eylül 1980 darbesine kadar görev yaptı.
1977’de görevli olarak Almanya’ya gitti ve burada çeşitli yerlerde konuşmalar yaptı, konferanslar verdi. Aynı yıl ilk defa İstanbul Eminönü’nde Yeni Mescit’te vz verdi. Vzın konusu Müslüman’ın öncelikle kendine ve benliğine çeki düzen vermesi idi.
İstanbul’da ikinci vzını Sultanahmet Camii’nde verdi. Devrin Başbakanı Süleyman Demirel, Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil de dinleyiciler ortasındaydı.
Sızıntı çıkıyor
İlk sayısı Şubat 1979’da çıkan Sızıntı Mecmuası’nda başyazıları ve daha sonra orta sayfa yazılarını yazmaya başladı.
12 Eylül 1980 askerî darbesinden bir hafta önce 5 Eylül Cuma günü son vzına çıktı. Vzdan sonra Turgut Özal’la mescitte imam odasında görüştü.
12 Eylül’e de tam destek ve Özal’la yakın ilişki
12 Eylül darbesinden çabucak sonra 45 günlük bir heyet raporu aldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra ismi gözaltına alınacaklar arasında geçti. 1981’de, hakkında yakalama kararı çıkartıldı. Vaizlikten istifa eden Gülen, nasılsa sıkıyönetimden altı yıl kaçmayı başardı. 1986 yılında Burdur’da kardeşine ait kimlikle yakalandı lakin argümana göre Turgut Özal’ın devreye girmesiyle bir gün sonra serbest bırakıldı. Gülen’in yakalandığı sırada kendisiyle birlikte hareket eden diğer 13 kişi daha sonra Gülen yapılanmasında çok önemli yerlere geldi. Gülen, o dönemi şöyle anlatıyor:
“Bence 12 Eylül’ün diğer ihtilallerden pek farklı bir tarafı yoktu. Yeniden gençler silahlı ve sokakta… Yeniden lisanlarda Marks ve Lenin… Yeniden kin ve nefret… Tekrar yıkıcı siyaset ve meclis polemiği… Tekrar müdahaleye davet ve yeniden ‘hele bir yıkalım sonra oturur ne yapacağımızı düşünürüz’ benzeri geri kalmış ülkelerin psikolojisiyle hareket etme hastalığı sarmıştı bir baştan bir başa toplumu. Bu ortada şunu da vurgulamakta fayda var: Bu son hareketin mimarları birtakım müspet icrtta da bulundular. Toplumu, dirilmesi için bir defa daha silkelediler. Sovyet imparatorluğu yıkılma sath-ı mailine girdiği bir devirde maceracı gençlerin Türkiye’yi Sovyetler’in peyki haline getirme oyununu bozdu ve ülkemizin içinden çıkılmaz bir bataklığa sürüklenmesini bilerek ya da bilmeyerek önlediler… Kimi değerli vatan evlatlarına millete hizmet etme yollarını açtılar…
İhtilalin bu ilk günlerinde benimle daha çok İzmir Emniyet’i uğraşıyordu. Bu sebeple aranmam bir istikametiyle mahalli sayılırdı. Türkiye geneline teşmili daha sonra oldu. Onun için tayinimin İzmir dışına yapılmasını istedim. Tahminen bir deva olabilir, diye düşündüm. Bu vesileyle gidip Tayyar Bey’le görüşmeye karar verdim. Bir süre kapıda bekledim. Sonra yanına girdim. Kimi evraklarla meşguldü. İşini bitirinceye kadar da bekledikten sonra sıkıntıyı görüşebildik… Çanakkale’ye tayin edildim.
1983’te serbest seçimler yapılmasına karşın süreç hala askeri idarenin izlerini taşıyordu.
Hakkında arama buyruğu olduğu gerekçesiyle Burdur’da tevkif edildim. Uzun bir sorgulamadan sonra İzmir’e getirildim. Arama buyruğunun İzmir’le de bir alâkası olmadığı anlaşılınca serbest bırakıldım.Hem Miraç kandili, hem de Büyük Çamlıca Camii’nin açılışı münasebetiyle altı yıllık aradan sonra ilk sefer kürsüye çıktım.
Hac’a gittim. Oradayken arama kararı vardı. Sıkıyönetim Komutanlığına teslim oldum. Hatasız bulunarak, serbest bırakıldım.”
Evren’le görüşemedi
Gülen, bu dönemde darbenin lideri Kenan Evren’le görüşmek de istedi. Cihan, bu talebin geldiğini yıllar sonra açıkladı. Cihan, talebi gereksiz bularak geri çevirdiğini anlattı.
Siyasetle yakın ilişki
Gülen, vaizlikten istifa etti ama cami kürsülerine çıkmayı sürdürdü. Gülen serbest bırakıldıktan sonra darbenin yarattığı boşluğu fırsata çevirdi. 1989’den itibaren İzmir ve İstanbul’da Diyanet İşleri Başkanlığından bağımsız şekilde istekli olarak vzlarını sürdürdü.
Aynı periyotta cemtin çekirdek takımı da oluşmuştu. 1980’lerden itibaren bilhassa devlete sızma çalışmaları da başlamıştı. Bilhassa “mülkiye, adliye ve askeriye” amacındaydı. Bursa Işıklar Askeri Lisesi o dönemki maksatlardan biriydi. “Hizmet hareketi” ismiyle hareket eden Gülen’e yakın takımlar, askeri okulların imtihanlarını çok önemsiyordu.
1990’lardan itibaren yeniden çekirdek takım aracılığıyla bir yandan Gülen, “Hoşgörü temsili” olarak gösterilmek istendi hem de cemtin kurumsallaşması için vakıf ve şirketler kurulmaya başlandı. Gülen’e yakın ilk yurtdışı okulları da bu periyotta açıldı.
Özellikle Sovyetler’in dağılmasıyla birlikte Orta Asya’daki Türk Cumhuriyetleri, Balkan ülkeleri ile Afrika ülkelerinde açılan okul sayısı arttı.
Bank Asya açılıyor
1994’te bilhassa kültürel alanda fliyetlerini kurumsallaştıran Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı açıldı. Aynı yıl Başbakan Tansu Çiller’le bire bir görüşme yaptı. Yurtdışı seyahatlere çıktı.
Ekonomik alanda da güçlenen Gülen, 24 Ekim 1996 tarihinde Altunizade’de Bank Asya’yı açtı. Açılışa Periyodun Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Devlet Bakanı Abdullah Gül, devrin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, eski bakanlardan Abdülkadir Aksu da katılarak kurdeleyi kesti.
Diğer yandan besin, eğitim, sağlık, medya benzeri alanlarda açılan şirketlerin sayısı arttı. Birçok büyük holding ortaya çıktı, üniversiteler açıldı. Özel okullardan her yıl binlerce öğrenci mezun oldu.
Özellikle Özal, Çiller ve Ecevit’le yakınlığı daima tartışıldı. Ecevit’in yurtdışı okulları desteklemesi büyük tartışma yarattı.
Sporla da ilgili olan Gülen, bilhassa Galatasaraylı Hakan Şükür’le yakındı. 1995’te Hakan Şükür’ün düğününe katıldı ve nikah şahitliğini yaptı. Sonradan çok sayıda futbolcu Gülen’i ziyaret etti.
Papa ile görüşme
Gülen, 90’lı yıllarda bilhassa müsamaha ve dinler arası diyalog kavramları üzerinden çalışmalarını sürdürdü. Siyasetle esasen yakındı. Okul sayısı süratle artıyordu.
1998’de Papa ile bire bir görüştü. Vatikan’la yakın alaka kurmaya itina gösteriyordu.
28 Şubat’ta da askere destek
Gülen, bir yandan bu çalışmalarını sürdürüyordu ama diğer yandan ilk defa kamuoyu devlet içinde örgütlenmesini, siyasilerle ilgisini konuşmaya başladı. Ankara Emniyet Müdürlüğü, o periyotta Gülen’in ilişkileri ile ilgili çalışma başlattı. Bu çalışma daha sonra Türkiye’den çıkmasına yol açacak soruşturmaya dönüşecekti. Aynı periyotta çalışmayı yapan Ankara Emniyet Müdürlüğü yetkilileri hakkında “telekulak” soruşturması başlatıldı. Ekip, görevden alındı. Bu soruşturmanın Gülen kumpası olup olmadığı çok tartışıldı.
Ancak Ankara Emniyeti’nin, “Gülen örgütlenmesi” raporu, tekrar çok tartışmalı bir isim olan DGM Savcısı Nuh Mete Yüksel’in elindeydi. Yüksel, 28 Şubat’ta askeri karşısına almamaya ihtimam gösteren, Refah Partisi’nin kimi eylemlerini eleştiren, “askerin ihtarda bulunduğunu söyleyen”, Gülen hakkında adliye ve mülkiyedeye sızmanın değerine işaret ettiği konuşması nedeniyle soruşturma başlattı.
Gülen, bu soruşturma başlar başlamaz, 21 Mart 1999’da sağlık problemlerini münasebet göstererek ABD’ye gitti. ABD’den bir daha geri dönmedi.
Yüksel’e kumpas
Yüksel ise Gülen hakkında “anayasal sistemi yıkmaya çalışmak” teziyle iddianame hazırladı. Bir süre sonra hakkındaki onlarca usulsüzlük argümanına karşın soruşturulmayan Yüksel’e ait bir “seks kaseti” kamuoyuna yansıdı. Montaj olup olmadığı meçhul kaset, Yüksel’in DGM’deki sonunu getirdi. Düz savcılığa atanan Yüksel, daha sonra emekliye ayrıldı.
Gülen’in davası ise yıllarca sürüncemede kaldı. İddianamede o dönem Gülen’e ait olduğu belirtilen şirketler şöyleydi:
“Zaman Gazetesi, Samanyolu TV, CHA (Cihan Haber Ajansı), Sızıntı Dergisi, Aksiyon Mecmuası,
İş Hayatı Dayanışma Derneği (İSHAD), Asya Finans Kurumu, Işık Sigorta AŞ., Çağ Tahsil İşletmeleri A.Ş., Fatih Eğitim ve Tahsil Kurumları AŞ., Samanyolu Basın Yayın Sanayi ve Ticaret AŞ., Feza Gazetecilik AŞ., FEM Dershaneleri, Özel Maltepe Dershaneleri,
Fatih Üniversitesi…”
Dava bertle bitti
AKP iktidara geldikten sonra dava farklı bir seyir izledi. Önce ertelemeyle sonuçlanan dava, bert talebiyle devam ettirildi. Akabinde DGM’de bert kararı verildi. Karara itiraz eden savcının da hükümeti eleştiren bir ses kaydı sızdırıldı. Dava, Yargıtay’da da bertle sonuçlandırıldı.
Cemt kritik takımlara yerleştirildi
AKP’nin iktidar döneminde bilhassa Gülen’e yakın hakim, savcı ve polisler kritik noktalara getirildi. Özel yetkili mahkemeler, savcılıklar ve sulh ceza mahkemelerinde, emniyetin terör ve suç örgütleri ile ilgili ünitelerinde bu isimler görev aldı.
2004’te, Gülen’i tehdit olarak gören TSK, MGK toplantısında, “Türkiye’deki Nurculuk Fliyetleri ve Fethullah Gülen” konusunu gündeme getirdi. Bu hususta eylem planı hazırlanması istendi. İktidar bu MGK kararına imza attı lakin karar uygulanmadı.
Cemt harekete geçti
AKP’nin kapatılması istemiyle dava açılmasından bir süre sonra yargı ve polisteki cemt takımları harekete geçti. Gerisi gerisine Ergenekon, Balyoz, Askeri Casusluk, KCK benzeri dalga dalga büyüyen soruşturmalar açıldı. Onlarca asker, polis tutuklandı. Yazarlar, gazeteciler operasyonun gayesine konuldu.
TSK’da boşalan takımlar nedeniyle cemtçi subaylar süratle ilerledi. Kritik noktalara bu operasyonlar sayesinde geldi.
Karanlık güç odaklarıyla ilgili birçok soruşturma bu şekilde torba evraka dönüştürüldü. Cemt soruşturmaları bu dava ve soruşturmaların da kapatılmasına yol açtı.
Cemtin devlete sızdığı tezlerini o devirde değerlendiren Gülen, “Teşvik edilen insanlar da o kuruluşlar de bu ülkeye ait. Kastedilen manadaki sızmayı belli bir periyotta Türk milletinden olmayanlar yaptılar hatta belli yere kadar geldiler. Tahminen tasalarının altında o sızıntıların fark edilmiş olabileceği kaygısı var. Bir milletin ferdi, kendi milleti için var olan kurumlara sızmaz; hakkıdır girer oraya; mülkiyeye de girer adliyeye de, istihbarata da girer hariciyeye de” dedi.
2010 referandumu
2010’da cemt yargıdaki egemenliğini pekiştirdi. Referandumla HSK’nın, Anayasa Mahkemesi’nin ve Yargıtay ile Danıştay’ın yapısı değişti. Cemt takımları hakimiyet kuramadığı yüksek yargıya da hâkim oldu.
Aynı periyotta Gülen’in ABD’deki oturum sorunu da bitti. ABD yargısı, “olağanüstü yetenekli yabancı”lara tanınan vize statüsü talebini kanunsuzca reddettiği gerekçesiyle Göçmenlik Ofisi’ni (USCIS) ve İdari Temyizler Dairesi’ni dava eden Fethullah Gülen’i haklı buldu.
17-25 Aralık
2013’te Gülen’in geçirdiği küçük bir operasyon sonrası yayımladığı teşekkür mesajı çok tartışıldı.
‘Geçmiş olsun’ dileklerini iletenlere teşekkür eden Gülen’in ilanında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Cemil Çiçek ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile siyaset, iş ve medya dünyasından çok sayıda isim yer aldı. Yalnızca iktidar yanlısı isimler değil muhalif saflarda yer aldığını söyleyen isimlerin de ilanda yer bulması tartışma yarattı.
Cemt artık iktidar ortağı benzeri davranmaya başladı. Çabucak her kentte cemt sorumluları en küçük devlet takımına yapılacak atamaya bile müdahale ediyordu. İktidarla uzun vakittir kamuoyuna yansımayan bir tansiyon vardı. Bilhassa MİT ve kimi bakanlıklarda cemtin istediği etkiyi gösterememesi krizi derinleştirdi. İlk somut kriz, 7 Nisan 2012’de periyodun MİT Müsteşarı Hakan Fidan ve MİT vazifelileri hakkında soruşturma başlatılmasıyla yaşandı. Fidan ve MİT’çiler hakkında gözaltı kararı verildi. Erdoğan, sert tepki göstererek gözaltıları engelledi.
14 Haziran 2012’de katıldığı Türkçe Olimpiyatları’nda Gülen’e “Bu hasret bitsin” diyerek ABD’den dönme daveti yaptı.
2013’te AKP, cemtin en çok önemsediği alan olan eğitime el attı. Dershanelerin kapatılması kararına cemt sert tepki gösterdi.
Bu karara cemtin tepkisi, 17-25 Aralık operasyonları oldu. İstek Sarraf ve bakan çocukları hakkında sızdırılan kimi rüşvet ve iltimas konuşmalarını da içeren telefon görüşmesi kayıtları eşliğinde gözaltı kararı verildi, bakanlar Muammer Güler, Zafer Çağlayan, Erdoğan Bayraktar ve Egemen Bağış hakkında fezleke hazırlandı. 25 Aralık’ta ise Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan ve birtakım iş insanlarının isminin bulunduğu isimlerle ilgili gözaltı kararı verildi. Fakat 25 Aralık’taki gözaltı kararları uygulanmadı.
AKP, bu operasyonlardan sonra harekete geçti ve önce HSK’daki ve savcılıklardaki cemt mensuplarını pasifize etti. Bunu Gülen cemtinin Terör Örgütü terör örgütü ilan edilmesi, 2014’te MGK’da “paralel devlet yapılanması” olarak nitelenen örgütle mücadele kararı alınması izledi.
Gülen’in bu periyotta bir görüntüde, “Hırsızı görmeden hırsızı yakalayanın üzerine gidenler… Allah onların meskenlerine ateşler salsın, yuvalarını yıksın” demesi büyük tepki çekti.
15 Temmuz darbe girişimi
2016’da Gülen’in aralarında olduğu 73 kişi hakkında terör örgütü kurmak, yönetmek ve üyesi olmak argümanıyla “FETÖ çatı iddianame” hazırlandı. İddianamede, örgütün darbe yapacak güce ulaştığı anlatıldı. Fakat iddianame şimdi mahkeme tarafından kabul edilmeden 15 Temmuz 2016 tarihinde askeri darbe teşebbüsü yaşandı.
Sınav soruları
Gülen’in kendi cemtini kurduğu ilk günden bu yana üzerinde en çok durduğu mevzu devletin kritik kurumlarına öğrencilerinin yerleştirilmesiydi. Zamanla Işık meskenleri büyüdü, bütün kentlerde onlarca Işık evi açıldı. Önce askeri lise ve harp akademileri sınavlarında, ardından üniversite seçme sınavı ve kamu işçi imtihanı benzeri imtihanlarda Gülen cemti mensuplarının soruları çaldığı iddiaları daima gündeme geldi. İlk olarak Nuh Mete Yüksel’in 2000’de açtığı davanın iddianamesinde somut olarak bu husus ele alındı. 15 Temmuz öncesinde üniversite imtihan sorularının cemt eliyle çalındığı öne sürüldü. 15 Temmuz’dan sonra ise kritik bütün kurum imtihanlarında hırsızlık yapıldığı argümanıyla davalar açıldı. Askeri takımlardan emniyete, yargıdan bürokrasiye kadar her yerde çalıntı sorularla kadrolaşıldığı iddia edildi. Gülen cemti ise bu iddiaları daima yalanladı. Bir dönem cemt içerisinde bulunan birtakım isimler ise soruların çalındığı savlarını doğrulayan açıklamalar yaptı.
Darbe sonrası sessizlik
Darbe teşebbüsünden sonra cemtçilerin devletten temizlenmesi için olağanüstü hal ilan edildi. Lakin kararnamelerde hem örgütün yönetim kademesiyle hiçbir ilgisi olmayan isimler hem de darbeyle hiçbir ilgisi bulunmayan sola yakın yüzlerce isim yer aldı. Toplam 130 bine yakın kişi ihraç edildi. Gülen’le ilgili olarak bu devirde çok sayıda dava açıldı.
Gülen, 15 Temmuz’dan sonra yüklü olarak sessiz kalmayı seçti. İktidarı uygulamaları nedeniyle eleştirmekle birlikte 15 Temmuz sonrası yaşananların, örgüt içinde kamplaşmalara yol açmasının tesiri kendisini gösterdi.
Kırmızı kategoride arananlar listesinde yer alan Gülen sonrası cemtin nasıl yönetileceği meçhul. Fakat Türkiye’de etkinliği azalsa da yurtdışında aktifliğini sürdüren cemtin hala büyük bir serveti var farklı ülkelerde büyük çaplı organizasyonu bulunuyor.
Gülen öldü. 25 yıl boyunca ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki Saylorsburg kasabasında yaşadı ve hayatını da burada kaybetti. Geriye çok sayıda soru işareti, davalar ve tartışmalar bırakarak…
|
Gökçer Tahincioğlu’nun yazı dizisi: Türkiye’nin çalıntı soru tarihi AKP, 17/25 Aralık’tan sonra harekete geçti, fakat örgütlü soru hırsızlığında yıllarca cemti koruyan savcı firar etmişti! |