Cerrahpaşa profesöründen korkutan ihtar: Miyop ve şaşılık çocuklarda “salgın” benzeri arttı

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa (İÜC) Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Ana Bilim Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Yetik yaptığı açıklamada, son yıllarda çocuklarda miyop ve şaşılıkta yaşanan artışa dikkati çekti. Miyobun halk arasında “uzağı görememe” diye bilindiğini aktaran Yetik, şaşılık ve göz kaymasının ise birbirlerinden farklı benzeri algılandığını lakin aynı durum olduklarını ifade etti.

“PANDEMİ SÜRECİ HEM MİYOBU HEM DE GÖZ KAYMALARINI TETİKLEDİ”

Tüm dünyada kliniklere müracaat eden çocukların şikayetlerinin ortak olduğunu ve bunun uluslararası toplantılarda paylaşıldığını dile getiren Yetik, “Dünyada ‘koronavirüs pandemisiyle bir arada bu hastalıkların da pandemisi oldu’ şeklinde ifade ediyoruz; birincisi miyop, ikincisi de şaşılıklar, göz kaymaları. Nedeni ağır şekilde yakına bakmak, pandemide eğitimlerin uzaktan ve bilgisayardan yapılmaya başlanması, çocukların daha uzun müddetli tablet, telefon, bilgisayar, televizyon karşısında eğitim almak üzere zaman geçirmeleri. Bu hem miyobu tetikledi hem de göz kaymalarını” değerlendirmesini yaptı.

GÖZÜ KAYDIRICI FAKTÖR: AŞIRI AĞIR BAKMA

Hüseyin Yetik, telefon ve tablet benzeri aygıtlarda kullanıcı yaşının çok düştüğünü vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Çocuklarda şaşılık yüzde 80-90 oranında ortoptik yaklaşımla yani gözlük takarak, kapama tedavileriyle ameliyata gitmeden çözülebilir. Bu periyotta müşahede ettiğimiz çok önemli şeylerden biri ortoptik yaklaşımla düzelttiğimiz, yolunda giden tabloların da artık ona karşılık veremez olmaya başladığı. Zira gözü kaydırıcı faktör olan aşırı ağır bakma o kadar aşırılaşıyor ki artık ortoptik yaklaşımınızı da aşan bu süreçte çocukların gözlük ahengi bozuluyor, gözlüğün üstünden bakıyor. Bir taraftan çocukların, ailelerin sağlık kuruluşlarına müracaat sıklıkları azalıyor.”

“GÖZ DENETİMLERİ YENİ DOĞAN DÖNEMİNDE BAŞLAMALI”

Yetik, her yeni tabiatın 1 ay içinde göz muayenesinin yapılması gerektiğini, doğumun akabinde bir hafta içinde yeni doğan hekimince bebeğe karanlık bir odada beğenilen doğumsal bir sorun olup olmadığının ölçülmesi için kırmızı yansıma testi yapıldığını anlattı. Doğum sonrası en erken 6 ay, en geç de 1 yaşında çocuğun muayene edilmesi gerektiğine işaret eden Yetik, ebeveynlerin, “Çocuğumun gözünde hiçbir sorun görmüyorum, yerdeki küçücük karıncayı görüyor, uçan kuşu gösteriyor.” niyetlerinin doğru olmayacağını, zira çocuğun bunu bozuk olmayan tek gözüyle de yapabileceğini ifade etti.

“3 YAŞ DÖNEMİNDE GÖRME ORANI HAKKINDA NET FİKİR EDİNİLEBİLİYOR”

Prof. Dr. Yetik, 2,5-3 yaş sürecinin, bu yaştaki bir çocuğun kendini ifade edebilmesi sayesinde görme oranı hakkında net fikir edindikleri bir dönem olduğuna dikkati çekerek, “Çocukta o vakte kadar teşhisi atlanmış bir göz tembelliği varsa olabildiğince az sekelle düzeltilebilir olduğu periyottur 2,5-3 yaş. Bundan Ötürü 3 yaşında da görülmelidir.” dedi.

Yetik, 40 yaşından itibaren de sağlıklı tüm bireylerin her yıl en az bir defa muayeneye gitmesinin çok önemli olduğunu vurguladı.

“FOTOĞRAFLARDA GÖZDEKİ BEYAZ YANSIMA ÖNEMLİ BİR SORUNUN HABERCİSİ OLABİLİR”

Prof. Dr. Hüseyin Yetik, kendilerine müracaatların ekseriyetle çocuktaki göz sorunları okul taramalarında fark edildikten yahut çocuğun, okulda tahtayı takip edemediğini anlaması üzerine yapıldığını aktardı. Göz kaymalarının fotoğraflarda da fark edilebileceğini söyleyen Yetik, şöyle konuştu: “Fotoğraflarla ilgili dikkate sunulacak bilgilendirici bir öbür şey de göz bebeklerinin kırmızı yahut beyaz refle (yansıma) vermesi. Çağdaş fotoğraf makineleri kırmızı göz imgelerini siyaha dönüştürürler. Fotoğraf çekildiğinde göz bebeğinin ortasında kırmızı yansıma varsa burada sorun yok. Fakat bir beğenilen kırmızı yansıma, öbüründe kırmızı değil beyaz yansıma varsa bu önemli bir göz sorunuyla ilgili olabilir. O yüzden, ailelerin kolay bir fotoğrafta bunu fark etmeleri bile değerlidir. Beyaz refle sağlıksızlıktır, retina dekolmanı (ayrılma), beğenilen tümör, katarakt, gelişimsel göz anomalisi manasına gelebilir.”

GÖZ SAĞLIĞI İÇİN 20-20-20 KURALI

Prof. Dr. Yetik, göz sıhhatini korumak için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı: “20-20-20 kuralı var. Bilgisayar karşısında otururken her 20 dakikada bir, 20 saniye müddetle 20 feet (6 metre) ve uzağına bakarak gözü dinlendirme. Uygunlaştırıcı faktörlerden biri bu. Bir başkası miyobun gerçek manada artışını durduran, uluslararası çalışmalarla kanıtlanmış derhal çabucak tek modalite, bilgisayar karşısında kapalı ortamda, odada değil daha çok dışarıda, gün ışığında vakit geçiren çocukların miyop artışlarının daha azaldığı belgelenmiştir. O yüzden, çocukları artık kapalı ortamlarda, ev ortamlarında, bilgisayar karşısında değil daha çok dışarıda zaman geçirmeye sevk etmek gerekiyor.”

Yetik, gençlerde de son periyotta kullanılan zayıflama ilaç ve çaylarının da beğenilen önemli yan tesirlerinin gözlemlendiği uyarısı yaptı. Prof. Dr. Yetik, çok kuvvetli ve göze direkt vuran ışıklardan olabildiğince uzak durulması, okuma yaparken metnin aydınlatılması ve ortamın karanlık olması, göz ile ilgili şikayet olsun yahut olmasın rutin taramalar için göz tabibine müracaat edilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.