Hazine ve Maliye Bakanlığı ikiye ayrılacak, Varlık Fonu kapatılacak, enflasyon ve işsizlik tek haneye gerileyecek: Millet İttifakı Mutakabat Metni, iktisatta neler vadediyor?

Millet İttifakı, “Mutakabat Metni”ni açıkladı. Metinde iktisada geniş yer ayrılırken birçok hedef belirtildi.

Metinde, büyümeye ilişkin “Ortalama büyüme suratının yüzde 5’in üzerinde gerçekleşmesini sağlayacağız” tabirlerine yer verildi. Enflasyonun iki yıl içerisinde tek hanelere gerileyeceği vadedilirken kişi başına düşen milli gelirin beş yıl içerisinde ikiye katlanacağı belirtildi.

Türkiye’nin “yatırım yapılabilir ülke” düzeyine yükseleceği, beş yılın sonunda ihracatın 600 milyar dolara, yüksek teknoloji ürünlerinin ihracattaki hissesinin ise ikiye katlanacağı, beş yılda en az 5 milyon istihdam sağlanarak işsizliğin tek hanelere gerileyeceği iktisada dair genel gayeler arasında dikkat çekiyor.

Hazine, Maliye Bakanlığı’ndan ayrılacak

Ekonomik kurumların güçlendirilmesine dair şu gayeler paylaşıldı:

• Hazine, Maliye Bakanlığı’ndan ayrılacak.
• Türkiye Varlık Fonu kapatılacak.
• Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu asli işlevine geri dönecek.
• TÜİK yasası yeniden düzenlenecek.
• Merkez Bankası kanununda temel misyonları, araç bağımsızlığını ve üst seviye atamaları ilgilendiren değişikliklerin TBMM’de nitelikli çoğunlukla yapılabilmesini sağlayacak mevzuat
  düzenlemesini gerçekleştirilecek.
• Merkez Bankası Başkanı ve Para Siyaseti Kurulu üyelerine en fazla iki defa atanma hududu getirilecek.
• TCMB’nin merkezi başkent Ankara’dadır. Bankanın İstanbul’daki ünitelerinin Ankara’ya taşınma sürecini mümkün olan en kısa sürede sağlanacak.
• Fiyat İstikrarı Komitesi kaldırılacak.
• Başkan, Başkan Yardımcısı ve Konsey üyelerinin TCMB Kanunu dışındaki bir düzenlemeye dayalı olarak görevden alınamamasını temin edilecek.

Merkez Bankası ve KKM 

Metinde, TCMB’nin tek sorumluluğunun fiyat ve finansal istikrarı sağlamak olacağı belirtildi.  Makro ihtiyati önlemlerin asıl fonksiyonu doğrultusunda mevcut riskleri azaltmak için kullanılacağı ifade edildi. Kur Korumalı Mevduat hesaplarının açılması, iktidar değişir değişmez yasaklanacağı ve açılmış hesapların da vadesi geldiğinde kapatılacağı maksatlar arasında sıralandı.

Merkez Bankası’nın Hazine’ye direkt kaynak transferi suretiyle nakdî genişlemeye yol açmasının önleneceği ve uluslararası döviz rezervlerinin güçlendireceği de gayeler arasında belirtildi.

Kamu kuruluşlarının düzenlemesine dair maksatlar de paylaşıldı. Maksatlar arasında, KİT’lerde yönetişim ıslahatını gerçekleştirmek, İşsizlik Sigorta Fonu’nun amaçladığı dışında kullanımının engelleneceği ve TOKİ’nin Sayıştay kontrolüne tabi olacağı sıralandı.

Vergi

• Vergi istisna ve muafiyetlerini gözden geçirerek en aza indirilecek.
• Beyana tabi gelir ögelerinin kapsamını genişletecek, böylelikle dolaylı vergilerin ağırlığını
  azaltan bir vergi yapısı tesis edilecek.
• Tarım sektöründe kullanılan mazottaki ÖTV yükü kaldırılacak.
• 2050 yılı Net Sıfır Karbon Emisyonu amacımız doğrultusunda yeşil vergileri öne çıkaran bir
  dönüşüm gerçekleştirecek.
• Vergi Cennetlerine yapılan ödemelerden stopaj alınması dâhil gerekli tedbirleri alınacak.
• Kayıt dışılıkla aktif bir şekilde mücadele edecek, kayıt dışılığı OECD ortalamasının altına
  indirilecek.
• İşyeri kira ödemelerinde stopaj oranı sıfırlanacak.
• İlk defa konut alımında tapu harcı alınmayacak.
• Her türlü eğitim ve öğretim hizmetinden alınan KDV indirilecek.

Finans sektörü ve Borsa

Finans bölümüne yönelik birçok hedef, metinde sıralandı. BDDK, SPK benzeri finans kesimindeki düzenleyici ve denetleyici kurumların idari ve mali bağımsızlığını sağlanacağı belirtilirken düzenleyici ve denetleyici kurumların hesap verebilirliğini artırılarak bu kurumların TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na yılda en az iki defa sunum yapmalarının önünün açılacağı belirtildi.

Metinde, dijital para, kripto varlıklar, Fintek’ler ve dijital ödeme sistemlerine ilişkin düzenleyici ve
denetleyici mevzuatı ve kurumları net bir biçimde tanımlanacağı, Ziraat Bankası’nı çiftçinin, Halk bankasını esnaf ve KOBİ’lerin bankası yapılacağı ifade edildi.

Halka açılmayı teşvik eden vergisel düzenlemeleri çeşitlendirilecek, halka açık şirketlere çalışanlarının ortak olmasını teşvik edecek düzenlemeler yapılacak. Borsa’da manipülasyon ve yolsuzluk savlarına ilişkin ilgili kurumları da kapsayacak şekilde bir inceleme ve kontrol başlatılack.

İstihdam

• İŞKUR’un kurumsal yapısını ve işgücü siyasetlerini geleceğin mesleklerini önceleyen, dezavantajlı vatandaşların istihdam edilmelerini ve istihdamda kalmalarını gözeten, girişimciliği
  destekleyen bir yapıya kavuşturulacak.
• Turizm, ulaştırma ve dağıtım, haberleşme, medya, oyun, e-spor ve emlak kesimlerinde yeni
  nesil iş modellerine yönelik özel takviyeler kurgulanacak.
• İŞKUR aracılığı ile öğrencilere part-time çalışma imkânı sunacak inançlı iş imkânları için
  altyapı çalışmalarını başlatılacak.
• Özellikle ev işlerinde garantisiz ve kayıt dışı çalışan kadın ev personellerinin İş Kanunu’na tabi
  olmasını sağlanacak.
• İşsizlik Sigortası Fonu’na %2’lik patron katkısının yarısını “Yarına Hazırlık Fonu’na” aktaracak, bu fon aracılığıyla işsiz kalma riski yüksek çalışanlara yönelik maharet kazandırma ve
  özellikle KOBİ’lerin çalışanlarına yönelik maharet geliştirme yatırımlarına finansman sağlanacak.
• Mesleki eğitimi; İşbaşı Eğitimi (işletmeler, yetişkinler-daha az maharet gerektiren işler), Mesleksel Temel Maharet Eğitimi (Uygulamalı Bilimler Liseleri, özel kurslar), Kurumsal Yetkinlik Eğitimi (Tarım Liseleri, Teknoloji Liseleri, Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Fakülteleri) şeklinde yapılandırılacak.
• Meslek okullarını genişletecek, okullar ve firmalar arasındaki kontakları güçlendirilecek.