Enflasyon sepeti gerçekleri yansıtmıyor; resmî rakamlar ile günlük yaşam arasındaki fark dikkat çekiyor

Enflasyon sepeti, resmî sayılarla mutfaktaki gerçekler arasında çok önemli bir fark olduğunu ortaya koyuyor. Bu sepet, dar gelirli vatandaşların hayat şartlarını yansıtmak yerine, ortalama bilgiler üzerinden hesaplanıyor. TÜİK tarafından hazırlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), çeşitli gelir gruplarının enflasyon algısını gereğince temsil etmiyor ve bu durum kurum hakkında tartışmaları tetikliyor. Sepetin içeriği, artan gelir eşitsizliklerini göstermiyor.

Gündelikçi fiyatı enflasyonu daha fazla etkiliyor

BirGün’ün aktardığına göre, enflasyon sepetinde küçük hisseye sahip eserlerdeki yüksek fiyat artışları, tüketici bütçelerine beklenenden daha büyük bir yük getiriyor. Fakat bu yük, enflasyon sayılarına düşündüğümüz kadar yansımıyor. Örneğin, gündelikçi fiyatının sepet içindeki yükü, temel besin unsurları olan patates, şeker, pirinç ve kuru baklagillerden daha fazla tesir gösteriyor.

Kira ve akaryakıt ağırlığı

Geçen yıl, akaryakıtlı araba TÜFE’de yüzde 7,08 yüke sahipken, kira yüzde 5,06 ile yer aldı. Kira artışları, yıllık yüzde 44,4 olarak açıklanan enflasyonu katladı. Aralık ayında, bir evvelki yılın aynı ayına göre kiraların yüzde 105,82 arttığı hesaplandı.

Temel besin eserlerindeki yük yetersiz

Temel bir besin eseri olan yumurtanın enflasyon sepeti içindeki tartısı sırf yüzde 0,68. TÜİK’in son verilerine göre, yumurtanın fiyatı bir yılda yüzde 39,51 arttı. Bu, dar gelirlilerin hissettiği gerçek enflasyon ile TÜİK’in açıkladığı oranlar arasındaki farkı gösteriyor.

Yeniden değerleme oranı tartışmaları

1 Ocak itibarıyla yapılan yeniden değerleme oranındaki artış, birçok ürünün fiyatına zam olarak yansıdı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamaları, hükümetin zamları enflasyonu düşük göstermek için yönlendirdiği tenkitlerini beraberinde getirdi. 2025 yılı için madde sepeti tartılarının Şubat ayında açıklanması bekleniyor.