Zirai don 7 milyon ton ürünü vurdu; etkisi gelecek yılı da saracak

Türkiye’de meyve üretiminde bu yıl ciddi kayıplar yaşandı. Son 30 yılın en büyük zirai don felaketi olarak kayda geçen soğuk hava dalgası, meyve üretiminde yaklaşık 7 milyon tonluk kayba yol açtı. TBMM Zirai Don Olayını Araştırma Komisyonu’nda konuşan uzmanlar, ağaçların da zarar görmesi nedeniyle bu kaybın yalnızca bu yıla değil, gelecek yılın üretimine de yansıyacağını belirtti.

Malatya Ticaret Borsası Başkanı Ramazan Özcan, 2024 yılı için Türkiye genelinde 28 milyon tonluk meyve üretimi beklendiğini, ancak bu rakamın 21 milyon tona kadar gerileyebileceğini söyledi. Kayısı üretiminden örnek veren Özcan, “Türkiye, dünyadaki yaş kayısı üretiminin yüzde 20’sini karşılıyor. Ancak son beş yıldır iklim değişikliğinden kaynaklı krizler yaşıyoruz. Rekolte tahminleri 170 bin tonlardan 70 bin tonlara düştü. Ağaçların gördüğü zararın boyutunu henüz tam göremedik. Bu yıl bakım maliyetleri de iki katına çıktı” dedi.

Manisa’da üzümde büyük kayıp

Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre, Manisa Ticaret Borsası Başkanı Sadık Özkasap ise bu yıl üzümde yüksek verim beklentisi olduğunu ancak iki kez yaşanan don nedeniyle 300 bin tonluk beklentinin 125-150 bin tona düştüğünü söyledi.

Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, don kaynaklı kayıpların azaltılması için budama, doğru zamanda sulama, gübreleme ve hastalıkla mücadele gibi yöntemlerin önemine dikkat çekti. Suiçmez ayrıca küçük ve orta ölçekli üreticiler için kredi faizlerinin ertelenmesi gerektiğini vurguladı. “Bu üreticilerin desteklenmesi, hem gıda fiyatlarını kontrol altında tutmak hem de üretici kaybını önlemek açısından kritik” dedi.

Uzmanlardan çözüm önerileri

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nden Prof. Dr. Onur Saraçoğlu ise yağmurlama, sisleme, dumanlama, ısıtıcılar ve don pervaneleriyle donla mücadele edilebileceğini belirtti. Örtü altı meyveciliğin yaygınlaştırılmasının da etkili bir çözüm olacağını ifade etti. Saraçoğlu, “Seyyar örtüleme sistemleriyle meyveleri birkaç gün dondan korumak mümkün olabilir” diye konuştu.