İspanya Başbakanı Sanchez’in çevresine yolsuzluk suçlamaları: Kardeşi, eşi ve selefi hâkim karşısına çıkacak

İspanya’da Başbakan Pedro Sánchez’in kardeşi, eşi ve selefi José Luis Rodríguez Zapatero’nun adının geçtiği yolsuzluk dosyaları, önümüzdeki günler ve haftalarda hâkimlerin önüne gelecek.

İspanya’da Jandarma Merkez Operasyon Birimi (UCO), yolsuzluk ve rüşvet iddialarının araştırıldığı bir soruşturma kapsamında azınlık koalisyon hükümetinin büyük ortağı Sosyalist İşçi Partisinin (PSOE) Madrid’deki genel merkezinde belge araması yaptı.

The Guardian, İspanya Başbakanı’nın yakın çevresi hakkındaki yolsuzluk suçlamaları ve olası etkilerini derledi.

Erkek kardeşi ne ile suçlanıyor?

Pedro Sanchez’in küçük kardeşi David Sánchez, nüfuz ticareti ve kamu görevini kötüye kullanma suçlamalarıyla perşembe günü ülkenin güneybatısındaki Extremadura bölgesinde hâkim karşısına çıkacak. Aynı suçlamalarla 10 kişi daha yargılanıyor.

Dava, aşırı sağ bağlantıları bulunan ve kendisini sendika olarak tanımlayan Manos Limpias’ın (Temiz Eller) şikâyetine dayanıyor. Manos Limpias, İspanya’nın demokratik çıkarlarına tehdit olarak gördüğü kişilere karşı yargı yoluna başvurmasıyla biliniyor. Şikâyete göre David Sánchez’e, kardeşinin İspanyol Sosyalist İşçi Partisi’nin (PSOE) ulusal lideri olduğu ancak henüz başbakan olmadığı Temmuz 2017’de, ülkenin güneybatısındaki Badajoz kentinin sosyalist yönetimli belediyesi tarafından kendisine özel bir görev verildi.

Suçlamaları reddeden David Sánchez, suçlu bulunması halinde üç yıl hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Sanchez’in eşi hakkındaki suçlamalar neler?

Başbakanın eşi Begoña Gómez de Manos Limpias’ın şikâyeti sonucunda mahkemelik oldu. Madrid’de bir hâkim, geçen ay iki yıllık soruşturmanın sonunda Gómez’e zimmete para geçirme, nüfuz ticareti, ticari ilişkilerde yolsuzluk ve fonları amacı dışında kullanma suçlamaları yöneltti.

Gómez, başbakanın eşi sıfatıyla sahip olduğu nüfuzu Madrid Complutense Üniversitesi’nde bir görev elde etmek ve bu görevi yürütmek için kullanmakla; kamu kaynaklarından ve kişisel bağlantılarından özel çıkarlarını ilerletmek amacıyla yararlanmakla suçlanıyor.

Hâkim Juan Carlos Peinado, dava kapsamında Gómez’in kişisel asistanı Cristina Álvarez ve iş insanı Juan Carlos Barrabés hakkında da suçlama yöneltti. Sanıkların tamamı usulsüzlük iddialarını reddetti. Gómez’in 9 Haziran’da ön duruşma için Peinado’nun karşısına çıkması bekleniyor.

Zapatero neden soruşturma altında?

2004-2011 yılları arasında başbakanlık yapan ve İspanyol solu için hâlâ sembolik bir figür olan Zapatero, Covid pandemisi sırasında Venezuela bağlantılı bir havayolu şirketine sağlanan devlet desteğini inceleyen bir hâkim tarafından, nüfuz ticareti ve diğer suçlamalar nedeniyle soruşturma kapsamına alındı.

Son soruşturma, İspanyol havayolu şirketi Plus Ultra’ya Mart 2021’de sağlanan 53 milyon euroluk devlet kurtarma paketine ilişkin incelemenin parçası. Savcılar, şirketin hükümetin kurtarma paketi için onayladığı kamu fonlarını “uygunsuz şekilde kullanıp kullanmadığını” incelerken, yolsuzlukla mücadele polisi havayolu şirketinin kurtarma parasını Venezuela’dan Fransa, İsviçre ve İspanya üzerinden para aklamak için kullanıp kullanmadığını araştırıyor.

Başbakan Sanchez nasıl tepki verdi?

Nisan 2024’te eşinin soruşturma kapsamına alındığı haberinin ortaya çıkmasının ardından Sánchez, siyasi geleceğini değerlendirmek için beş gün boyunca kamuya açık programlarını iptal etmişti. Siyasi ve medya alanındaki rakiplerini ailesine karşı bir “taciz ve yıldırma operasyonu” başlatmakla suçlayan Sanchez, görevde kalmaya karar vermişti.

Sánchez, eşi ve kardeşinin siyasi saiklerle yürütülen karalama kampanyalarının mağduru olduğunu savunmayı sürdürüyor. Sánchez ayrıca İspanya yargısının bazı üyelerinin bağımsızlığını açıkça sorguladı. Geçen eylül ayında bir televizyon röportajında, “Hiç şüphe yok ki siyaset yapan hâkimler ve adalet dağıtmaya çalışan siyasetçiler var” ifadelerini kullandı.

Sánchez, davaya ilişkin yeni ayrıntılar ortaya çıkarken Zapatero’ya desteğini sürdürdü; çarşamba günü selefine verdiği desteği çekmek için “herhangi bir neden” görmediğini söyledi.

Sanchez’in partisi PSOE, çarşamba günü genel merkezinde yapılan aramaların ardından yayımladığı açıklamada, “adalet sistemiyle azami işbirliği ve yargı işlemlerine mutlak saygı” tutumunu her zaman sürdüreceğini bildirdi. Sánchez ise erken genel seçim çağrılarını reddederek İspanya’nın “istikrara” ihtiyacı olduğunu savundu.

Rakipleri baskı yapıyor

Ancak yeniden fırsat kollayan muhalifleri, gelecek yıl yapılacak seçimin öne çekilmesi için baskı yapıyor. PP lideri Alberto Núñez Feijóo çarşamba günü, “Geriye kalan tek seçenek, İspanyol halkının hemen şimdi sözünü söylemesine izin vermek” dedi.

Aşırı sağcı Vox partisinin lideri Santiago Abascal ise “İspanya’yı yöneten mafyaya ilişkin yeni ayrıntıların ortaya çıkmadığı bir hafta, bir gün, bir saat bile geçmiyor… Durdurulmalı ve mahkemeye çıkarılmalılar” ifadelerini kullandı.

(Editör: Melis Karaca)