Suriye’de Şara’nın parlamento hamlesi tartışma yarattı: SDG’ye yakın Kürtler dışarıda, Suriye Kürt Ulusal Konseyi’nden isimler Meclis’te

Suriye Geçiş Dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın atadığı 70 milletvekilinin açıklanmasıyla 210 üyeli Halk Meclisi’nin oluşumu tamamlandı. Ancak açıklanan liste, özellikle Kürt temsili üzerinden yeni bir siyasi tartışmayı beraberinde getirdi. Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) yakın Kürt siyasi çevrelerinden hiçbir ismin parlamentoda yer almaması dikkat çekerken, Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) yöneticilerinden Abdülhakim Beşar’ın Haseke kontenjanından milletvekili olarak atanması, Şam-ENKS yakınlaşmasının yeni bir göstergesi olarak yorumlandı.

Suriye Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi tarafından açıklanan listeyle birlikte, Beşar Esad yönetiminin devrilmesinin ardından kurulan ilk parlamentonun 210 üyelik yapısı tamamlanmış oldu. Meclisin ilk oturumunun pazartesi günü yemin töreniyle başlaması ve ilk yasama döneminin 30 ay sürmesi planlanıyor.

Kürt kenti Haseke’den 7 isim atandı, yalnızca iki Kürt milletvekili

Ahmed Şara’nın cumhurbaşkanlığı kontenjanından yaptığı atamalarda Haseke’den yedi milletvekili belirlendi. Bunlar arasında ENKS yöneticisi Dr. Abdülhakim Beşar’ın yanı sıra Dr. Mustafa Ebdi, Gabriel Muşe, Ahmed Newaf el-Cerba, Abdülhamid el-Evak, Yasir Süleyman Mansur ve Muhammed Heso gibi isimler yer aldı. Listede Haseke kontenjanından atanan isimler arasında yalnızca iki Kürt milletvekilinin bulunması dikkat çekerken, SDG’ye yakın siyasi yapıların hiçbir temsilciyle parlamentoda yer almaması Kürt siyasetinde yeni tartışmaları beraberinde getirdi.

Şara-ENKS ilişkilerinde yeni dönem

Abdülhakim Beşar’ın doğrudan cumhurbaşkanlığı kontenjanından parlamentoya atanması, Şam yönetimi ile ENKS arasındaki siyasi temasların kurumsal zemine taşındığı şeklinde değerlendiriliyor. Son aylarda taraflar arasında yürütülen görüşmelerin ardından gelen bu adım, ENKS’nin yeni siyasi denklemde yer bulduğu yorumlarına neden oldu. Buna karşılık Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ile SDG’ye yakın siyasi çevrelerden hiçbir ismin mecliste yer almaması, parlamentonun kapsayıcılığına ilişkin eleştirilere neden oldu.

70 kişilik kontenjanda 15 kadın yer aldı

Cumhurbaşkanı Şara’nın belirlediği 70 kişilik listede 55 erkek ve 15 kadın bulunuyor. Böylece parlamentodaki kadın milletvekili sayısı 21’e yükseldi. Atanan isimler arasında Suriyeli oyuncu Rozina el-Ladkani ile Asuri-Hristiyan aktivist Gabriel Muşe de yer aldı. Dürzi toplumunu temsilen ise Süveyda’nın önde gelen dini isimlerinden Vahid el-Balus’un oğlu Leys Balus parlamentoya girdi. Oyuncu Ladkani’nin parlamentoya girmesi ülkede tartışma yarattı.

Yetkileri sınırlı bir parlamento

Geçici anayasal düzenleme kapsamında oluşturulan Halk Meclisi’nin yasa teklif etme ve yasaları onaylama yetkisi bulunuyor. Ancak hükümetin parlamentodan güvenoyu alma zorunluluğu bulunmazken, yürütme ağırlıklı başkanlık sistemi korunuyor.

Parlamentonun üçte ikisi il seçim komiteleri aracılığıyla belirlenirken, kalan üçte birlik bölüm Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın atadığı isimlerden oluştu. Süveyda’daki güvenlik koşulları gerekçe gösterilerek bu vilayete ilişkin atamaların ise ertelendiği açıklandı. Yeni meclisin, Esad sonrası dönemde Şara yönetiminin “siyasi kapsayıcılık” söylemini ne ölçüde hayata geçireceği ise önümüzdeki süreçte Suriye siyasetinin en önemli tartışma başlıklarından biri olmaya devam edecek.