“Deprem sonrası gelişen crush sendromunun en çok önemli tesiri akut böbrek yetmezliği”

Enkazdan çıkarılan vatandaşlarda görülen crush (ezilme) sendromu hakkında ikazlarda bulunan Nefroloji Uzmanı Dr. Bahtışen Güven, “Crush sendromu, zelzele sonrası görülen en çok önemli komplikasyonlarda ikinci sıradadır. Zelzelede enkaz altında kalma sonucunda ezilme biçiminde yaralanma, uzun periyodik sıkışma ve hareketsizlik sonucu ortaya çıkar. Crush sendromunun en çok önemli tesiri akut böbrek yetmezliğidir. Kasların aşırı derecede ezilmesi, süratli ve tesirli bir tedavi uygulanmadığında vefatla sonuçlanabilir” dedi.

Ezilme biçiminde yaralanma, uzun vadeli sıkışma ve hareketsizlik sonucunda ortaya çıkan crush sendromuna yönelik bilgi veren Emsey Hospital’dan Nefroloji Uzmanı Dr. Güven, “Crush sendromunun en çok önemli tesiri akut böbrek yetmezliğidir. 1999 yılında merkezi Gölcük olan 7.4 şiddetindeki sarsıntı sonrasında ortaya çıkan böbrek yetmezliği,  tıp tarihi boyunca kaydedilen en büyük ‘nefrolojik felaket’ olarak isimlendirilmişti. Crush sendromu çoklukla sarsıntılar, maden kazaları, trafik kazaları benzeri olaylarla birlikte görülür. Kasların ve yumuşak dokuların üzerine düşen yük sonucu ezilme, sıkışma ve hareketsizlik sonucunda ortaya çıkar. Crush sendromu sonucunda böbrek yetmezliği, şok, kalp ve teneffüs yetmezliği görülebilir. Sarsıntılara bağlı travmalardan sonra ikinci sıradaki mevt sebebi crush sendromudur. Bir gözleme göre, sarsıntıda enkaz altında kalanların yüzde 40’ında crush sendromu gelişir. Sarsıntı sonrasında can kaybını azaltmanın çarelerinden biri crush sendromunun tedavisini iyi bilmektir” diye konuştu.

CRUSH SENDROMUNDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?

Dr. Bahtışen Güven, Crush sendromunda ilk yardıma ilişkin şunları söyledi:

“Öncelikle kazazedenin ve kurtarıcının güvenliği sağlanır. Kazazedenin ömür işlevleri yakından izlenir. Kazazedenin kimlik bilgileri kayıt altına alınır. İmkan varsa periferik damar yolu enkaz altındayken açılır. Kazazedenin boyun omurları stabilizasyonu sağlanır. Kazazedenin gözleri ışığa karşı korunur. Diğer sistemsel işlevleri ve travma bölgeleri kıymetlendirilir. En yakın sağlık kuruluşuna ulaşımı sağlanır.”

Crush sendromlu kişinin enkaz altından çıktığında sağlıklı görünebileceği konusunda uyaran Dr. Güven, “Fakat bir süre sonra ezilen doku üzerinden yük kalktığı için, kanlanma ile birlikte o bölgede olan toksinler kana karışır; böbrek, kalp ve akciğer bu durumdan etkilenir ve dakikalar içinde vefat görülebilir. Bu durum “kurtuluş ölümü” olarak isimlendirilmiştir. Crush sendromlu kişinin idrarı kahverengiye döner. Halsizlik, idrarda azalma, ödem, yüksek tansiyon ve kusma görülebilir. Böbrek yetmezliği gelişebilir ve hemodiyaliz tedavisi gerekebilir” tabirlerini kullandı.