Psiko-onkoloji: Kanser hastalarına destek

“Benim için en berbat sü teşhis değil, hekimlerin bedenimde hâlâ kanser hücreleri bulduğunu söylemeleri oldu” diye anlatıyor Kurt Schröder ve sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Pankreas kanserinde bu hiç güzel bir haber değil. Kanserli bölgeleri ameliyatla aldılar, artık yalnızca hücreler kaldı. Tabi ki hiçbir iz kalmamış olmasını tercih ederdim. Fakat her şeye karşın iyimserliğimi sürdürüyorum.”

Schröder 61 yaşında, sağlıklı yaşama ehemmiyet veren, doğayı ve fotoğrafçılığı seven biriydi. Ağustos 2022’de konulan kanser teşhisi ile adeta dünyası karardı. Ekim’de ilk ameliyat gerçekleşti. Pankreas başı denilen kısım ve on iki parmak bağırsağı alındı. Bunu bulantı, kusma ve tat değişiklikleri benzeri yan tesirlerin ortaya çıktığı kemoterapi süreci izledi.

Schröder, “Ekmeğin tadı zımpara kâğıdı gibiydi. Muzlar çok tatlıydı, hiç yiyemiyordum,” diyor. Tedavi sürecinde ruhsal sıkıntıları giderek artınca Almanya’nın Münster kentindeki Kanser İstişare Merkezi’nin müdürü Gudrun Bruns‘a başvurdu.

Kanser, ruhsal meselelere da neden oluyor

Gudrun Bruns, 1970’lerde gelişen bilimsel bir disiplin olan psiko-onkoloji alanında onlarca yıllık tecrübeye sahip. Bruns, “Psiko-onkoloji, kanser hastalığından kaynaklanan ruhsal ve sosyal değişikliklerle ilgileniyor. Çünkü fizikî ve ruhsal durum arasında yakın bir etkileşim var” diyor.

Araştırmalar, kanser teşhisi konulanların yüzde 25 ila 30’unun, hastalık sürecinde ruhsal ya da psikososyal bozukluklar geliştirdiğini gösteriyor. Müşavere merkezlerindeki uzmanlar, mağdurların ferdi meselelerine ve endişelerine eğilerek, günlük hayata geri dönüşlerindeki zorlu yolda onlara eşlik ediyor. Ayrıyetenbir sonraki muhtemel adımlar hakkında pratik yardım ve bilgi sağlıyorlar. Örneğin Almanya’da kanser hastaları, ağır engelli kartı alma hakkına sahip. Lakin birçoğu bu türlü bir hakları olduğundan habersiz.

“Bayan Bruns çok sayıda yetkiliyi tanıyor ve bir sürü kurumla yakın alaka içinde. Çok tesirli ilişkileri var” diyen Schröder, sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Farklı yerlere başvurabileceğinizi ve onların size pek çok hususta destek olduğunu bilmeniz, ruhsal açıdan da çok yararlı oluyor.”

“Psiko-onkoloji dünya çapında daha çok önemli hale gelmeli”

Kanserin duygusal ve ruhsal taraflarına daha fazla değer vermek, bunları kanser tedavisine entegre etmek ve dünya çapında kanserli hastaların şartlarını güzelleştirmek, Uluslararası Psiko-Onkoloji Derneği IPOS’un amaçlarından kimileri.

Merkezi Toronto ve New York’ta bulunan ve 1984 yılında kurulan dernek, psiko-onkolojiyi dünya çapındaki kanser tedavilerinin ayrılmaz bir kesimi haline getirmek için çalışıyor. Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı IARC’ye göre, yalnızca 2020 yılında 19 milyondan fazla beşere kanser teşhisi kondu ve bu sayı artarak devam ediyor. IARC, dünya genelinde kanserden ölenlerin sayısının 2020 yılında 9,96 milyondan 2040 yılında yaklaşık 16,3 milyona çıkarak neredeyse iki kat artacağını öngörüyor.

Bu durum, kapsamlı bir psiko-onkolojik danışmanlık ve terapi sunulmasını daha da çok önemli hale getiriyor. Dünyanın neresinde yaşıyorlarsa yaşasınlar, sosyo-ekonomik durumları ve mustarip oldukları kanser tipi ne olursa olsun, mağdurların baş etmek zorunda oldukları telaş ve dehşetler genelde benzerlik arz ediyor.

Hasta yakınlarının da yardıma ihtiyacı var

Kanser teşhisi, hasta yakınları da dahil olmak üzere de tüm mağdurların hayatını alt üst edebiliyor. Araştırmalar, günlük hayatları da değiştiği için kanser hastalarının ağır ruhsal problemlere ve gerilime maruz kaldıklarını da gösteriyor. Psiko-onkoloji danışmanı Bruns, bu mevzu ile ilgi şu tespitleri yapıyor:

Kurt Schröder, kanser hastalarının yakınlarının aşırı özverili tutumunun, daha sonra farklı boyutlara dönüşebileceğine şahsen şahit olmuş. Bu amansız hastalıkla ilk tanışmasının, 2010 yılında partneri Simone Burmann‘a* kanser teşhisi konmasıyla olduğunu anlatıyor:

“O vakitler hayat arkadaşıma bu zorlu süreçte eşlik ettiğimde, bunun ne kadar yorucu olduğunu fark ettim. Yıllar sonra bu kere bana kanser teşhisi konulduğunda, Simone’nin her gün hastaneye gelmemesini tembihleyip durdum. Çünkü beni çok sık ziyaret ediyordu. Gerçekten bir süre sonra hudutlarına ulaştı ve ruhsal olarak çöktü.”

Kanser, kâbus olmaya devam ediyor

Teşhisten kısa bir süre sonra çoğu beşerde bir his karmaşası durumu ortaya çıkıyor. Bruns, yalnızca endişe, öfke ve sinirliliğin değil, keder ve karamsarlığın da sürecin bir modülü olduğunu söylüyor: “Bu, insanların hastalanmadan önce sahip oldukları sıhhatlerini kaybetmelerinin acısıdır. Teşhis konulmadan önce çoğu insan, sıhhatin ne kadar büyük bir nimet olduğunun genelde pek şuurunda değildir.”

Çoğu kanser tipinin günümüzde tedavi edilebilir yahut denetim altına alınabilir hale geldiğini ifade eden Bruns, tekrar de bunun “kötü hastalık” olarak anılması ve insanların hayatını kâbusa çevirmesi gerçeğini değiştirmediğini vurguluyor:

“Neticede kanser, vefatla özdeşleşmiş durumda. Teşhis konulan birçok kişi, hastalıklarının tedavi edilemeyeceğinden, geri gelebileceğinden yahut mevte yol açacağından korkuyor.” 

Bruns, son olarak şu mesajı veriyor:

“Kanser hastalarını, her şartta tekrar tekrar cesaretlendirmek, psiko-onkoloji danışmanlarının en çok önemli görevlerinden biridir. Bunun odak noktasında ise insanları yalnız bırakmamak ve onların korkularına, isteklerine kulak vermek yer almaktadır.”