19 Mart raporu: İstanbul Üniversitesi öğrencilerinin polis barikatını aştığı an, gençliğin kamusal alandaki varlığı adına bir dönüm noktası

Sivil Alan Araştırmaları Derneği, Türkiye’de son dönemde öğrenci-gençliğe yönelik artan hak ihlallerini belgeleyen yeni bir izleme raporunu kamuoyu ile paylaştı.

Sivil Alan Araştırmaları Derneği, 19 Mart – 1 Eylül 2025 döneminde gençlere yönelik hak ihlallerini inceleyen “19 Mart Sürecinden Bugüne: Öğrenci-Gençliğe Yönelik Hak İhlalleri İzleme Raporu ve Türkiye’deki Öğrenci Hareketi Üzerine” başlıklı çalışmasını, düzenlenen lansman etkinliğinin ardından kamuoyuyla paylaştı.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı Adayı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasına tepki olarak başlayan protestoları ve 19 Mart sürecini ayrıntılı biçimde ele alan rapor; gençlerin eylemlerdeki belirleyici konumunu ve hak ihlallerini ortaya koydu.

Rapora göre, 19 Mart sabahı İstanbul Üniversitesi’nde polis barikatının öğrenciler tarafından aşılması, yalnızca bir eylem anı değil; uzun süredir biriken baskı ve geleceksizlik duygusuna karşı, gençliğin kamusal alandaki varlığı adına bir dönüm noktası niteliği taşıyor.

Bu süreçte yapılan gözaltılar, orantısız güç kullanımı, toplantı ve gösteri hakkının engellenmesi, kampüs içi disiplin süreçlerinin politikleşmesi, burs ve yurt kesintileri, kötü muamele ve işkence iddiaları gibi çok sayıda ihlal kayıtlara geçti.

Rapor, yalnızca tekil olayları değil; gençliğin bu süreçte pasif bir kitle değil, toplumsal muhalefetin taşıyıcı gücü ve sürecin asli öznesi olduğunu gösteren bütüncül bir tablo sundu.

Raporun değerlendirmesinde, 19 Mart süreci boyunca yaşananların, Türkiye’nin demokrasi birikimi ve hukukun üstünlüğü açısından ciddi soru işaretleri doğurduğu vurgulandı.

Çalışmada, gençlerin yalnızca bir siyasi figüre destek olmak için değil; hukukun üstünlüğü, ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı gibi temel demokratik ilkeler için sokağa çıktığı belirtildi.

Rapor; Av. Ezgi Ertürk tarafından kaleme alındı, Av. Benan Molu danışmanlığında hazırlandı ve Sivil Alan Araştırmaları Derneği tarafından yayımlandı ve European Endowment for Democracy (EED) tarafından desteklendi.