“Türkiye’yi NATO içinde değil de dışında görmek isteyen ve bu hedefle İsveç’in üyeliği konusunu kullananlar bir atakta daha bulunur ve tam zirve sırasında yeni bir hareketle ortalığı karıştırırlar mı?”
Fehmi Koru*
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan bugün NATO Zirvesi’ne katılmak üzere Litvanya’nın başşehri Vilnius’a gidecek. Her zirvede yaşandığı üzere Vilnius’ta da NATO üyesi ülkelerin devlet ya da hükümet liderlerinin kimileriyle ikili görüşmelerde de bulunacak Cumhurbaşkanı Erdoğan…
Türkiye, hem NATO ile hem de birtakım ülkelerle ikili ilişkileri açısından çok önemli bahisler söylediği söz edilen olduğu için, bu tepeye herhalde iyi hazırlanarak gidiyor.
NATO tarihinde çok önemli tepeler vardır, bu da onlardan biri olabilir.
İki kutuplu dünya sisteminde, Sovyetler Birliği’ni ve Avrupa’nın doğu blokundaki ülkeleri dize getirmek amaçladığı gözetilirken, NATO doruklarında Varşova Paktı’na karşı yapılacak askeri hazırlıklar yanında üye ülkelerin komünizm tehdidine karşı kendini güvende hissedeceği önlemler de konuşulurdu.
Artık o dünya yok. Sovyetler Birliği’nin kendisini feshetmesi sonrası farklı bir dünya var ve bu manada NATO’ya da ihtiyaç kalmaması gerekirdi.
Gerekirdi ama, 1991 yılında İngiltere’nin Turnbery kentinde yapılan NATO Zirvesi’nde Batı’nın askeri ittifakının da kendisini feshetme kararı alması beklenirken, onun yerine, ittifakın kendisine yeni gayeler seçmesi ve vaktiyle Varşova Paktı içerisinde yer almış Avrupa ülkelerini üye kabul ederek genişlemesi gayesi belirlenmişti.
Bunun sonucu olarak, o vakte kadar 16 ülkeden oluşan NATO, genişleyerek, en son, Finlandiya ile 31 üyeli bir ittifak haline dönüştü.
İsveç’i de içine alabilirse üye sayısı 32’ye çıkacak. Sırada Ukrayna, Bosna-Hersek ve Gürcistan da var.
Vilnius’ta İsveç’in üyeliği tescil edilebilecek mi?
Beklenti o yönde, fakat yeni üye kabulü için mevcut üyelerin hepsinin onayı gerekiyor ve bir ülke İsveç’in üyeliğine itiraz ediyor.
İtirazcı üye Türkiye.
Türkiye’nin itirazı İsveç’in terör konusunda gevşek davranmasına…
ABD başta olmak üzere birtakım Batı ülkeleri Türkiye’nin itirazını sonlandırmak üzere iki ülke arasında arabuluculuğa soyundular, NATO genel sekreteri de aynı hedefle tekraren Türkiye’ye geldi.
En son, İsveç’in gerekeni yerine getirmediği görüşüyle, Türkiye itirazını sürdürmekteydi.
Dün pek alışılmadık bir gelişme yaşandı: ABD başkanı Joe Biden Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı telefonla aradı. İki lider doruktan saatler önce bir telefon görüşmesi yaptılar.
Sürpriz bir görüşme.
Ankara’dan iletişim başkanlığı tarafından yapılan resmi açıklama bayağı detaylı. Girişte, iki önderin Vilnius’ta yüz yüze görüşecekleri vurgusu yapıldıktan sonra açıklamada şu satırlara yer verilmekte:
“Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, İsveç’in terörle mücadele mevzuatında değişiklikler yaparak doğru yönde birtakım adımlar attığını lakin terör örgütü PKK/PYD/YPG yanlılarının serbestçe terörü öven şovlar yapmaya devam etmesinin atılan adımları boşa çıkardığını belirtti. / Cumhurbaşkanımız Erdoğan, Türkiye’nin F-16 talebinin İsveç’in üyeliğiyle ilişkilendirilmesinin doğru olmadığını da ifade ederek ABD Başkanı Biden‘a Türkiye’nin F-16 talebine yönelik gösterdiği destek için teşekkür etti. Türkiye’nin AB’ye üyelik konusunda unsurlu ve dürüst olduğunu belirten Cumhurbaşkanımız Erdoğan, AB’ye tam üyelik sürecini canlandırmak istediklerini, Vilnius Zirvesi’nde Avrupa Birliği’nin önde gelen ülkelerinin ve AB liderliğinin Türkiye’nin üyeliğine açık ve güçlü destek mesajı vermelerini istediklerini belirtti.”
F-16 konusu…
Türkiye’nin AB üyeliği konusu…
Ve İsveç’in terörle mücadelede doğru yönde adımlar attığı, ama terör örgütü yanlılarının atılan adımları boşa çıkarttığı konusu…
Bütün bu ögeler Türkiye’den yapılan açıklamada yer alıyor.
Peki ya ABD’den yapılan açıklamada neler var?
Beyaz Saray’ın internet sitesindeki açıklama oldukça kısa. Açıklamada, zirvede ele alınacak mevzular, Ukrayna’yı desteklemeye devam etme kararlılığı ve ikili bağları güçlendirme isteğinin konuşulduğu belirtildikten sonra şu cümle ekleniyor: “Başkan Biden İsveç’i mümkün olan en kısa vakitte NATO’da görme dileğini da iletti.”
Öyle anlaşılıyor ki, Biden, tepeden kısa süre önce, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı, açıklamanın son cümlesine sıkıştırılan isteğini iletmek için aramış. Ankara F-16 ve AB üyeliği bahislerinde ABD’den destek istemiş. İsveç konusunda da güya yumuşama var…
Türkiye’yi NATO içinde değil de dışında görmek isteyen ve bu gayeyle İsveç’in üyeliği konusunu kullananlar bir atakta daha bulunur ve tam zirve sırasında yeni bir hareketle ortalığı karıştırırlar mı?
Kur’an-ı Kerim yaktırmak ya da PKK şovları gibi…
Böyle bir kuşkum var.
Vilnius Zirvesi de NATO’nun yıllar sonra da hatırlanacak çok önemli tepeleri arasında yer alacak gibi…
ΩΩΩΩ
Aynı bahse ilişkin bir öbür yazım (Tarihi: 1 Temmuz 2023):
“Meczubun biri bizi parmağında oynatmaya kalkınca ona akıllı muamelesi yapmayalım”
Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.