Eskişehirli üreticilerden sitem: Geçen ay tarlada 10 bin lira olan elektrik faturası bu ay 30 bin lira

Eskişehir Yeşil Sakarya Yaş Zerzevat ve Meyve Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan, planlı üretim, planlı pazar ve üreticiye destek daveti yaparak “Evdeki elektriğe yüzde 38 zam yapabilirsin. Ama tarladaki elektriğe yüzde 38 yaptığında üretim zorlaşacak. Üretici geçen ay 10 bin lira elektrik faturası öderken bu ay 30 bin liraya yakın fatura ediyor” dedi.

Eskişehir Yeşil Sakarya Yaş Zerzevat ve Meyve Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan, üreticilerin yaşadığı badireleri anlattı. Tarlada çalıştıracak personel bulmakta zorlandıklarını söyleyen Buluşan, planlı üretim ve pazarın kıymetine dikkat çekerek girdi maliyetlerinden keder yandı. Tarlada kullanılan elektriğe zam yapılmaması gerektiğini belirten Buluşan, arka geriye yapılan fiyat artışlarının üretimi düşürdüğünü ifade etti.

“İnsanlar tarıma özendirilmeli”

İnsanların ziraî üretim yapmaya özendirilmesi gerektiğini söyleyen Buluşan, “Üreticimizin problemi hiçbir zaman için bitmez, bitmiyor. Tabii ki bunun nedenleri çok. Birincisi sebep personel. Çalışma azmimiz kalmadı. O denli ki artık yerli personel bulunmaz hale geldi.  Ama bu bu türlü olmamalı. Zira biz evvelce mahallede çıktığımız vakitler şayet bir bayan çalışmaya çıktığında yanına kızını ya da gelinini alır gelirdi. Şu Anda ne kız kaldı ne gelin kaldı ne de kendisi kaldı. Artık biz son jenerasyonuz diyebiliriz bu bahiste. O yüzden tarımda o denli bir özveri yapmamız lazım ki hem tarımı özendirmemiz için tarıma ihtiyaç var. Tarım olmazsa hiçbir şey olmaz. Bir siyaset uygulanması lazım, bir proje yapılması lazım. İnsanları tarıma özendirmemiz gerekiyor” diye konuştu.

“Tarımda enflasyon yüzde 200”

Türkiye’de yüzde 50 enflasyon varsa ziraî üretimde bunun yüzde 200’e çıktığını belirten Buluşan, “Bunun yanında tabii ki ülkede bir enflasyon belası var. Ama tarımda bizim o denli bir enflasyon belamız var ki Türkiye’de yüzde 50 enflasyon var denirken biz de yüzde 150, yüzde 200 diyebilirsiniz. Aldığımız bir ilaç bir yıl önce 800 lira iken şimdi bin 500 lira. Her şey üçe katlanmış durumda” tabirini kullandı..

“Üretici için en büyük sıkıntı eseri pazarlayamaması”

“Üretici için en büyük sıkıntı eseri pazarlayamaması” diyen Buluşan, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

“Buradaki en büyük sıkıntı Tarım Bakanlığı’nın ve Ticaret Bakanlığı’nın ivedilikle hal yasasını çıkarıp üreticiyi kendi malını satmaya mahkum etmemeliler. Zira üretici tarlada tüccarı bekliyor. Gelmiyor. Hallere gönderiyor. Maliyetler iki misli, üç misli. Şu anda bir dolma biberi İstanbul haline gönderdiğiniz zaman o dolma biberin yarısı gidiyor. Fidesi farklı pahalı, personelliği farklı pahalı. Şu görmüş olduğunuz biber tarlası 3- 4 dönüm. 200 milyon civarında maliyeti var. Ki biz buradan para kazanacağız. O yüzden üreticinin her türlü külfeti, üretim kahrı, pazar badiresi. Biz hep söylüyoruz planlı üretim, planlı pazar. Bu olmadığı takdirde bu hangi ürün olursa olsun bir yıl pahalı yeriz, sonraki yıl ucuz yeriz. Neden? Üreticinin bir noktada ne yapacağını bilmediği için bu yıl para yapan sonraki yıl yükleniyor. Bu yıl o denli bir yıl oldu. Geçtiğimiz yıl bütün eserler para yaptı. Bunun nedeni de şuydu: Pandemi dönemi geçirdik. Üretici tarlaya çıkamadı. Gerisinden iklimler çok değişti. İklim değişikliğinden ötürü çok sıcaklar yaşadık. Bu sene de bunun bolluğunu yaşadık. Üretici geçen yıl para yaptığı için kendisini tarlaya verdi ve bu sefer eserler de hoş oldu. Bu sefer de pazar olmadı. O denli bir şey ki bir dilim karpuzu yiyemiyoruz diyen insanlar şu an karpuz yemiyor.” 

“Geçen ay 10 bin lira olan elektrik faturası bu ay 30 bin lira”

Tarımsal üretimde elektriğe yapılan artırımın yanlış olduğunu söyleyen Buluşan, “Biz tek külfetimiz girdilerimizin pahalı olması. Örneğin evimdeki elektriği kullanıyorum. Benim evimdeki elektriğe yüzde 38 zam yapabilirsin. Ama tarladaki elektriğe yüzde 38 yaptığın anda benim üretimim zorlaşacak. Geçen ay 10 bin lira elektrik faturası öderken bu ay 30 bin liraya yakın fatura ediyor. Bu parayı da aslında mal para yapmadığı için üretici bulamıyor. Bizim için çok çok önemli olan zirai girdiler. Devletin destek vereceği yerler buralar” tabirini kullandı.. 

“Üretimi bırakıp diğerinin yanında çalışmaya başlayan çok”

Üretimi bırakan insanların olduğunu vurgulayan Buluşan, “Geçtiğimiz yıllara baktığımız vakitler üretimi bırakıp da bir oburunun yanında çalışmaya başlayan arkadaşımız çok. Bunun nedeni tamamen zirai girdiler. Bütün maliyetler çok yüksek. 10 dönüm yeri yapacak kişi 300- 400 bin lira parayı toprağa gömecek de ondan sonra kazanacak. Zati yok. Bunun üretim yapma şansı var mı? Yok” tabirlerini kullandı.

“Üretmeseydik enflasyon düşmezdi”

“Üretmeseydik enflasyon düşmezdi” diyen Buluşan, “Kayıt altı, planlı üretim, planlı pazar. Planlı üretim yapmadığımız takdirde kuru soğanı bu yıl ucuz, bir daha ki sene pahalı yeriz. Siyaset olarak kimisi ıspanak şu para olur mu ya da enflasyon düşürüyor diyor. Enflasyonu düşüren biziz. 50 liradan 10 liraya düşüren biberi biziz. Üretim yani. Üretmeseydik bu düşmeyecekti. Ne olursa olsun üreticiye sahip çıkılmalı, destek olunmalı. Biz sadaka istemiyoruz. Havadan para verilsin istemiyoruz. Ben direkt gelir dayanağına karşıyım. Buna gerçek üretici de karşı. Buna kim karşı değil? Tarla sahipleri karşı değil. Ben biberi üretiyorsam, bibere göre destek alayım. Bu maydanozu üretiyorsam ona göre destek alayım. Destek de şu: Ben maliyetinin altında satarsam o zaman destek ver bana. Üretimi durdurmamak için destek olması lazım” dedi.

“Ticaret yapanın bütün yükü üreticinin üzerinde”

Buluşan, konuşmasını şu şekilde sürdürdü:

“Biz bir an önce tarıma el atmalıyız. Tarım Bakanlığı’nın çok hoş takviyeleri var. Ama Tarım Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı ortak çalışması lazım. Tarım Bakanı şunu görsün: Ticaret yapanın bütün yükü üreticinin üzerinde. Bunun nakliyesini ben ödüyorum, mazot parasını, hamaliyesini ben ödüyorum. İstanbul’a hale varıyor. Orada malı indiren adamın parasını da benden kesiyor. Karşıdaki esnafa alıp satmak düşüyor. Üretici bunu nasıl taşısın? Hal yasası değişmeli ki üretici maliyetsiz, masrafsız üretsin. Artık bu işleri üretici birlikleri, zirt odaları yapmalı. Zirt odalarına görev verilmeli. Bugün tarım ilçe müdürlüklerinin yapması gereken bir şey var. Eğitim ve kontrol. ÇKS verip de doküman çıkarıp da biz üreticiyi belgeledik değil; üreticiyi eğitmek, denetim altına almak. Tarım ilçe müdürlüğünün misyonları bu olmalı.” (ANKA)