Hal yasası sil baştan: Cezalar artıyor, üreticiye vergi muafiyeti, perakendeciye alım zorunluluğu yolda

Ticaret Bakanlığı, sebze ve meyve ticaretine ilişkin yeni bir düzenleme hazırlığında. Hazırlanan taslak ile toptancı hallerinin kurulmasına ilişkin izin belediyelerden alınarak, Ticaret Bakanlığı’na veriliyor. Taslakta toptancı hallerinin kurulmasından ürün satış ve sevkiyat süreçlerine, üretici örgütlerinin desteklenmesinden aracı maliyetlerin azaltılmasına kadar birçok alanda köklü değişiklikler öngörülüyor. Kayıt dışılığı önlemeyi, üretici lehine piyasayı güçlendirmeyi ve rekabeti adil kılmayı hedefleyen düzenlemeyle hem mali yaptırımlar artırılıyor hem de sektörün daha şeffaf işlemesi amaçlanıyor. Piyasayı manipüle eden ve serbest rekabeti engelleyen davranışlara verilen ceza 177 bin TL’den 1 milyon TL’ye çıkarılıyor.

Türkiye gazetesinin aktardığına göre, hal kayıt sistemine bildirim zorunluluğu genişletiliyor; satışa sunulmamış ve depolanan ürünler de bildirilecek. Üretici örgütlerine satılan ürünlerden gelir vergisi kesilmeyecek. Bakanlık, bazı perakendecilerin sattığı ürünlerin en fazla %20’sinin doğrudan üreticiden alınmasını zorunlu tutabilecek.

Ayrıca, aynı hal içinde komisyoncuların ve tüccarların birbirine ürün devretmesi yasaklanıyor. Komisyoncular, satış bedelini en geç 30 gün içinde ödemekle yükümlü olacak; ödemeler banka aracılığıyla yapılacak.

Serbest rekabeti engellemek amacıyla anlaşma yapmak, piyasada darlık oluşturmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için malların belirli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, stoklanması, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapılması veya benzeri davranışlarda bulunulması eylemlerine hâlen 177 bin 340 TL olarak uygulanan idari para cezası, daha caydırıcı olması için 1 milyon TL’ye yükseltiliyor.

 Ödenmeyen mal bedelleri için de caydırıcı cezalar artırılıyor. Bozulan ürünleri usulsüz şekilde imha edenler 200 bin TL ceza alacak ve 3 yıl üretim desteğinden yararlanamayacak. Standartlara uymayan ambalajlama ve taşıma işlemleri için 36 bin TL, üreticiden alım yükümlülüğünü ihlal eden perakendecilere ise yıllık 50 milyon TL ceza öngörülüyor.

Son olarak, depolanabilir ürünlerin nakliyesi ve muhafazası için destek sağlanması amacıyla bakanlığa yetki verilecek.