TTB Başkanı Azap’tan özeleştiri çağrısı: LGBTİQ+’lar, kadınlar ve cezaevindekilere ayrımcılık konusunda hem tıbbi hem etik hem de hukuki açıdan yüzleşmeliyiz!

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap, Tıp Hukuku Dünya Kongresi’nde özeleştiri çağrısı yaptı.

Azap, “” dedi.

Tıp Hukuku Dünya Kongresi bu yıl ilk kez İstanbul’da düzenlendi. Açılış konuşmasını yapan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap, konuşmasına “Bu topraklar, tıbbın evrensel değerlerinin ilk kez yeşerdiği, Hipokrat ve Galen’in yaşadığı yerlerdir” diyerek başladı. 

Kongrenin dört ana temasına – kırılganlık (vulnerability), toplumsal cinsiyet meseleleri, hasta güvenliği ve tıpta insan hakları – değinen Azap, bu kavramların yalnızca akademik başlıklar değil, her gün milyonlarca insanın hayatına dokunan yaşamsal sorunlar olduğunu vurguladı.

“Türkiye de bu dört tematik alanda kendi sınavlarını yaşamaktadır”

Konuşmanın bir bölümü, Gazze’de süren savaşın tıbbi etik ve insan hakları açısından oluşturduğu tabloya ayrıldı. Azap, sağlık çalışanları ve sağlık hizmetlerinin doğrudan hedef alınmasının uluslararası hukukla bağdaşmadığını ifade etti:

“Uluslararası hukuk normlarının ötesinde, evrensel vicdanın dahi kabul edemeyeceği şekilde hastaneler ve sağlık çalışanları hedef alınmakta, sağlık hizmetlerine erişim ciddi biçimde engellenmektedir. Açlık bir silah olarak kullanılırken en temel yaşam hakkı tehdit altındadır.”

Tarihi bir hatırlatmada da bulunan Azap, yaşananların insanlığın etik hafızasındaki derin çelişkilere işaret ettiğini söyledi:

“Geçtiğimiz yüzyılın ilk yarısında, bugün Gazze’yi bombalayanların ataları tarihin en kanlı, en beklenmedik ve en korkunç soykırımına maruz kaldı. Kötülük, gündelik hayatın bir parçası haline gelmişti. Ne yazık ki, bu acıyı yaşayanların torunları bugün Gazze’yi yaşanmaz kılmaya çalışıyor. Bu, insanlığın vicdanıyla ilgili derin bir etik sorundur. Hannah Arendt’in 50 yıl önce tanımladığı “kötülüğün sıradanlığı” bugün hâlâ geçerliliğini koruyor. Daha iyi bir dünya kurmak için yeni tutumlara, yeni tanımlara ve yeni ifadelere ihtiyacımız var—ve bunu ancak sizin gibi sorumluluk sahibi insanlarla birlikte başarabiliriz. Türkiye de bu dört tematik alanda kendi sınavlarını yaşamaktadır.”

“Sağlıkta şiddet, hekimleri riskli tedaviler yapmaktan alıkoyarak halk sağlığını da tehdit etmektedir”

6 Şubat 2023 depremlerinin ardından 30 ay geçmesine rağmen sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan ve süren sorunlara da dikkat çeken Azap’ın konuşmasının devamı şöyle: 

“Yapay zekâ destekli sistemler büyük olanakların yanında karmaşık etik ve hukuki sorunları da beraberinde getirmekte.”