ABD-Türkiye ilişkilerinde kritik bir eşik aşıldı: F-16 satışına ilişkin ABD Kongresi’ndeki itiraz süresi doldu

ABD’nin Türkiye’ye F-16 satışına ilişkin çok önemli aşama dün itibarıyla tamamlandı ve Kongre’deki inceleme ve itiraz süreci aşıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 26 Ocak’ta Kongreye gönderdiği resmi bildirimin akabinde başlayan 15 günlük inceleme ve itiraz sürecinde yalnızca Kentucky Senatörü Rand Paul’un Senato’ya sunduğu itiraz gündeme geldi.

Paul’un sunduğu tasarı Senato Dış İlişkiler Komitesine havale edilirken, burada tasarıya ilişkin herhangi bir işlem yapılmadı.

Böylece ABD idaresinin resmi bildiriminin akabinde Kongredeki 15 günlük süre dün gece ABD stiyle sona erdi ve ABD Silah İhracat Denetim Yasası (AECA) uyarınca satışa ilişkin sürecin ilgili kurumlar arasında başlamasının önünde pürüz kalmadı.

Söz konusu süre, AECA maddesine göre, NATO üyesi ülkeler için 15 gün, NATO üyesi olmayan ülkeler içinse 30 gün olarak belirtiliyor.

Türkiye, ABD’den 40 adet yeni F-16 Blok 70 savaş uçağı ve envanterindeki 79 uçak için ise modernizasyon kiti talep etmişti. Geçen yıl birtakım Kongre üyelerinin F-16’ların satılmasını kaideye bağlayan ek hususları ABD Savunma Bakanlığı Bütçe tasarısından çıkarılmıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsveç’in NATO’ya katılım protokolleri Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından onaylanıp kendilerine ulaştırıldıktan sonra 25 Ocak’ta Kongre’ye satış için resmi bildirimde bulunmuştu.

Kongre’de satışın bloke edilmemesi ve sürecin ilerlemesinin önünün açılmasıyla ABD-Türkiye ilgilerinde çok önemli bir eşik de aşılmış oldu. ABD’de Biden yönetimi topu Kongre’ye atarak kendilerinin F-16 satışını desteklediklerini, fakat Kongre’den Türkiye İsveç’in üyeliğini onaylamadan itirazlar gelebileceğini belirtmişti. ABD Dışişleri Bakanlığı, evraklar Washington’a ulaşmadan resmi bildirimi yapmadı. 

Öte yandan, ABD Dışişleri Bakanlığı’nın yaptığı eş vakitli bildirim nedeniyle Yunanistan’a F-35 satışı için de Kongre’nin itiraz müddeti doldu. 

ABD Büyükelçisi Flake’ten açıklama

ABD’nin Ankara Büyükelçisi Jeffry Flake, X platformu üzerinden yayımlanan açıklamasında, “Kongre’nin bu hafta, Türkiye’nin 40 yeni ve 79 modernize edilmiş F-16 uçağı satın almasını onaylama kararı ileriye doğru atılmış çok önemli bir adımdır” dedi.

Flake, “Türkiye’nin F-16 filosu, NATO’nun gücü açısından hayati ehemmiyet taşımakta, Müttefikler’in gelecekte birlikte çalışabilirliğini teminat altına almaktadır” sözlerini kullandı.