Ağız sağlığımız, vücudumuz hakkında bize ne anlatıyor?

Ağız sıhhatimiz, bedenimiz hakkında bize ne anlatıyor?

Sağlık

Yayınlama: 20.12.2023

A⁺

A^-

Diş doktoruna gittiğinizde çoklukla ağzınız değil, dişlerinize yapılacak bakım aklınızdadır.

Ancak ağzınız, bedeninizin geri kalanında neler olup bittiğinin, üstelik basitçe incelenebilecek bir aynası olabilir.

Ve iyi bir ağız sağlığı, bedenin en iyi şartlarda işliyor olmasının anahtarı olabilir.

Londra Queen Mary Üniversitesi Diş Hekimliği Enstitüsü Araştırma Yöneticisi Profesör Nikos Donos, İngiltere’deki bir reklamı örnek gösteriyor:

“Reklam şu soruyu soruyor: ‘Gözünüz kanıyor olsaydı, görmezden gelir miydiniz? Pekala diş etleriniz kanadığında neden onları görmezden geliyorsunuz?”

Diş eti hastalıklarını diyabet ve koroner kalp hastalığına bağlayan çok sayıda delil var. Buna rağmen ağız sıhhatinin bu hastalıklara karşı mücadelede ihmal edilen bir alan olduğunu gösteren birçok çalışma var.

Donos, “Farklı kronik hastalıklar ile ağız sağlığı arasındaki bağa ilişkin araştırmalarda, diş eti hastalıkları yaygın şekilde öne çıkıyor” diyor ve ekliyor:

“Diş eti hastalığının, neredeyse 1,1 milyar beşerde, yani dünya nüfusunun %11,2’sinde mevcut olan en yaygın altıncı kronik hastalık olduğunu görüyoruz.”

Şeker hastalığı ve ağız sağlığı bağlantısı

ABD’deki Mayo Kliniği, diş eti hastalığını, “dişleri çevreleyen yumuşak dokuları etkileyen önemli bir diş eti enfeksiyonu” olarak tanımlıyor.

Periodontitis de denilen bu hastalık tedavi edilmezse, dişleri destekleyen kemiği yok edebilir, bu da dişlerin gevşemesine ya da düşmesine neden olabilir.

Olası semptomlar arasında diş eti kanaması, kızarıklık, ağrı ya da kalıcı ağız kokusu yer alıyor.

Diş eti hastalığını tip 2 diyabetle ilişkilendiren çok sayıda delil var.

Donos, çift taraflı bir bağlantıdan bahsettiklerini söylüyor ve devam ediyor: “Bu, periodontal hastalığı olan bireylerin diyabet geliştirme riskinin daha yüksek olduğunu ve diyabetli hastaların da diş eti hastalığı olabileceğini gösteriyor” diyor.

Birçok bilimsel çalışmaya göre, bu ikisi arasındaki bağlantı öylesine yakın ki, tip 2 diyabetli şahısların iyi bir ağız bakımı olması, şeker hastalığının büyük yan tesirler olmadan denetim altına alınabilmesi manasına geliyor.

BBC paneline katılan Salisbury Hastanesi’nden radyolog Dr. Graham Lloyd Jones da benzer şekilde, diyabet ve ağız sağlığı arasındaki bağa dikkat çekiyor:

“Ağzı bir bağışıklık organı olarak görmeliyiz: şayet ağız sağlığı tehlikeye girerse, bu bedene iltihaplanma ve hatta olağanda ağızda yaşayan lakin bedenin diğer bölgelerine geçmeleri halinde tehlikeli olabilecek bakterilerin transferi olarak yansıyabilir. “

Tip 2 diyabet, diş eti hastalığı ile ilişkili tek hastalık değil. Bedene ölçüsüz yayılan periodontitis bakterileri damarlar yoluyla bedende dolaşarak kalbi etkileyebilir.

Donos, “Bu bileşenler kalp krizi ile sonuçlanabilecek pıhtı oluşumuna yol açabilen plaklar oluşturabiliyor” diyor.

“Ağzımız bedenin geri kalanına yayılmaları halinde tehlikeli olabilecek patojenlerle dolu. Bu anatomik yolun gerçek olduğu ortada” diye konuşan Donos, sözlerini şöyle sürdürüyor:

“Zamanla ağzımızın fizikî bariyerini aşan bu bakteriler, kan deveranı yoluyla bedenin geri kalanına ulaşır ve bu da hastalıklara ya da mevcut hastalıkların kötüleşmesine yol açabilir.”

Kanıtlar evvelki hadiselerdeki kadar sağlam olmasa da, birtakım araştırmacılar bu bakteriler ile yaş ilerlemesine bağlı bilişsel gerileme arasındaki mümkün münasebete dair işaretler elde etmeye başladı.

Bu araştırmalardan birini Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Vivan Shaw yaptı.

İleri yaşta diş sağlığı

Doktor Shaw araştırmalarında 21 ya da daha fazla dişi olan yaşlı insanların, bundan daha az dişi olanlara göre daha az bilişsel bozulma gösterdiğini keşfetti.

Shaw, “Bu aynı vakitte beslenme meselesiyle da ilgili: Şayet daha az dişiniz varsa, kesinlikle daha kötü bir diyete sahip olursunuz, bu da daha fazla bilişsel gerileme demek” diyor.

Lloyd-Jones ise daha direkt bir irtibata işaret ediyor ve “Diş eti hastalığının kötüleşmesiyle ilişkilendirilen belli organizmalar var” diyor:

“Özellikle gingivalis olarak bilineni çok enteresandır. Hudut hücrelerini öldüren nörotoksinlerle kaplıdır. Bu organizma yalnızca ağızda kalmıyor, iltihaplı diş etlerimizi terk edip bedene yayılıyor”

Doktor Lloyd-Jones, Alzheimer hastalarının hem beyninde hem de beyin omurilik sıvısında bu organizmanın tespit edildiğini aktarıyor.

Profesör Donos’a göre ağız ve bedenin diğer sistemleri arasındaki bu münasebet, periodontal hastalıkların önlenmesinin ehemmiyetini belirginleştiriyor.

“Ağızda gelişen kanser hariç, tüm ağız hastalıkları önlenebilir ve bir dereceye kadar tedavi edilebilir” diyor.

Donos, iyi bir ağız sağlığı için, bakım ve emniyetli bir diş doktoru tarafından takibin çok önemli olduğunu söylüyor.

Dr. Shaw’a göre, diş tabipleri bedenin farklı sistemleri arasındaki ilişkiyi gözlemleyebilir ve semptomları yakalayabilir.

Buna örnek olarak da hamilelik sırasında meydana gelen hormonal değişikliklere bağlı ağız bakterilerinin güçlenmesi gösteriliyor.

Shaw, anne ve bebeği riske atabilecek bir duruma karşı, uygun bakımın sağlanmasının çok önemli olduğunu söylüyor:

“Bu bizi çok endişelendiriyor zira erken doğum ve düşük riskini artırıyor.”

Lloyd-Jones’a göre en çok önemli şey, ağzımız hakkındaki kanılarımızı değiştirmek:

“Ağzımızı, bakım gerektiren bir bağışıklık duvarı olarak da görmeliyiz. Bu bariyer, ağzımızda yaşayan, bizimle birlikte gelişen mikroplara karşı bizi muhafazaya çalışıyor.”

Ağız, Diş, Hastalıklar, İlişki, Kan

Bir Yorum Yazın

[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.