AIDS’te yeni tedavi umudu: HIV’i hücreden ayırma denemesi başarılı oldu

Hollanda’da yapılan araştırmada bilim insanları laboratuvar ortamında HIV’i enfekte olmuş hücrelerden ayırmayı başardıklarını açıkladı.

Araştırmacılar çalışmada Nobel ödüllü CRISPR gen değiştirme teknolojisini kullandı. Moleküler seviyede birer makas benzeri çalışan bu teknoloji ile DNA “kesilerek” içindeki ziyanlı kısımlar ayrıştırılabiliyor yahut işlemez hale getirilebiliyor.

Çalışmalar sonunda hedef bedenin tamamen virüsten arındırılabilmesi fakat bu usulün inançlı ve tesirli olduğunun kanıtlanması için daha çok sayıda araştırma yapılması gerekiyor.

Amsterdam Üniversitesi’nde araştırmayı yürüten ekip, çalışmanın özetini bu hafta yapılan bir tıp konferansında tanıttı.

Ancak ekip çalışmanın fikir aşamasında ve yalnızca “bu kavramı kanıtlayan” bir araştırma olduğunu ve HIV tedavisinde kullanılmasının “yakın zaman içinde mümkün olmadığını” vurguladı.

İngiltere’deki Nottingham Üniversitesi’nde kök hücre ve gen terapisi teknolojileri üzerine çalışan Prof. Dr. James Dixon da temkinli davranarak, araştırma sonuçlarının daha yakından incelenmesi gerektiğini belirtti; “Elde edilen ölçümlerin tedaviye fırsat verecek şekilde tüm bedende tesirli olup olmayacağına dair daha çok çalışma yapılması gerekiyor” dedi.

Prof. Dixon, HIV pozitif hastaların tedavisinde kullanılmadan önce bu teknolojide çok daha fazla gelişme kaydedilmesi gerektiğini de ekledi.

CRISPR teknolojisini HIV’e karşı kullanmayı deneyen öbür bilimsel çalışmalar da var.

Bunlardan biri olan Excision BioTherapeutics, üç istekli üzerinde 48 haftadır süren çalışmada şimdi bir yan tesire rastlanmadığını açıkladı.

Ancak Londra’daki Francis Crick Enstitüsü’nden Dr. Jonathan Stoye, ‘dolaylı ve uzun vadeli yan tesirleri nedeniyle bu teknoloji hakkında telaşların sürdüğünü’ belirtti.

HIV bağışıklık sistemindeki hücrelere saldıran bir virüs. Bu hücreleri kullanarak kendisini kopyalıyor.

CRISPR teknolojisi nedir?

CRISPR (Gen değiştirme teknolojisi) 2012 yılında keşfedildi.

CRISPR teknolojisinde, Cas9 proteini DNA’yı kesebilmek için bir moleküler makas olarak kullanılıyor.

Bilim insanları bu teknolojiyi laboratuvarlarda insan hücrelerindeki hastalıklara yol açan DNA’ları kesmek için kullanıyor.

Ancak uzmanlara göre, bu sistem kusursuz olmaktan çok uzakta. Çünkü çok fazla DNA’nın kesilmesiyle sonuçlanabiliyor.

Bu da diğer çok önemli genlerin değişmesine yol açarak, kanseri tetikleyebiliyor.

Genom değiştirmenin en tartışmalı konusu ise, gelecek nesillere aktarılacak genler üzerinde değişiklik yapılması potansiyeli.