Bakan Bolat: ABD’nin gümrük vergisi Türkiye için kötünün iyisi

“ABD Başkanı Trump tarafından, daha önce duyurulduğu üzere, 2 Nisan 2025 tarihinde yapılan açıklama ile mütekabiliyet unsuruna dayalı yeni bir ticaret politikası uygulamaya geçirilmiş ve çeşitli ülkelere uygulanacak daha yüksek ilave gümrük tarifeleri açıklanmıştır.

ABD’nin açıklamasında, ABD’nin yüksek dış ticaret açığı verdiği ve tarifeler benzeri birtakım pürüzler ile karşılaştığı ülkelere karşı yürürlüğe konulan “bu ek vergiler” ile, ABD endüstrisinin yeniden canlandırılması, dış ticaret açığının azaltılması ve yabancı yatırımların ABD’ye yönlendirilmesi amaçlandığı ifade edilmektedir.

Bu kapsamda, ABD tarafından tüm ülkelere uygulanacak minimum ek gümrük vergisi oranı %10 olarak belirlenmiş, ülkemiz de aynı %10 oranında ithalatta ek gümrük vergilerine tabi tutulmuştur. Bu durumda, ülkemiz en düşük ek vergi uygulanan ülkeler kümesinde yer almaktadır.

Diğer taraftan, Çin’e %34, Avrupa Birliği’ne % 20, Vietnam’a % 46, Malezya’ya % 24, Pakistan’a % 29, G. Kore’ye %25, Hindistan’a % 26, Japonya’ya % 24, Tayland’a %36, Kamboçya’ya % 49, Güney Afrika’ya % 30, G. Kore’ye % 25 ilave gümrük vergileri ABD tarafından açıklanmıştır. Bilhassa, ABD’nin dış ticaret açığının arttığı Uzakdoğu Asya ülkelerine getirilen yüksek gümrük vergileri dikkati çekmektedir.

ABD Başkanı Trump, açıklamasında bu yüksek gümrük vergileri ile ilgili olarak tüm ülkeler ile görüşmelere açık olduğunu da duyurmuştur.

Başkan Trump’ın yeni uygulamaları ile global tedarik zincirlerindeki değişim sürecinin hızlanması beklenmektedir. Bu kapsamda, ülkemiz, önümüzdeki devirde ABD’ye yönelik ticaret fliyetlerini ağırlaştıracak ve gümrük tarifelerinin ortaya çıkaracağı yeni ticaret nizamında doğru okumaları yaparak, “kazan kazan” prensibi içerisinde iş birliklerini artıracaktır. Gerçek olan o ki, ek gümrük vergileri getirilen her ülkenin, ABD ile ikili bazda, ayrıyeten kendi piyasalarında ve ihracat pazarında önemli karışıklıklar meydana gelebilecektir.

Bu doğrultuda Türkiye olarak, ABD’nin de dahil olduğu “Uzak Ülkeler Stratejisi” benzeri kapsamlı eylem planlarımızın yanısıra, dokuma, hazır giysi, makina benzeri çeşitli bölümlere yönelik de hazırlıklarımızı hayata geçirmeye başlayacağız. Bunların hayata geçirilmesi sonucunda, Türkiye ve ABD arasındaki ticaretin daha da özgürleştirilmesi için de imkanlar ortaya çıkacaktır.

Bu yıl Ocak ayından başlamak üzere, ABD idaresince hayata geçirilen tüm kararları titizlikle izliyoruz ve her düzeyde ABD tarafıyla diyaloğumuzu sürdürüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın ABD Başkanı Trump ile telefon görüşmesinin akabinde, Ticaret Bakan Yardımcımız ABD Ticaret Temsilcisi Yardımcısı ile bir görüşme gerçekleştirmiştir. Bu görüşmede, ABD ile ticari ve ekonomik münasebetlerimizdeki yol haritası, ticarette karşılıklı meselelerin tahliline ilişkin konular ve atılabilecek yeni adımlar ele alınmıştır. Ayrıyeten, iki ülke arasında ticaret ve yatırım iş birliğini arttırmak için, Ticaret ve Yatırım Kurulunun (TIFA) gelecek toplantısının da en kısa süre içinde yapılması kararlaştırılmıştır. Şahsen, Mayıs ortalarında Washington D.C.’de Türk-Amerikan Konferansına iştirak edeceğim, ve bu vesile ile ABD Ticaret Bakanı ve ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) ile mutabık kalınan bu maksatlar doğrultusunda ortak iş planı için resmi görüşmelerde bulunacağım.

ABD ile ticari bağlarımız büyümektedir. ABD ile ticaret hacmimiz 2024 yılında %4,7 artarak 35,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. ABD’nin 2024 yılı ihracatımızdaki hissesi %6,2 olurken, en fazla ihracat yaptığımız ülkeler arasında ABD 2. sırada yer almıştır. ABD’nin 2024’te karşılıklı dış ticaretimizde 2,4 milyar dolarlık fazlası vardır. Sayın Cumhurbaşkanımız ve Başkan Trump’ın ilk döneminde belirlenen 100 milyar Dolar ticaret maksadına ulaşmak üzere çalışmalarımız aralıksız sürecektir.

Türkiye olarak tüm ülkeler ile olduğu gibi, ABD ile ticareti ve ekonomik iş birliğimizi kazan-kazan prensibi çerçevesinde, istikrarlı bir şekilde geliştirmek için çabalıyoruz. ABD ile ticari ve ekonomik bağlantılarımızı artırmak için önümüzdeki periyotta temasları sıklaştıracak ve bölümler bazında bu süreci kolaylaştıracak ve güçlendirecek adımları atacağız.

 İki ülke arasındaki dış ticarette 2024 yılı için ABD lehine 2,4 milyar dolarlık fazla olduğu için, Türkiye’den ABD’ye ihraç edilen ürünlere getirilen %10 ek gümrük vergilerinin kaldırılması konusunda, ABD Ticaret Bakanlığı ve Ticaret Temsilcisi ile müzakerelerde söylediği söz edilen durumu ele almak istiyoruz. ABD Başkanı, bu vergilerle ilgili olarak görüşmelere açık olduklarını dün zati belirtmişti.

Diğer taraftan, çok sayıda ülkeye ABD’nin çok daha yüksek gümrük vergi oranları getirmesini, ABD’nin ithalatında Türkiye açısından bir miktar “kötünün iyisi” durumu olarak kıymetlendiriyoruz.

Dün ortaya çıkan yeni gelişmeler ışığında da ABD’ye yönelik ticaret ilgilerimizi bu prensip ışığında sürdürecek, iki ülkenin ekonomik münasebetlerin artırılması yolunda çalışmalarımızı yürüteceğiz.”