Bakanlık açıkladı: Dövizle sözleşmenin, enflasyonda düşüş sağlaması bekleniyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı, döviz cinsi ve dövize endeksli menkul satış mukavelesi düzenlemesi ile bilhassa dış ticaret süreçleri bulunan firmaların döviz alım satımı sonucunda oluşan maliyetlerinin giderilmesi, ticari hayattaki işleyişin rahatlatılması ve iktisattaki enflasyonist tesirlerin azaltılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada şöyle denildi:

“Türk Parası Değerini Muhafaza Hakkında 32 sayılı Karar’da 13.09.2018 tarihinde yapılan değişiklikle, Türkiye’de yerleşik bireylerin kendi aralarında akdedecekleri muhakkak kontrat tiplerinde kontrat bedelinin ve diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak belirlenemeyeceği karar altına alınmış olup, 32 sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de bu kararın istisnaları düzenlenmiştir.

“Döviz işlem maliyetleri fiyatlama davranışlarını bozdu” 

Bu doğrultuda, 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de 19.04.2022 tarihinde yapılan değişiklikle menkul satış kontratlarından kaynaklı ödeme yükümlüklerinin Türk parası cinsinden kabul edilmesi ve yerine getirilmesi zarurî kılınmıştı. Yapılan düzenleme sonrası menkul satış kontratları döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak akdedilebilmekte iken mukavele konusu ödeme yükümlülüklerinin tarafların anlaştığı bir döviz kuru üzerinden Türk lirasına dönüştürülerek yerine getirilmesine ve kabul edilmesine başlanmıştı.

Anılan değişiklik sonrasında Bakanlığımızca uygulamanın işleyişi ve piyasaya tesirleri izlenmiş olup, başta ihracatçılar olmak üzere döviz geliri elde eden firmalarımızın yurt içi ticaretlerindeki ödemelerini Türk lirası ile yerine getirmesi kaynaklı ek döviz alım satım maliyetlerinin oluştuğu ve kurdaki mümkün yükseliş beklentileri nedeniyle fiyatlama davranışlarında görülen bozulmaların enflasyonist baskılara neden olduğu gözlemlenmiştir.

“Ticari hayattaki işleyişin rahatlatılması” 

Bu kapsamda, mezkûr Tebliğ’de menkul satış mukaveleleri için 2022 yılında getirilen Türk lirası ödeme mecburiliği döviz piyasasında sağlanan dengelenme, Türk lirasına yönelik artan güven ortamı ile makroekonomik siyasette yürütülen sadeleşme süreci çerçevesinde 06.03.2025 tarihinde kaldırılmıştır. Bu kapsamda; taşıt satış kontratları dışında kalan menkul satış kontratlarında ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak yerine getirilmesi mümkün kılınmıştır.

Bahse mevzu değişiklik ile bilhassa dış ticaret süreçleri bulunan firmaların döviz alım satımı sonucunda oluşan maliyetlerinin giderilmesi, ticari hayattaki işleyişin rahatlatılması ve iktisattaki enflasyonist tesirlerin azaltılması hedeflenmiştir.

Diğer yandan, 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de gayrimenkul kiralama, gayrimenkul satış, iş, hizmet, eser ve finansal kiralama mukavelelerinin, belirlenen istisna-i haller dışında döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak akdedilmesi yasak olup, anılan kararlar geçerliliğini korumaktadır. Bir öteki tabirle, 06.03.2025 tarihli değişiklik sadece menkul satış mukavelelerine yönelik bir düzenleme getirmektedir.”