Baltimore’da geminin köprüyü yıkmasından evvelki birkaç dakikada neler yaşandı?
Bernd Debusmann Jr ve Tom Bateman
289 metrelik devasa bir konteyner gemisi olan Kolu’nun mürettebatı ne olduğunu anladığında iş işten geçmişti.
Baltimore limanından Sri Lanka’ya doğru 27 gün sürecek seyahatin şimdi ilk birkaç yüz metresinde olan gemi, limandan çıkışı ile gücünü tamamen kaybetti. Bu sırada kentin sembollerinde Francis Scott Key Köprüsü’ne doğru süratle ilerliyordu.
Sabahın ilk stleriydi ve hava karanlıktı. Güç kaybı nedeniyle geminin ışıkları da ansızın söndüğünde mürettebat daha da karanlığa gömüldü.
Gemi yüzen bir cesetti: Elektronik sistemleri susmuştu ve daha da değerlisi motor gücü de sıfırdı.
Kaptan köşkündekilerin elinde gemiyi durdurabilecek bir şey yoktu.
Mürettebat umutsuz teşebbüslerle gemiyi yeniden canlandırmaya çalışırken alarmlar çalıyordu.
Geminin kaptanı olayın paniği içinde mürettebata dümeni iskeleye doğru sertçe çevirmesini ve sancak tarafına kaymasını önlemek için demir atması buyruğunu verdi
Bu anlarda acil durum jeneratörünün devreye girdiğine inanılırken, geminin motorları çalışmadı.
Başka deva kalmamıştı. Yerel stle 01:40 sıralarında, (TSİ 08:40) yetkilileri çarpışmanın yakın olduğu konusunda uyaran bir yardım daveti yayınladılar.
Hemen sonra kaydedilen telsiz konuşmasında, köprünün bağlı olduğu Maryland Ulaştırma Kurumu’ndan bir yetkilinin
“Dümenini kaybetmiş bir gemi yaklaşıyor” uyarısı duyuluyor. Aynı yetkili, geminin ilerlediği köprü üzerindeki trafiğin durdurulması gerektiğini söylüyor.
Maryland Valisi Wes Moore, trafiği durdurmayı başaran ekipleri kahramanlar olarak selamladı. Davet ile çarpma anı arasındaki 2 dakikada trafik durdurulmuştu.
Ancak Kolu’nun ilerleyişi durdurulamadı. Geminin, beton bir sütununa çarpması sonrası, 2,4 km’lik köprünün kesimleri Patapsco Nehri’nin sularına dökülmeye başladı.
Köprüde çalışan karayolu takımına mensup oldukları düşünülen 6 kişi buz benzeri suda kayboldu. Bu bireylerin daha sonra öldüğünün değerlendirildiği açıklandı.
Yerel basında kayıp çalışanların Meksika, Guatemala, Honduras ve El Salvador vatandaşları olduğu bildirildi.
BBC bu personellerin bilgilerini doğrulamak için büyükelçiliklerle temasa geçti.
Gemideki 22 mürettebatın tamamı ise Hintliydi.
47 yıl önce açılan sembol köprünün dramatik şekilde yıkılması, Baltimore’da şok tesiri yaratmış durumda.
Vali Moore Salı günü düzenlediği basın toplantısında, “Her gün 30 bin Marylandli işe gidip gelmek burayı kullanıyordu. ‘Key Köprüsü çöktü’ sözünü duymak şok edici. Bu yürek parçalayıcı” dedi.
Dali’deki güç kaybına tam olarak neyin sebep olduğu belirsizliğini koruyor.
Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu Başkanı Jennifer Homendy, müfettişlerin seyahate ilişkin dataları kaydeden aygıtı incelemeye alacaklarını duyurdu.
Baltimore’ın ırmak kıyısında yaşayan çoğu emekçi sınıfına mensup halk, Salı sabahı uyandıkları görünüm karşısında şoke olduklarını anlattı.
BBC’ye konuşan bölge sakini John Flansburg, yıkım anında bütün meskeninin sarsıldığını söyledi.
Darlene Irwin ise “gürleme sesini” duyması sonrası bir şeylerin yanlış olduğunu anladığını anlattı.
Üzerinde en az 3 bin konteyner olan devasa kargo gemisi, çöken köprünün enkazı arasında kaldı.
Ekipler, dondurucu suya düşen köprü çalışanlarını hala aradığı stlerde, uzmanlar, yıkımın ABD’nin doğu kıyısındaki en işlek limanlardan, Baltimore Limanı üzerinde çok önemli bir tesir yaratabileceği ihtarını yapıyordu.
Maryland Senatörü Ben Cardin gazetecilere, ırmağın trafiğe yeniden açılmasının ABD ekonomisi için “kritik” olacağını söyledi.
Baltimore Limanı, çelik ve alüminyumun yanında araba sektörü için de çok önemli bir dağıtım ve yükleme merkezi.
General Motors ve Honda benzeri araba üretecileri bu limanı kullanan global iş dünyası devleri arasında yer alıyor.
Maryland Liman Yönetimi verilerine göre, geçen yıl en az 750 bin araba bu limanda işlem gördü.
Tedarik zinciri hizmetleri sunan Everstream Analytics’ten Mirko Woitzik, Baltimore Limanı’nın bir sürede devreden çıkmasının “Philadelphia ve Norfolk benzeri limanların kapasitesini zorlayacağını” öngördü.
Francis Scott Key Köprüsü’nden “pek çok sefer geçtiğini” söyleyen ABD Başkanı Joe Biden da, köprünün yeniden açılması için “yeri göğü oynatacağı” sözünü verdi.
Biden, ihtiyaç duyulan federal kaynakları kullanarak limanın yeniden inşa edileceğini söyledi.
Yetkililer köprünün yeniden açılması noktasında zaman vermekten kaçınıyor. Fakat Vali Moore bu müddetin “kısa olmayacağını” söyledi.
Bu dev konteyner gemisi Kısmı’nın başına gelen ilk olay değildi.
Gemi trafiğini izleyen Vessel Finder’a göre, gemi 2016 yılında Belçika’nın Antwerp Limanı’nda öteki bir çarpışmaya karışmıştı. O olaya ilişkin herhangi bir yaralanma ya da önemli hasar bildirilmemişti.
Bugün Kolu, binlerce tonluk köprü enkazının arasında kurtarılmaya bekliyor.