Belçika’da seks işçilerine annelik izni ve emeklilik hakkı

Belçika’daki, dünyada cinsinin ilk örneği olan yeni yasa ile Sophie benzeri bayanların hayatı değişecek.

Ülke, seks emekçilerine; kontratlı çalışma, sağlık sigortası, emeklilik, doğum müsaadesi ve hastalık müsaadesi alma hakkı tanımaya hazırlanıyor.

Esasen, seks personelliği de iktisadın içindeki diğer işler benzeri statü kazanıyor.

• Her 10 bayandan biri cinsel münasebet sırasında acı çekiyor

Hangi haklar tanınıyor?

Sophie bu gelişmeyi, “Bu bizim insan olarak var olmamız için bir fırsat” diye değerlendiriyor.

Uluslararası Seks Çalışanları Birliği’ne göre dünya çapında yaklaşık 52 milyon seks çalışanı bulunuyor.

Meslek, Türkiye ve Peru benzeri birçok ülkede olduğu benzeri 2022’de, Belçika’da da suç olmaktan çıkarıldı.

Ancak seks işçiliğini iki yıl önce yasallaştıran Belçika, haklar manasında bir prensip imza atıyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nde (HRW) araştırmacı olan Erin Kilbride, “Bu radikal bir adım ve şu ana kadar dünyanın herhangi bir yerinde gördüğümüz en pozitif ilerleme. Her ülkenin bu yönde hareket gitmesi gerekiyor” diyor.

Seks işçiliğinin bir bölüm olarak yasallaşmasını eleştirenler, bayanların insan ticareti ve istismara açık hale getirildiğini savunuyor.

İşçilerin yasal garanti altına alınması bu kaygıları gidermeyecek.

Belçika’da seks çalışanlarına yardım gayeli kurulan Isala isimli sivil toplum kuruluşunda istekli olan Julia Crumière, yasanın “doğasında şiddet olan bir işi” olağanlaştırma tehlikesi olduğunu savunuyor.

Pek çok genelev çalışanı bu işi zarurî oldukları için yapıyor.

Seks emekçisi olan Mel, çalıştığı genelevde, cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon (CYBE) olduğunu bildiği halde, bir müşteriye prezervatifsiz oral seks yapmaya zorlandığını hatırlıyor.

Genç bayan diğer bir seçeneği olmadığını hissetmişti: “Ya hastalığı yayacaktım yahut para kazanmayacaktım”

Mel 23 yaşındayken eskort olarak çalışmaya başladı ve kısa sürede beklentilerin ötesinde para kazanmaya başladı.

Ancak cinsel hastalıkla yaşadığı o tecrübe onu gerçek dünyaya geri döndürdü.

Mel şayet o gün yasalar tarafından korunuyor olsa, işverenine “Şartları ihlal ediyorsun, bu şekilde davranmazsın’ diye” çıkışabileceğini düşünüyor.

• Türkiye’de prezervatif kullanımı neden düşük?

Belçika hükümetinin bu kararı Covid salgını sırasındaki protestoların sonucu olarak geldi.

Salgın sırasında seks personelleri devlet dayanağı alamamıştı.

12 yıl boyunca eskortluk yapan Victoria, bugün Belçika Seks Personelleri Sendikası’nın başkanlığını yapıyor.

Onun için bu ferdî de bir çabaydı.

Victoria, seks işçiliğini bir sosyal hizmet olarak görüyor ve cinsel münasebetin tüm hizmetin yüzde 10’unu oluşturduğunu savunuyor.

“İnsanlara ilgi gösteriyoruz, öykülerini dinliyoruz, bir arada pasta yiyoruz, vals müziğiyle dans ediyoruz. Sonuçta, bu yalnızlığı gidermekle ilgili diyor.”

Seks işçiliğinin yasallaşması öncesi zorluklarla karşı karşıyaydı. İnançlı bir çalışma ortamı yoktu, müşterilerini seçemiyordu ve aracı ajanslar yararından büyük hisse elde ediyordu.

• ‘İyilik olsun diye seks teklifi aldım, zira engelliydim’

Yasa hayatları nasıl değiştirebilir?

Victoria, onu takıntı haline getiren bir müşterisinin tecavüzüne uğradığını da anlatıyor.

Bu olay sonrası başvurduğu polis karakolundaki bayan memurun kendisine “çok sert” davrandığını hatırlıyor:

“Bana seks emekçilerinin tecavüze uğrayamayacağını söyledi. Bunun benim kusurum olduğunu hissettirdi, zira bu işte çalışıyordum”

Victoria karakoldan ağlayarak ayrıldığını anlatıyor.

Konuştuğumuz her seks personeli, hayatlarının bir noktasında kendi istekleri dışında bir şey yapmaya zorlandıklarını söyledi.

Victoria, yeni yasanın hayatlarını iyileştireceğine inanıyor:

“Eğer işiniz yasadışıysa, size yardımcı olacak hiçbir kurallar bulunmuyor. Bu yasa, ilgili şahıslara, bizi daha inançlı hissettirmek için çalışma imkanı sağlanıyor”

Sektörde seks işçiliğini organize eden ‘kadın tüccarları’ da yasal bir statü kazanıyor.

Bu bireylerin sıkı kurallara uymaları şartıyla, yasal olarak fliyet göstermelerine izin verilecek.

Ciddi bir cürümden karar giymiş olanların seks emekçisi çalıştırmasına izin verilmeyecek.

Kris Reekmans ve eşi Alexandra, Bekkevoort kasabasındaki Love Street’te erotik masaj salonu işletiyorlar.

Reekmans “Bence birçok işletme kapanmak zorunda kalacak, zira birçok patronun sabıka kaydı var” diyor.

15 seks emekçisi çalıştıran çift, çalışanlarına hürmet gösterdiklerini ve iyi mş ödediklerini söylüyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nden Erin Kilbride, patronların de yasal sorumluluğu olmasının “seks personelleri üzerindeki güçlerini çok önemli ölçüde azaltacağını” savunuyor.

ISALA gönüllüsü Julia Crumière ise yardım ettiği bayanların, hak arayışında değil, “normal bir iş” arayışında olduklarını söylüyor:

“Bu, dondurucu bir havada dışarıda olmama, vücudunuzu kiralamak için para ödeyen yabancılarla seks yapmama sorunu.”

Yeni yasa, cinsel ilginin gerçekleştiği her odaya alarm düğmesi konulması mecburiliği getiriyor.

Ancak Julia Crumière, seks işçiliğini inançlı hale getirmenin bir yolu olmadığına inanıyor:

“Başka hangi işte panik düğmesine gereksiniminiz olur? Dünyanın en eski mesleği değil, bu dünyanın en eski sömürü işi”

Seks sanayisinin nasıl düzenleneceği global olarak ayrıştırıcı bir husus olmaya devam ediyor.

Ancak Mel’e göre, bu işi ara sokaklardan çıkarmanın bayanlar için yalnızca olumlu tarafları olacak.

“Belçika’nın bu kadar ileride olmasından çok gurur duyuyorum. Artık bir geleceğim var.” diyor.