Devlette azalan sosyal yardımlar özel sektöre devrediliyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2023 Sosyal Muhafaza İstatistikleri, devletin sosyal yardımlarda geri adım attığını ve özel dalın bu alanda yükselen rolünü gösteriyor.

2023 yılında sosyal müdafaa harcamaları bir evvelki yıla göre yüzde 108,6 artarak 2 trilyon 693 milyar 497 milyon TL’ye ulaştı. Lakin, bu harcamaların yüzde 98,2’si, 2 trilyon 645 milyar 267 milyon TL ile direkt sosyal yardımlardan oluştu. Emekli ve yaşlılar için yapılan harcamalar 1 trilyon 175 milyar 190 milyon TL ile en büyük kalem oldu.

TÜİK’in verilerine göre, devletin sosyal müdafaa gelirlerindeki katkısı azalıyor. 2023’te devlet katkısı yüzde 39,6 iken, bu oran 2012’de yüzde 46,1 idi. Gayrisafi yurt içi hasılaya oranla sosyal muhafaza harcamaları da düşüş göstererek 2020’de yüzde 13’ten 2023’te yüzde 10,1’e geriledi.

BirGün’de yer alan habere göre, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği (SHUDER) İstanbul Şube Başkanı İkram Doğan, Türkiye’de sosyal yardımlarla oluşan bağımlılık bağlantısına dikkat çekti. Doğan, sosyal yardımların bütüncül sosyal hizmetlerin çok küçük bir modülü olduğunu, lakin Türkiye’de bu hizmetlerin büyük ölçüde piyasaya bırakıldığını belirtti. Bilhassa engelliler ve yaşlıların özel rehabilitasyon merkezlerine mecbur bırakıldığını ifade eden Doğan, hami ve önleyici hizmetlerin eksikliğine vurgu yaptı.

Doğan, ayrıyeten sosyal hizmetlerin daha önce var olan toplum merkezleri, çocuk ve gençlik merkezleri benzeri kurumların kapatılmasıyla daha da zayıfladığını ve bu durumun toplumsal cinsiyet eşitliği açısından problemler yarattığını, bakım yükünün büyük ölçüde bayanlara yüklendiğini dile getirdi.