Tez-Koop-İş Sendikası, İstanbul Özel İtalyan Lisesi’nde 123 gündür devam eden grevlerinin bugün hukuki bağlayıcılığı olan tutanağın imzalanmasıyla sona erdiğini duyurdu. Tez-Koop-İş Sendikası’nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, şu ...
04.06.2026
0
Yabancı öğretmenlerle aralarındaki ücret farkının ortadan kaldırılması, haklarının verilmesi istemiyle greve başlayan Özel İtalyan Lisesi öğretmenleri 123 gün sonra uzlaşma sağladı. Euro cinsinden maaşlarına 2026 için yüzde 25, 2027 ve 2028 için de ...
05.06.2026
0

Eğitimde dinselleştirme: Bu noktaya nasıl gelindi?

Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu yıl itibariyle toplam 2 bin 709, tarikat ve cemtlerle ise 10 protokolü bulunuyor

Eğitimde dinselleştirme: Bu noktaya nasıl gelindi?
Yayınlama: 20.12.2023
3
A+
A-

Pelin Ünker
DW

Milli Eğitim Bakanı’nın protokol açıklaması tepki çekerken sendikalara göre iktidar, eğitimde dinselleştirme siyasetlerini artık açıkça ilan ediyor. Pekala eğitimi bu noktaya getiren süreç nasıl işledi?

Türkiye’de eğitim siyasetlerinin dinselleştirildiğine ilişkin tartışmalar devam ederken Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’den itiraf niteliğinde bir açıklama geldi.

Tekin, Meclis’te bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada, Bakanlığın tarikat ve cemtlerle yaptığı protokolleri savunarak bu iş birliklerinin devam edeceğini söyledi. Bakan’ın açıklamasına göre Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu yıl itibariyle toplam 2 bin 709, tarikat ve cemtlerle ise 10 protokolü bulunuyor.

Eğitim alanında çalışan sendikalar ise cemt-tarikat iş birliklerinin 10 sayısından katbekat fazla olduğu görüşünde. DW Türkçe’nin konuştuğu sendika temsilcilerine göre, Bakan Tekin’in açıklaması rakamsal olarak gerçeği yansıtmasa da iktidarın eğitimde dinselleştirme siyasetlerini artık açık bir şekilde ilan ettiğini göstermesi açısından ehemmiyet taşıyor.

Eğitimde dinselleştirme tartışmaları ilk defa 4+4+4 sistemiyle başlamıştı. 2012-2013 eğitim öğretim yılında hayata geçirilen sistemle 8 yıllık zarurî eğitim son buldu, genel liseler tarih olurken imam hatip okulu sayısı arttı, imam hatip liselerinin ortaokul kısımları açıldı. Düzenlemeyle ayrıyeten ortaokulda okutulan seçmeli dersler arasına “Kur’an-ı Kerim ve Hz. Peygamberimizin Hayatı” benzeri yeni dersler eklendi.

4+4+4 sisteminin etkileri

Eğitim ve çocuk hakları üzerine çalışan sivil toplum kuruluşlarına göre yeni sistem, hem çocuk yaşta evliliklerin hem de çocuk işçiliğin önünü açtı. Düzenlemeyle birlikte verilmeye başlanan ‘özel tahsil teşvikleri’ ise özel okul sayısını artırdı. Çocuklarını imam hatiplere yahut tarikat okullarına göndermek istemeyen orta ve orta üst gelir grubu bütçelerini zorlayarak özel okulları tercih etmeye başladı.

Nisan 2012’de Milli Eğitim Bakanlığının Kur’an kurslarında denetleme misyonuna son verilirken kurslardaki yaş hududunu da kaldırıldı. Bir yıl sonra ise kaçak Kuran kursları başta olmak üzere kanuna aykırı eğitim kurumu açanlar Türk Ceza Kanunu kapsamından çıkarıldı ve 6 aydan 3 yıla kadar olan hapis cezası kaldırıldı.

Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü 2016 yılında Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Uzunluğu Öğrenme Genel Müdürlüğü ise 2017 yılında Türkiye Gençlik Vakfı (TÜGVA) ile “Değerler Eğitimi ve Sosyal Kültürel Etkinlikler” ismi altında beş yıllık protokoller imzaladı. Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Uzunluğu Öğrenme Genel Müdürlüğünün 2017 yılında çeşitli eğitim, seminer ve sosyal etkinliklere ilişkin protokol imzaladığı vakıflardan biri de Ensar Vakfı oldu.

Önce protokol sonra düzenleme

Adı ilk defa Karaman’daki kayıt dışı yurtta çocuk istismarıyla gündeme gelen Ensar Vakfı ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın Yüksek İstişare Konseyi’nde bulunduğu TÜGVA ile yapılan protokoller kamuoyunda tepki çekti ve davalık oldu. Akabinde yasal düzenleme geldi. Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği’nde 2019’da değişikliğe gidildi. İlgili yönetmelikle sivil toplum kuruluşlarının (STK) her çeşit ve düzeydeki resmi ve özel örgün ve yaygın eğitim kurumlarında sosyal etkinlik yapması sağlandı. Böylelikle STK ismi altında tarikat ve cemtler, okul öncesinden üniversiteye kadar tüm okullara yasal bir şekilde girmeye başladı.

Eğitim alanında çalışan sendikalar Milli Eğitim Bakanlığının şimdi kaç vakıfla ne şekilde protokol yaptığı ve bu vakıfların kim olduklarına dair şeffaf bir bilgi açıklamadığını belirtiyor.

DW Türkçe’ye konuşan Eğitim İş Genel Başkanı Kadem Özbay

“Valilik bazlı protokoller de var”

Eğitim Sen MYK Üyesi ve Bayan Sekreteri Simge Yardım da ‘Milli Eğitim Bakanlığı’nın şu vakıflarla şu protokolü vardır’ denilebilecek somut bir datanın resmi olarak paylaşılmadığını ifade ederek, Valilikler aracılığıyla yapılan kent bazlı protokoller yahut Bakanlık bazlı protokoller olduğunu, bu nedenle artan sayıda çeşitli proje ve protokolle karşı karşıya olunduğunu aktarıyor.

DW Türkçe’ye konuşan Yardım’a göre Bakanlığın TÜGVA, TÜRGEV, Ensar Vakfı benzeri vakıfların yanı sıra çeşitli tarikatlara bağlı yeni kurulan çok sayıda dernek yahut vakıfla da protokolleri var.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Bakanlık ile protokol imzalayan dernek ve vakıflar arasında Milli Eğitim Bakanı Tekin’in kurucu başkanı olduğu Cihannüma Derneği, Hayrat Vakfı, İHH İnsani Yardım Vakfı, İnsan Vakfı, İlim Yayma Cemiyeti’nın yanı sıra İdeal Ocakları da bulunuyor.

“Ya da zıddından Diyanet İşleri Başkanlığıyla yapılan protokoller var bir bütün olarak” diyen Yardım, ekliyor: “Diyebiliriz ki artık Milli Eğitim Bakanlığı’nı tam olarak aslında bu vakıflar, tarikatlar, cemtler yönetiyor.”

Bakan İsmailağa Cemti ile görüştü

Simge Yardım, Bakan Tekin’in kasım ayında yaptığı müfredat değişikliğine hazırlandıkları açıklamasının öncesinde İsmailağa Cemti ile görüşmesinin de Bakanlığın tarikat ve cemtlerle ilgisini açıkça ortaya koyduğunu vurguluyor.

AKP döneminde eğitimde üç sefer müfredat değişikliğine gidildi. Sendikalara göre müfredat değişiklikleri ders içeriklerinin esas muhatabı olan öğretmenlerin görüş ve teklifleri alınmadan gerçekleştirilirken iktidar, kendi ideolojisini eğitim müfredatının içerisine yaygın bir biçimiyle yerleştirmeye çalışıyor.

Ekim ayında yapılan yönetmelik değişikliğiyle okul öncesi eğitim kurumlarında mescit zaruriliği getirildi.

2021 yılında ortaokullarda uygulamaya başlanan ve bu yıl ilkokul ve liseler dahil tüm okulları kapsayan şekilde düzenlenen “Çevreme Hassasım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum” isimli ÇEDES Projesi kapsamında okullarda “manevi danışmanlar” ismi altında imam ve vaizler de görev almaya başladı.

Son olarak ortaokullarda “görgü kuralları ve nezaket”, liselerde “adabımuaşeret” isimli seçmeli derslerin müfredatı hazırlandı.

Kadem Özbay, Anayasa’ya göre eğitimin laik temelli yapılması gerektiğini ifade ederek, “Laikliğin garantisi bir ülkede üç başlıkta kıymetlendirilir. Birincisi işçi laik olmak zorunda. İkincisi müfredatlar, içerikler, mevzuatlara uygun olmak zorunda. Üçüncüsü, mekanlar laikliğe uygun olmak zorunda. Şu Anda bu siyasi iktidar bunları aşama aşama hepsini mlesef ki ortadan kaldırmış durumda” diyor.

“Kız okulları” açıklaması

Milli Eğitim Bakanı Tekin’in 11 Temmuz’da yaptığı karma eğitime yönelik açıklama da tartışmalara yol açmıştı. Bir televizyon programında “kız okulları” kurmanın, kız çocuklarının okula gitme oranını artıracak bir tahlil olabileceğini savunan Tekin’e, son seçimlerde AKP ile ittifak kurarak Meclis’e giren, kökleri Hizbullah’a dayanan HÜDA-PAR’dan destek gelmişti.

Özbay, Cumhuriyetin kurumları ve bakanlıkların, cemt ve tarikatlar koalisyonu haline dönüştüğü görüşünde.

“Şunu biliyoruz ki bugün devletin herhangi bir kademesinde yönetici olarak atananların genel olarak referans kaynağı siyasi iktidardır. Ya da siyasi iktidarın kontaklı olduğu tarikat ve cemtler. Bunu kamuoyunda bilmeyen yok. Laiklikle ilgili hesaplaşmada öncelikle işçi üzerinden bir atama, bir istihdam formülü geliştirdiler. Devamında mevzuatı değiştirdiler” diyen Özbay’a göre burada bir Cumhuriyet tersliğinin dışavurumu var: “Yani Cumhuriyetin tüm kazanımlarına, tüm emanetlerine açıkça bir saldırı var. Artık siyasi iktidarın bununla ilgili ataklarını gizlemeye de gerek duymadığını anlıyoruz.”

“15 Temmuz’da yaşadık”

Özbay ise Bakan’ın terörist-dağ göndermesine karşılık 15 Temmuz darbe teşebbüsünü hatırlatıyor.

Terör tehdidinin sırf dağda olmadığının, devletin kurumlarına yerleştirilmiş yapıların, cemt ve tarikatların ne kadar tehlikeli olduğunun 15 Temmuz’da görüldüğünü belirten Özbay, “Şimdi Terör Örgütü gitti FETÖ’nün yerine onlarca farklı cemt ve tarikat adeta koalisyonlar oluşturarak devletin tüm kurumlarına girmiş durumda” diyor.

15 Temmuz’u yeniden yaşamamak için bu işin peşini bırakmayacaklarını ifade eden Özbay, Bakan Tekin ve ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını söylüyor. “Hiçbir protokol yahut proje kanunların üzerinde değil” diyen Özbay, veliler ve öğretmenlere ‘çocukların eğitim hakkını engelleyecek bu uygulamalara izin vermeyin’ daveti yapıyor.

 

Bir Yorum Yazın

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.