Fehmi Koru: İktidar anayasayı değiştirme girişiminde ısrarlı, hukuki bir sebebi mi var bu ısrarın, yoksa sebep siyasi mi?

* Fehmi Koru

Ben hesabını unuttum, AK Parti’nin iktidarda olduğu 22 yıl içerisinde anayasa kaç kez değişti?

En sonuncusunun 2017 yılında yapılan halkoylamasıyla ülkenin sistemini yenileyen değişiklik paketi olduğunu biliyorum. O değişiklikle ‘parlamenter sistem’ yerini ‘cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi’ne bıraktı.

Daha önce de, hukuk sistemine radikal bir müdahale manasını taşıyan 2010 yılında yapılmış halkoylamasının getirdiği anayasa değişikliklerini hatırlıyorum. Anayasa Mahkemesi’nin ve Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun yapıları esaslı biçimde değişikliğe o sayede uğratılabilmişti.

Arada ufak tefek öteki değişiklikler de oldu.

Cumhurbaşkanlığı seçimi 2007 yılında tıkandığında da halkoylamasına gidilmişti.

Acaba benden öteki yaşanmış bu olayları hatırlayan mı kalmadı?

Sorum daha çok siyasilere…

Özellikle AK Parti sözcüleri, geçmişte yaşanmış anayasa değişikliklerinden haberdar değilmiş benzeri konuşuyorlar. En fazla sözünü ettikleri de eldeki anayasanın askerler tarafından kaleme alındığı ve bunun yerine sivil bir anayasa yazmanın vaktinin geldiği gerekçesi…

O tarihten bu yana gelip geçen -ve AK Parti benzeri geçmeyen- neredeyse her iktidar, 1982 anayasasının bir çok hususunu değiştirerek bugüne gelindi.

Sistem bile değişti anayasada gerçekleştirilen değişiklik sayesinde…

Kısaca, ortada bir anayasa var fakat bu anayasa artık 1982 yılında askerlerce onaylanmış ve halka oylatarak kabul ettirilmiş anayasa değil…

Böyle olsa da anayasa yeniden değiştirilemez mi?

Değiştirilebilir elbette. Lakin, ‘‘Gelin elele verelim ve anayasayı değiştirelim’’ diyenlerin mevcut anayasanın askerler tarafından yazılmış bir metin olduğu tespitinden vazgeçmeleri ve kendilerine yeni bir ya da daha fazla münasebet bulmaları şartıyla…

Gerçekten de, iktidar, anayasada değiştirilmesinin gerekliliğini düşündüren ne benzeri ögeler görüyor olabilir?

Bazen ağızlardan ‘ailenin birliği’ konusunun tehdit altında olduğu iddiası çıkıyor. Sanki gerçek münasebet o olabilir mi?

Konunun bu istikametiyle taze tutulmasının tabana yönelik mesaj olması mümkün, lakin o denli bir yaklaşımın anayasaya geçmesi pek mümkün değil.

O halde, bazılarının ‘‘Gelin değiştirelim’’ davetine karşı çıkarken niyet okumayla ileri sürdükleri gibi, değişiklik ile, anayasanın giriş kısmı ve ilk dört unsurunun yeniden kaleme alınması, ‘Türk’ sözcüğünden ve Cumhuriyet’in niteliklerinin açıkça ifade edilmesinden vazgeçilmesi mi amaçlanıyor?

‘Demokrasi’ sözcüğü mü fazla geliyor?

‘Laiklik’ ilkesi mi kaldırılmak isteniyor?

Ben bu niyet okumanın da geçerli olmadığını, buna benzeyen değişikliğin gerçekleşmeyeceğini, denense bile oylandığında Meclis’ten geçmeyeceğini, halkoyuna sunulduğunda da halktan onay alamayacağını düşünüyorum.

İktidar bu türlü bir denemeye girişmeyecek kadar siyasetin sonlarını biliyor.

Zaten AK Parti genel başkanı da olan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, daha dün, ‘kırmızı çizgiler’ konusunda hassasiyet vurgusunda bulunmadı mı?

Hukuki açıdan anayasa değişikliğiyle amaçlanabilecek çok önemli mevzular bu kadar ve onları gerçekleştirmek çok zor.

Peki de, iktidarın anayasa değişikliği konusunda bu kadar ısrarcı olması, partilerin kapısını çalıp hepsinden destek talep etmesi ne için?

Sanıyorum, anayasayı hukuksal unsurlarıyla oynayıp değiştirerek değil fakat anayasayı değiştirme teşebbüsü ile elde etmek istediği daha çok siyasi mahiyette emelleri var iktidarın…

Onların neler olduğunu da süreç içerisinde öğreneceğiz.

* Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır