Fehmi Koru: Okuyunca “olmaz bu türlü şey” diyeceksiniz fakat olmuş, adamlar seçimleri erteletmişler, yapıldığında da etkilemişler
Nijerya, Kenya, Mozambik, Tanzanya, Çad, Venezuela, Endonezya, İspanya, Kazakistan…
Dahası var.
Toplamda dünyanın 33 ülkesinde yapılmış ya da hala yapılmak üzere olan başkanlık ya da cumhurbaşkanlığı seçimlerine bir biçimde müdahil olan bir kümenin faaliyet alanına giren ülkelerden kimileri bunlar. Kümenin başındaki kişi kendisini ‘Jorge’ olarak tanıtıyor. Görüşebilmek için aracılar bulup “Bizim ülkenin seçimlerini de tesirler misiniz?” sorusunu yöneltenlere kapıyı açık tutan bir şirketin başında Jorge.
Sorulduğunda şirketin merkezinin Endonezya olduğunu söylüyor Jorge ama, hem kendisi hem de şirketi bir öbür ülkede.
Arada abartılar olsa da verdiği muvaffakiyet örneklerinin büyük kısmı gerçeklerle örtüşüyor.
“Müdahale ettik, seçimin vaktinde yapılmasını engelledik” dediği örnek olaylarda, bunu sağlamak için verdiği bilgi ve dokümanlar araştırıldığında, adamın argümanının gerçekleri yansıttığı görülüyor.
Yalnız siyasete karışmakla ve seçimleri etkilemekle de sınırlı değil Jorge’nun şirketinin faaliyetleri, birilerine karakter suikastı yapmak isteyenlere de hizmete açık. Hakikaten bu yolda gerçekleştirdiği bir yıpratma faaliyetinin mağduru, sığındığı Kanada’dan ağır cezaların kendisini beklediği ülkesi ABD’ye gönderilmek üzere.
Karşısında ya da yanında yer alıp yenilmesi ya da başarısız olması için uğraş gösterdikleri kişi ya da örgütlerin kendilerinin siyasi eğilimine yakın ya da uzak olmasının onlar için bir manası yok.
Bilinen tek motivasyonları para.
“Parayı verin, sizin ülkenin seçimine de karışalım. İstediğiniz kişinin/partinin sandıktan çıkmasını ya da sandığa gömülmesini sağlayalım” diyor müstakbel müşterilerine Jorge. Onlardan istediklerini yerine getirmenin karşılığı olarak 6 milyon Euro talep ediyor.
Hikaye benzeri geliyor fakat o denli değil. Jorge diye kendisini tanıtan biri var sahiden. Zoom mülakatlarında yanında yer alan iki kişi de gerçek. Dolandırıcı değil bu insanlar, şirketleri ticari alanda çalışıyor. Jorge yanında ve şirketlerinin şubelerinin bulunduğu ülkelerde 100’den fazla ‘işbilir işbitirir’ eleman çalıştırdığını söylese ve bu biraz abartılı olsa da, şirketin merkezinde 20’den fazla bilgisayar uzmanı olduğu kesin.
Alanlarında uzman bir takımı var şirketin.
Zoom görüşmelerinde yüzünü muhataplarından gizleyecek önlemi alan Jorge, olası müşterilerinin paralı insanlar olduğunu anlayınca, hem kendisi hem de diğer iki yöneticiyle yüz yüze görüşmeyi şirketlerinin gerçek adresinde kabul etmiş sonunda.
İsrail’de, Tel Aviv’den yaklaşık 30 km uzaktaki Modi’in kentinde.
Dünyanın öndegelen gazeteleri ile siyasi mecmualarının mensubu gazeteciler… İngiliz Guardian, Alman Der Spiegel ile Die Zeit, Fransız Le Monde, Radio France başta olmak üzere değişik medya kümelerinde çalışan merak uyandırıcı bu faaliyetin peşine düşmüş gazeteciler, İsrail’in Haaretz gazetesinden de destek almaktalar.
Endonezya, Kenya, ABD, Tanzanya ve İspanya’dan da gazeteciler araştırmaya katkıda bulunmuşlar.
Haaretz ve Guardian günlerdir bu mevzuyu işleyen detaylı haberlerle çıkıyor.
Bir Afrika ülkesi olan Çad’ta seçim nitekim de ertelenmiş.
Adamın e-posta hesabını Kenya cep telefonu işleticisinin sağladığı çarçabuk ele geçirmişler. Ne zaman isteseler adamın adresi üzerinden istedikleri şahsa aldatıcı bildiriler gönderebilmişler. Uzman elemanları, hedef seçtikleri seçim kampanyasında görevli bireylerin bilgisayarlarına erişip aldatıcı iletilerin çoğalmasını da sağlamışlar.
Müstakbel müşteri sandıkları gazetecilere eş-zamanlı bir gösteri de yapmış Jorge. Ruto’nun kampanyasını yöneten ve seçim sonrasında enerji bakanı olarak atanan birinin şahsî hesabına girip özel bildirilerini açıp muhataplerına okutmuş.
Der Spiegel mecmuasının bir muhabiri, Heiner Hoffman, o görüşmede gerçek e-posta adresinden kendisine mesaj gönderilen hedef şahsa ulaşmış. Hedef kişi bildirilerine göz atınca gazetecilere canlı şovda sunulan aldatıcı mesajı bulmuş.
Yani, Jorge’un gösterdiği örneğin gerçek olduğu doğrulanmış.
Her iddiayı sınamış gazeteciler ve büyük çoğunluğunun doğru olduğunu görmüşler.
Seçimlere müdahale edilmiş, karakter suikastları yapılmış, gerektiğinde ortalık karıştırılmış…
İspanya’da bir ara gündeme gelmiş Katalanya’nın birlikten kopması kampanyasında da görev almış Jorge ve arkadaşlarının şirketi.
Verilen örneklerden biri, Fransız TV’sinde haber sunan birine ABD ile Rusya arasındaki çekişmeyle ilgili gerçek olmayan bir haber yaptırılmasıyla ilgili. Düzmece haberi izleyicilerine aktarmış sunucu. Gazeteciler durumu kanal idaresine açıklayınca sunucuya işten el çektirilmiş.
Kendisini ‘Jorge’ olarak tanıtan kişinin gerçek ismi Tal Hanan. Haaretz 51 yaşındaki Tal Hanan’ın eski bir İsrail özel kuvvetler mensubu olduğunu ortaya çıkarmış.
Görüşmelerde yanında yer alan da onun 55 yaşındaki ağabeyi Zohar Hanan imiş. O da ülkesinin istihbarat ünitelerinde çalışmış biri.
Üçüncü kişi, onlardan biraz daha yaşlı, 66 yaşında, İsrail istihbarat etraflarında bilinen Mashy Meidan isimli biri çıkmış. Gazeteciler para ödemeye hazır taraf olarak bir aracı vasıtasıyla geçen yılın temmuz ayında ilk onunla görüşmüşler.
Tal Hanan’ın 1999 yılında kurduğu şirketin ismi ‘Demoman International’.
Haaretz gazetesi, “Çeşitli ülkelerdeki sabotaj kampanyalarının birtakımı bu şirketin işi” diyor.
Konuşmalarda Türkiye’den birinin de ismi geçmiş, fakat küçük bir araştırma yaptım ve o örneği oldukça abartılı buldum.
Ülkemizde yakında bir seçim olacak; “Zamanında yapılsın mı yoksa ertelensin mi?” tartışmaları başladı. Bu türlü bir ortamda dünya medyasının gündemine giren bu mevzu çok ilgimi çekti.