Fehmi Koru: “Türkiye Yüzyılı Mrif Modeli” 100 yıl önceyi mi, yoksa önümüzdeki 100 yılı mı esas alarak çocuklara eğitim vermeyi öngörüyor?

* Fehmi Koru

Üşenmedim baktım: Yusuf Tekin Türkiye Cumhuriyeti’nin 65. milli eğitim bakanıymış. 2002 sonunda iktidar olan AK Parti’nin de tam dokuzuncu milli eğitim bakanı o.

Bizde her bakan, göreve gelir gelmez, bürokratlarına bir ıslahat programı hazırlama görevi verir ve günü geldiğinde de programını bir paket halinde kamuoyuyla paylaşır.

Geçen yıldan -2023- beri önümüzdeki uzun periyoda ‘Türkiye yüzyılı’ ismi verildi ya, yeni bakanın kamuoyuyla paylaştığı en son ıslahat paketinin ismi da ‘Türkiye yüzyılı: Mrif modeli’ oldu.

Hayırlı olmasını diliyorum.

Önceki sekiz bakanın açıkladığı eğitim ıslahatı programlarının akıbetine bakıldığında o denli dilemem gerekiyor çünkü…

Acaba bu yeni paket hazırlanırken hangi modelden esinlenilmiş olabilir?

Paketin isminde ‘mrif’ sözcüğü geçtiği için Osmanlı’dan esinlenildiğini düşünenler var. Yeni bakanın özgeçmişine, kamuoyuyla paylaştığı birtakım görüşlerine bakarak bu türlü bir kante varıldığını sanıyorum.

Ben o denli olduğunu düşünmek istemiyorum. Eğitim konusu için yüz yıl öncesine giderek oradan bir model çıkarmak bana hiç akla yatkın gelmiyor da ondan…

Hem ‘Türkiye yüzyılı’ denilecek ve önümüzdeki 100 yıl perspektifi akla getirilecek, hem de onun içi 100 yıl öncesi eğitim sisteminin asıllarıyla doldurulacak; bu türlü bir şey olabilir mi?

Eğitim hayatında çocuğu, torunu, bir ya da birden fazla yakını bulunanlar, o çocukların hangi zorluklara muhatap olduklarını biliyorlar.

Zaten o zorlukların büyük kısmı velileri de ilgilendiriyor.

Devlet büyükleri evvelce sıkça nikahlara masraflardı; şimdilerde pek gitmiyorlar galiba.

Eskiden gittikleri nikah merasimlerinde yeni evli çiftlere en az üç çocuk sahibi olma tavsiyesinde bulunurlardı. Kendilerinin tavsiyelerini dinleyip üç çocuk sahibi olanlar şu anda büyük sıkıntı içerisindeler.

O çocukların herbirini okutabilmek için katlanılması gereken maddi yük çok fazla zira.

Daha iyi eğitim almaları için çocuklarını özel okullara göndermek isteseler, anne-babanın ikisinin mşlarının okul fiyatına yetmesi imkansız.

Ne yapacak bu anne-babalar? Devlet okullarında da eğitimin kalitesi epey düşük ve üniversitenin tercih edilen kısımlarına girebilmenin adresi olarak velilere özel okullar gösteriliyor.

Geçenlerde bir dostumla sohbet ederken, komşularından birinin farklı bir usul uyguladığını öğrendim. İyi eğitimli -mühendis- komşu, yabancı bir bayanla evli. İmkanları var, isteseler tek çocuklarını en iyi özel okula gönderebilecek durumdalar.

“Romanya’ya gidip, oradaki bir okula çocuğun kaydını yaptırdılar” dedi dostum.

İyi de, neden Romanya?

Oradaki okullarda çocukların vakti test çözmekle ziyan edilmiyormuş…

Mlesef bizde, ilkokuldan başlayarak her seviyedeki okulların son sınıflarında, derslerde çocuklara her gün test çözdürülüyor…

Dostumdan aldığım bu örnek olay haberi, bana, Amerikalı muhalif direktör Michael Moore’un sekiz-on yıl önce izlediğim bir belgeselini hatırlattı.

Belgeselin ismi ‘Where to invade next’ (Bundan sonra nereyi fethedeceğiz?)

Ülkesinin dıştan göründüğü kadar dört başı mamur bir sisteme sahip olmadığını en canlı biçimde nasıl yansıtabileceğini düşünmüş Moore ve sonunda, hangi bahislerde aksayan -hatta perişan halde bulunan- taraflar varsa, o bahislerin gittiği değişik ülkelerde nasıl ABD’den daha iyi tahlillere kavuşturulduklarını belgeseline yansıtmış…

Eğitim alanında örnek ülkesi Finlandiya…

Çocuklara ödev verilmiyor, test çözdürülmüyor, dersler ezbere dayanmıyor, çabucak her mevzu öğretmen nezaretinde katılımcı biçimde işleniyor Finlandiya’da.

Tevekkeli, Finlandiya, yapılan araştırmalarda, her yıl, açık ara ‘dünyanın en mutlu insanlarının ülkesi’ çıkıyor…

Bugünün çocuklarını internet öncesi kurallarıyla eğitmeye kalkışmak kadar anlamsızlık olamaz. Çocuklar çabucak her mevzuda bilginin bir tık ötede bulunduğunu biliyorlar.

Ezberle çocukların zeka gelişimini engellemekten ve imtihan sorusu çözdürerek stlerini ve günlerini çalmaktan vazgeçilmesi gerekiyor.

Yine de habire ödev, habire test çözdürme ve habire ezber…

‘Türkiye yüzyılı: Mrif modeli’ de aynı yoldan geçecekse, evet, o zaman, bu modeli de yüz yıl öncenin devamı sayabiliriz.

Karar, Türkiye Cumhuriyeti’nin 65. ve 2002 sonunda iktidar olan AK Parti’nin de dokuzunca milli eğitim bakanı olan Yusuf Tekin’in…

*Bu yazı fehmikoru.com sitesinden alınmıştır