G20 sonuç bildirgesinde Rusya’ya kınama yok

G20 ülkelerinin mutabık kaldığı sonuç bildirgesinde Rusya’ya tenkit yöneltilmemesi, Ukrayna’yı hayal kırıklığına uğrattı. Afrika Birliği yeni üye olurken, Çin’e rakip olacak bir ticaret koridoru üzerinde anlaşıldı.

Dünyanın en büyük 20 iktisadını temsil eden devlet ve hükümet başkanlarının Hindistan’ın evinde katıldığı iki günlük zirve sona erdi.

Yeni Delhi’de G20 üyeleri, Afrika Birliği’ni (AfB) resmen yeni üye olarak kabul etti. Söz konusu gelişme, ülkesini gelişmekte olan Global Güney ülkelerinin temsilcisi olarak konumlandıran Hindistan Başbakanı Narendra Modi için büyük bir muvaffakiyet olarak nitelendirildi.

Zirve kapsamında ayrıyetenAvrupa Birliği (AB), Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Hindistan, Avrupa’yı Orta Doğu ve Hindistan ile birleştirecek yeni ve geniş kapsamlı bir ticaret koridoru kurulması üzerinde anlaştı. Söz konusu koridor hakkında, Çin’in “Bir Jenerasyon, Bir Yol” projesiyle rekabet oluşturacak bir teşebbüs değerlendirmesi yapıldı.

Ukrayna mutlu değil

Aralarında Rusya’nın da bulunduğu ülkeler, Ukrayna savaşı bağlamında Rusya’ya tenkit yöneltilmeyen bir sonuç bildirgesi üzerinde fikir birliğine vardı. Ukrayna Savaşı’na ilişkin olarak, toprak kazanımını sağlamak için şiddet uygulanmasını kınayan G20 ülkeleri, bunu yaparken Rusya’nın ismini anmaktan kaçındı.

Sonuç bildirgesini sert bir lisanla eleştiren Ukrayna, bildirgeden hayal kırıklığına uğradığını dile getirirken, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Oleg Nikolenko, G20 ülkelerinin “gurur duyabilecekleri” bir sonuç bildirgesine imza atmadıkları tenkidinde bulundu. Nikolenko, Ukrayna’nın, “güçlü sözleri metne eklemek için” uğraş sarf eden ortaklarına müteşekkir olduğunu da sözlerine ekledi.

Almanya Başbakanı Olaf Scholz ise, sonuç bildirgesinden mutlu olduğunu belirterek, G20 tepesini “kararlar zirvesi” olarak tanımladı. Scholz, G20 ülkelerinin söylediği söz edilen metin ile, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün “sorgulanamaz” olduğu noktasında “açık bir mesaj” verdiğini savundu. Scholz, ayrıyeten, “Avrupa ve Kuzey Amerika’nın klasik devletleri ile Güney Amerika, Asya ve Afrika ülkelerinin yeni bir birlikteliğe” sahip olduğunu ifade etti.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da, tepeyi diplomatik bir “başarı” olarak nitelendirdi. Lavrov, Moskova’nın “Batı’nın doruğun gündemini ‘ukraynalaştırmaya’ çalışma eforlarını engellediğini” kaydederek, Rusya’nın bildirgede isminin “bir sefer bile geçmediğinin” altını çizdi.

Metinde ayrıyetennükleer silah kullanma tehdidi de kınandı. Ev sahibi Hindistan Başbakanı Modi, ortak bir sonuç bildirgesinde mutabık kalındığını Cumartesi gününden duyurmuştu.

İklim değişikliği konusunda zayıf kaldı

Bildirge, iklim değişikliği konusunda da görece çekimser kaldı. Metinde fosil güçlerin kullanımının sona erdirilmesine ilişkin bir ifadede bulunulmazken, G20 ülkeleri sadece 2030 yılına kadar yenilenebilir kaynaklardan enerji edinimini üç katına çıkarma taahhüdünde bulunmakla yetindi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, G20’nin iklim muhafaza konusunda vardığı mutabakatı “yetersiz” olarak nitelendirdi. Macron, “Hepimiz çok süratli ve bugünden daha süratli biçimde kömür kullanımını sonlandırmak zorundayız” ikazında bulundu.

İklim aktivistleri de şad değil

Bonn merkezli kalkınma ve çevre örgütü Germanwatch’ın siyasi yöneticisi Christoph Bals, bilhassa de Rusya ve Suudi Arabistan’ın, fosil yakıtlar ve doğal gaz kullanımını sonlandırma maksadının sonuç bildirgesine yansımasını engellediğini söyledi. Bals, “Her iki ülke de petrol ve doğal gaz satışıyla dünyadaki yerlerini sağlama almak istiyor” diye konuştu. Sivil toplum kuruluşu Küresel Citizen da, hususa ilişkin açıklamasında, “felaket bir sinyal” değerlendirmesini yaptı.

Dünyanın en büyük 19 sanayi ülkesi ve AB’den oluşan G20, dünya nüfusunun üçte ikilik kısmını oluşturuyor. Tepeye bu yıl Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping ferdî olarak katılmadı.