İsrail’de yargı düzenlemesine karşı protestolar 38. hafta da devam etti

İsrail’de Başbakan Binyamin Netanyahu öncülüğündeki aşırı sağcı koalisyon hükümetinin yargı düzenlemesine karşı düzenlenen protestolar, on binlerce kişinin iştirakiyle 38. haftada da devam etti.

Netanyahu hükümetinin yargı düzenlemesine karşı her hafta cumartesi akşamı kitlesel şovlar düzenleyen İsrailliler, 38. haftada da ülke genelinde sokaklara ve meydanlara indi.

Başta Tel Aviv, Batı Kudüs, Hayfa ve Herzliya benzeri kentler olmak üzere ülke genelinde onlarca farklı noktadaki şovlara on binlerce İsrailli katıldı.

İsrail bayrakları taşıyan protestocular, davullar, düdükler ve havalı kornalarla ritim tutarak “demokrasi” sloganları attı. Tel Aviv’deki göstericiler, kimi noktalarda meşaleler yaktı.

Ülke genelinde farklı noktalardaki protestolarda göstericiler, Netanyahu ve hükümetteki diğer bakanları eleştiren sloganlar, fotoğrafların yer aldığı pankart, afişler ve dövizler taşıdı.

Netanyahu hükümetinin tartışmalı yargı düzenlemesi

İsrail’de 2022’nin son günlerinde göreve başlayan Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümeti, aşırı sağcı ve aşırı dindar partileri barındırıyor.

Netanyahu’nun hükümeti kurduğu süreçte koalisyon mutabakatlarının en çok önemli kısmını, başta söylediği söz edilen yargı ıslahatı olmak üzere yasa dışı Yahudi yerleşim ünitelerinin genişletilmesi ve aşırı sağcı isimlere idarede kritik sorumluluklar verilmesi benzeri maddeler oluşturuyordu.

Adalet Bakanı Yariv Levin, Netanyahu koalisyonunun göreve gelmesinin derhal akabinde 5 Ocak’ta yargının yetkilerini sonlandıran, yüksek yargı mensuplarının atamaları üzerindeki tesirini azaltan, yürütme üzerindeki kontrolünü ortadan kaldıran ve yargının birtakım yetkilerini Meclise devreden kapsamlı bir “yargı reformu” planladıklarını duyurmuştu.

Hükümet destekçileri, “seçilmiş siyaset kurumunun iradesine karşı denetimsiz güçle donatılmış yargıyı dizginlemek” için söylediği söz edilen “reforma” ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Yargı paketinin aykırıları ise düzenlemenin “İsrail’de yürütme gücü üzerindeki tek tesirli kontrolü ortadan kaldırarak sivil özgürlüklere, ekonomik refaha ve ülkenin uluslararası imajına zarar verdiğini” düşünüyor.

Genellikle “yargı düzenlemesi” olarak anılan tüzel plan, İsrailliler arasında siyasi bakış açılarına göre “yargı reformu”, “yargı darbesi” ya da “yargının ele geçirilmesi” benzeri farklı tanımlamalarla ifade ediliyor.

İsrail’de yargının en yüksek mercisi Yüksek Mahkeme, 12 Eylül’de Meclisin onayladığı yargının hükümet üzerindeki kontrolünü azaltan “Akla Yatkınlık Yasası’nı” 15 yargıcın katıldığı oturumda görüşmüştü.

Akla Yatkınlık Yasası, Yüksek Mahkemenin hükümetin verdiği kararları “kamu çıkarına hizmet etmediği, akla yatkın olmadığı ya da çıkar çatışması doğurduğu” münasebetleriyle bozma yetkisini elinden alarak yargının yürütme üzerindeki kontrolünü azaltmayı hedefliyor.