İsrail’de “yargı reformu” protestoları 34. haftada da devam etti

Netanyahu hükümetinin tartışmalı yargı düzenlemesi ve sağ siyasetlerine karşı her hafta cumartesi akşamı kitlesel şovlar düzenleyen İsrailliler, protestoların 34. haftasında ülke genelinde yeniden meydanlardaydı.

Başta Tel Aviv, Batı Kudüs, Hayfa ve Herzliya benzeri kentler olmak üzere ülke genelinde onlarca farklı noktadaki şovlara on binlerce İsrailli katıldı.

İsrail bayrakları taşıyan protestocular davullar, düdükler ve havalı kornalarla ritim tutarak “demokrasi” sloganları attı.

Kaplan Caddesi’nde her hafta bir ana sloganın yer aldığı dev pankart açan göstericiler, bu hafta, Başbakan Netanyahu ve eşi Sara Netanyahu’nun fotoğrafı ile birlikte “Bırak ülke yansın” yazısı yer alan pankart taşıdı.

48 Araplarında artan cinayetlere karşı tepki

Her hafta olduğu benzeri en ağır iştirakin olduğu Tel Aviv’de protestocular, İsrailli Arap toplumunda artan cinayetlere karşı “hükümetin kayıtsızlığı ve ihmaline” odaklandı.

Protestocular, bu yıl 159 Filistinlinin cinayete kurban gitmesini protesto etmek için kefeni temsil eden beyaz kıyafetler giyerek ve sembolik tabutlar taşıyarak Habima Meydanı’ndan Kaplan Caddesi’ne yürüdü.

Kaplan Caddesi’ndeki Hükümet Kompleksi’nin önünde toplanan göstericiler, Arap karşıtlığı ve ırkçı telaffuzuyla eleştirilen aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir’in ülkedeki kolluk kuvvetlerinden sorumlu Ulusal Güvenlik Bakanlığına getirildiği 2023’te İsrailli Araplar (48 Arapları) arasında organize suç kaynaklı cinayetlerde artış yaşanmasına yansılarını gösterdi.

“Üzgünüm Muhammed”

Tel Aviv’deki kimi protestocular da Ben-Gvir’in Filistinlilerin hareket özgürlüğüne ilişkin ırkçı sözlerine karşı Filistinlilerle dayanışma gayesiyle “Üzgünüm Muhammed” dövizleri taşıdı.

Protestocular, “Üzgünüm Muhammed” tabiriyle Ben-Gvir’in bu hafta başında katıldığı bir televizyon programında, tartıştığı Filistinli bir gazeteciye hitaben kullandığı, “Benim, eşimin ve çocuklarımın Batı Şeria’da seyahat etme hakkı Arapların seyahat etme hakkından daha önemli. Üzgünüm Muhammed, fakat gerçek bu.” sözlerine gönderme yaptı.

Öte yandan Batı Kudüs’teki göstericiler de Başbakan Netanyahu’nun konutunun yakındaki Azza Caddesi’nde toplandı.

Tartışmalı yargı düzenlemesi

İsrail Adalet Bakanı Yariv Levin’in 5 Ocak’ta duyurduğu “yargı reformu” Yüksek Mahkemenin yetkilerini sonlandırma ve iktidarın yargı atamalarında söz sahibi olması benzeri değişiklikler içeriyor.

Başbakan Netanyahu, 27 Mart’ta, ülke genelinde giderek artan kitlesel protestolara ve grevlere neden olan yargı düzenlemesini ertelediğini açıklamış lakin 2023-2024 bütçesinin mayıs sonunda Meclis’ten geçmesinin akabinde yargı düzenlemesini tekrar gündeme getireceklerini duyurmuştu.

Hükümet, muhalefetle müzakerelerin tıkanmasının akabinde yakın vakitte yargı düzenlemesi için yeniden düğmeye basmıştı.

Netanyahu hükümeti, Yüksek Mahkemenin hükümet üzerindeki kontrolünü kaldıracak yasa tasarısını ülke genelinde kitlesel protestolar ve ağır kamuoyu tartışmalarına karşın 24 Temmuz’da Meclis’te muhalefetin boykot ettiği oturumda kabul etmişti.

Hükümetin “yargı reformuna” karşı çıkan; aralarında savaş pilotları, denizaltı subayları ve diğer seçkin birliklerin yer aldığı binlerce İsrailli, istekli yedek askerlik sorumluluğunu bırakma kararı almıştı.

Yüksek Mahkeme, hükümetin yargı düzenlemesinde Meclis’ten geçen iki maddeyi eylülde görüşeceğini açıklamıştı.

İsrail’de siyaset, ordu, güvenlik, ekonomi ve yargıda üst seviye vazifelerde bulunmuş isimler, hükümetin yargı düzenlemesine karşı olduklarını açıklamıştı.

Netanyahu hükümetinin yargı düzenlemesi aykırısı protesto hareketi, yaklaşık 8 aydır şovlarına devam ediyor.