Japonya’da büyük zelzeleler nasıl az hasarla atlatılıyor?

Ilgın Yorulmaz / Tokyo Kahramanmaraş Pazarcık ve Elbistan merkezli 7.7 ve 7.6 şiddetindeki iki başka zelzelenin binlerce cana mal olduğu ve büyük tahribat yaptığı Türkiye’de çoğu kimse sık sık zelzelelerle sarsılan fakat binaları yıkılmayan Japonya’yı …

Dünya

Yayınlama: 11.02.2023

A⁺

A^-

Ilgın Yorulmaz / Tokyo

Kahramanmaraş Pazarcık ve Elbistan merkezli 7.7 ve 7.6 şiddetindeki iki başka zelzelenin binlerce cana mal olduğu ve büyük tahribat yaptığı Türkiye’de çoğu kimse sık sık sarsıntılarla sarsılan fakat binaları yıkılmayan Japonya’yı örnek gösteriyor.

Merak edilen soruları derledik.

Japonya’da zelzele hayatın nasıl içinde?

Dünyanın etkin yanardağlarının yüzde 10’unun yer aldığı fay çizgilerinin üzerinde yer alan Japonya’da yılda yaklaşık 1500 sarsıntı meydana geliyor.

Dört büyük adadan oluşan ülkede bu zelzeleler okyanusun kıyısında ya da altında gerçekleşirse tsunami denen dev dalgalar da oluşuyor.

Japonya’nın sarsıntı şiddetine göre şindo denilen kendi zelzele şiddeti ölçme sistemi var. Japonya’nın diğer ülkelerden en çok önemli farkı, ülkenin sarsıntı gerçeğini kabul etmesi ve ona göre davranıp, hazırlık yapması.

Son 20 yılda Japonya’da 6 ve üzeri şiddetinde en az 28 zelzele oldu.

Bunların arasında en ölümcül olanları Ocak 1995’te Kobe’de yaşanan Büyük Hanshin-Awaji Sarsıntısı ve Mart 2011’de Fukuşima’yı vuran Büyük Doğu Japonya Sarsıntısı idi.

Can kaybının nedeni birincisinde yangınlar, ikincisinde ise oluşan dev tsunami idi.

Az hasarla atlatmak ne kadar mümkün ?

Deprem geçmişi sebebiyle Japonya dünyada diğer ülkelere göre zelzeleye en hazırlıklı ülke olarak tanınıyor.

Tokyo Metropol yönetimi, binaları zelzeleye daha da sağlam hale getirerek yeni revize ettiği plana göre 2030’a dek Tokyo’yu direkt vurması beklenen 9 şiddetindeki çok büyük bir sarsıntıda yaşanacak can kaybını ve maddi hasarı bir evvelki tahmine göre yüzde 30 indirecek tedbirler alacağını açıkladı.

Önceki tahmine göre bu türlü bir sarsıntıda Tokyo’da 61 bin kişinin öleceği ve 194 bin binanın da zarar göreceği tahmin ediliyordu.

Metropol yönetimi, yeni ortaya çıkan risk faktörlerine göre de önlem almayı sürdürüyor.

Örneğin şehirde gökdelenlerin sayısının artmasıyla bir zelzele sırasında elektriğin kesilmesi tehlikesi karşısında her kata jeneratör ve batarya sisteminin kurulması düşünülüyor.

Plana göre toplanma merkezlerinde Wi-Fi noktaları kurulması da var. Son olarak afet vaktinde yerel seviyede liderlik yapabilecek insanların yetiştirilmesi var

İnşaatlar ve mevzuatlarda neler var?

İTÜ Afet Yönetimi Enstitüsü ve İnşaat Fakültesi öğretim vazifelisi Fatih Sütçü, Japonya’da Tohoku Üniversitesi’nde de sarsıntı yalıtımı üzerine çalışmalarına devam ediyor.

Sütçü, Japonya’da arazinin aslında bina inşa etmek için pek elverişli olmadığını anlatıyor. Fakat taban araştırması ve bunun sonucunda gerekiyorsa taban düzenlemesine çok ehemmiyet veriliyor.

Ayrıca öncelikle binaların temelleri atılırken 60-70 metre derinliğe inen kazıklar çakılıyor. Böylece binanın neredeyse üçte biri toprak altında sağlam biçimde temellendiriliyor.

Sütçü, ayrıyetenJaponya’da zelzeleye güçlü konutlar ve binaların zelzeleyle bir arada sallanacak şekilde inşa edildiğini anlatıyor.

Deprem şuuru ve farkındalık nasıl bu kadar gelişmiş?

Japonya’da afet tedbire sistemi hayata entegre olmuş durumda.

Ülkede kullanılan akıllı cep telefonlarının derhal hepsinde zelzele vurmadan 5-10 saniye önce insanların kendilerini muhafazaya almasını sağlayan bir zelzele ikaz sistemi kurulu.

Ayrıca isteyenler Safety Tips ya da Yurekuru isimli erken ikaz sistemi uygulamalarını da indirebiliyor.

Deprem bitene dek hareket etmemeleri ya da dışarı fırlamamaları öneriliyor. Aynı şekilde yüksek bir binada iseniz sarsıntı bitene dek binadan çıkmamanız ve camlardan uzak durmanız, asansördeyseniz her katın düğmesine basıp derhal inmeniz gerekiyor.

Depreme dışarıda yakalananların ise açık alanda durmaları gerekiyor. Sarsıntı sonrasında ise insanlara bölgesel toplanma ve acil durum merkezlerine gitmeleri salık ediliyor.

Deprem, Japonya, Japonya’da, Sistemi, Ülke

Bir Yorum Yazın

[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.