Londra’da Ukrayna zirvesi: İngiltere Başbakanı Starmer’ın ‘nadir bir an’ dediği zirvenin gündeminde ne var?

İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın teşebbüsüyle Londra’da gerçekleşen tepeye Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan katılıyor.

ABD Başkanı Donald Trump ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında dün Beyaz Saray’da yaşanan tansiyonun akabinde yapılan zirvede önde gelen Avrupa ülkeleri, NATO ve Avrupa Birliği (AB) de temsil ediliyor.

Zirvede, Ukrayna’ya güvenlik garantilerinin verilmesi ve ülkede barışgücü askerlerinin konuşlandırılması teklifleri de ele alınacak.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın zirvede, Türkiye’nin Rusya ve Ukrayna arasında mümkün barış görüşmelerine ev sahipliği yapma davetini yinelemesi bekleniyor.

Fidan zirve öncesi dün Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’la bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Ukrayna savaşıyla ilgili son gelişmeler ele alındı. İki bakan en son 24 Şubat’ta Ankara’da bir araya gelmişlerdi.

Zirveye ev sahipliği yapan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, burada yaptığı konuşmada, tepeyi “Avrupa’nın güvenliği için az anlardan biri” olarak tanımladı.

Starmer, Ukrayna için olumlu bir barış sonucu çıkmasının, Avrupa devletlerinin güvenliği için de kilit değerde olduğunu vurguladı.

İngiltere Başbakanı, bir grup Avrupa lideri olarak ABD’ye sunulacak bir plan üzerinde çalışacaklarını da ekledi.

Starmer, 27 Şubat’ta ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray’da görüşmesinin akabinde Ukrayna konusunda Avrupalı önderlerin iştirakiyle bir zirve düzenlenmesi davetinde bulunmuştu.

Zirveye Türkiye’nin yanı sıra Ukrayna, Almanya, Fransa, İtalya, Danimarka, Hollanda, Norveç, Polonya, İspanya, Finlandiya, İsveç, Çek Cumhuriyeti ve Romanya ile NATO ve AB de davet edildi.

Ev sahibi Starmer’ın yanı sıra Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Avrupa Kurulu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB üyesi ülkelerin başkanları de doruğa katılıyor.

Ukrayna savaşını sona erdirmek amacıyla diplomatik trafiğin son derece arttığı bir devirde gerçekleşecek tepenin ana gündemi, Ukrayna’ya sağlanması olası güvenlik garantileri ve Avrupa ülkelerinin bu hususta neler yapabilecekleri.

Bu tepenin akabinde AB’nin 6 Mart’ta Ukrayna bahisli özel bir toplantı düzenlemesi öngörülüyor.

Türkiye’nin davet edildiği ilk toplantı

Londra’daki zirve, ABD ve Rusya arasında başlayan olağanlaşma süreci ile bu yeni duruma karşı Avrupa’nın pozisyon belirlemek gayesiyle Şubat ayında başlattığı konferanslar sürecinin kesimi olarak görülüyor.

Türkiye, daha önce Fransa’da düzenlenen iki toplantıya davet edilmemişti.

Londra zirvesi, Türkiye’nin bu süreçte davet edildiği ilk toplantı olması açısından dikkat çekiyor.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında 28 Şubat’ta yapılan telefon görüşmesinde de tepenin içeriği ve Ukrayna konusunda yaşananlar ele alındı.

İletişim Başkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Erdoğan’ın, Türkiye’nin savaşın adil ve kalıcı bir mutabakatla sona ermesi konusunda efor gösterdiği ve barışı kolaylaştırmak için ev sahipliği dahil üzerine düşeni yapmaya hazır olduğunu kayda geçirdiği bildirildi.

Ankara ‘ev sahipliği yapma’ mesajı veriyor

Türk diplomatik kaynakların verdiği bilgiye göre Fidan, Londra zirvesinde çok önemli iletiler verecek.

Fidan’ın ABD Başkanı Trump’ın Ukrayna savaşının müzakere yoluyla sonlandırılması da dahil olmak üzere son periyotta yaptığı açılımlar hakkında Türkiye’nin kanılarını aktarması ve Ankara’nın barış sürecine sunabileceği katkıları iletmesi bekleniyor.

Türkiye, savaşı sonlandıracak görüşmelerde Rusya ve Ukrayna’nın aynı anda masada olması gerektiğini savunuyor.

Ankara, Trump’ın direkt Moskova ile bu bahisleri ele almasının doğru olmadığını düşünüyor.

Türkiye’nin savaşın adil ve kalıcı bir barışla sonlandırılmasına yönelik eforlarını anlatması beklenen Fidan’ın, Ankara’nın son periyotta hem Rusya hem de Ukrayna ile temaslarını vurgulaması da öngörülüyor.

Fidan’ın Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne, egemenliğine ve bağımsızlığına yardımını teyit etmesinin yanı sıra, Mart 2022’de olduğu benzeri Rusya ve Ukrayna arasında direkt müzakerelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu kaydetmesi bekleniyor.

Türkiye olası barışgücüne asker gönderir mi?

Zirvenin en çok önemli gündem hususu ise muhtemel bir barış muahedesi kapsamında Ukrayna’nın güvenliğinin garanti edilmesi ve oluşturulacak sınırlara barış gücü yerleştirilmesi.

Türkiye’nin de bu tepeye davet edilmesinin temel nedenlerinden biri de, NATO’nun ikinci en büyük askeri gücüne sahip olan bir müttefik olarak bu türlü bir güce destek verme potansiyeli.

Uluslararası basında çıkan haberlerde Türkiye’nin buna sıcak baktığı iddia edilmişti. Lakin Ankara bu mevzuda şimdi resmi konumunu belli etmedi.

Türkiye’nin gelişmeleri izleme süreci içinde olduğu, tüm ilgili tarafların tavrına ve Ukrayna-Rusya barış sürecinin gelişimine göre karar vereceği kaydediliyor.

Türk hükümetinin bu süreçteki önceliği müzakerelere ev sahipliği yapmak ve ateşkesin sağlanmasına aracılık etmek olarak bedellendiriliyor.