Mahkeme, konut kiralarında yüzde 25 sınırının “adil” olmadığına hükmetti

Fahiş kiraların önüne geçmek için iktidar tarafından kira artışlarına yüzde 25 hududu getirildi. Lakin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi, konut kiralarında uygulanan artış oranı üst sonunun “adil” olmadığına hükmetti.

Enflasyon ve kur kriziyle birlikte alım gücü her geçen gün düşerken, artan kiralar da ekonomik şartları ve hayatı olumsuz etkilemeye devam ediyor. Bununla birlikte, fahiş kiraların önüne geçmek için AKP iktidarı tarafından kira artışlarına yüzde 25 hududu getirildi. Lakin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi, aldığı bir kararda, yüzde 25 hududunun ‘adil olmadığına’ hükmetti.

Gerçek Gündem’den Ökkeş Taşkın’ın haberine göre, istinaf mahkemesinin kiralarda yüzde 25 artış düzenlemesini tartışmaya açan karar süreci şöyle gerçekleşti:

İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde 2019 yılında ev kiralayan bir kiracı, 2021 yılında kira bedelini yıllık yasal artış oranları üzerinden güncelledi.

Fakat ev sahibi, kiracının ‘yasal sınırlar’ içinde yaptığı artışın, taşınmazın bulunduğu site içerisindeki emsal taşınmazların kira rayiç bedellerinin altında kaldığını ifade ederek, olayı yargıya taşıdı.

“Yüzde 25 kira hududu adil değil”

Yerel mahkeme davada, ev sahibinin, kira uyarlama artışı başvurusunu reddetti. Bu karar üzerine ev sahibi davayı istinafa taşıdı.

Dosyayı gören İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararına katılmayarak “ülkemizde yaşanan olağanüstü ekonomik şartlar nispetinde kira artışları için getirilen yüzde 25’lik hududun adil olmadığına” hükmetti.

Kararda, şu tabirlere yer verildi:

“Her somut olayın özelliğine göre, uyarlama istenen taşınmazın mevcut durumunun dikkate alınması gerektiği, yerel mahkemece uyarlama davalarında uygulanması gereken kurallar, belirtildiği şekilde tek tek ortaya konularak ve mevzularında uzman üç kişilik eksper konseyinden, tüm bu datalar, kiralananın niteliği, kullanma alanı, pozisyonu, bölgedeki kira parasını da etkileyecek olağanın üstündeki imar ve ticaret değişiklikleri, emsal kira paraları, vergi ve amortisman masraflarındaki artışlar, döviz kurlarındaki ani ve aşırı iniş ve çıkışlar ile ülkeyi sarsan önemli ekonomik kriz ya da doğal afetlere bağlı ödeme temellerinin yeniden düzenlenmesini gerektirecek olayların varlığı araştırılıp kıymetlendirilmek suretiyle bir rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği olduğundan bahisle hakkaniyete uygun karar kurulması gerektiği ifade edilmiştir.”

Değer kaybının tespiti istendi

Mahkemenin, iktidarın, konut kiralarına getirdiği azami yüzde 25 artış getiren düzenlemesini ‘yok sayan’ kararını değerlendiren avukat Özgür Kip, “Kira tespit davası açmak için olağanda 5 yıllık süre gerekli. Lakin burada mahkeme tarafından ülkenin içinde bulunduğu ekonomik kriz ve enflasyonla oluşan değer kaybının tespiti istenmiştir. Uzmandan istenen bu rapor doğrultusunda mahkemenin karar vermesi istenmiştir” dedi.

“Emsal teşkil etmektedir”

“Kira uyuşmazlığında ülkenin içinde bulunduğu ekonomik kurallar, yani enflasyon, kur ve doğal afet benzeri olağanüstü durumlarla davanın şartları gerçekleşmiş ise, bu karar emsal teşkil etmektedir” diyen avukat Kip, “Kira uyarlamasında bu koşullar oluşmuşsa hali hazırda yüzde 25’lik kira sonu uygulanmaz. Yani mahkeme bu kararı ile yüzde 25’lik kira sonunun önüne geçmiştir” diye konuştu.

Yüzde 25 zam sınırı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın düşük faiz istemi ve “Faiz sebep, enflasyon sonuç” tezi sonrası Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), siyaset faizini Mayıs ayındaki seçimlerden önce yüzde 8,50’ye kadar indirmişti. Enflasyon, kur krizi ve TL’nin değer kaybetmesi kiralarda fahiş artışlara neden oldu.

Bu gelişmeler sonrası 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren 1 yıl mühletle kira artış oranlarına yüzde 25 hududu getirildi. Fakat yaşanan ekonomik krizin daha da büyümesi sonrası kira artış oranlarında yüzde 25 sonu, 2 Temmuz 2023’ten itibaren 2 Temmuz 2024 tarihine kadar bir yıl müddetle yeniden uzatıldı.

Ayrıca, kira krizinin büyümesi üzerine 1 Eylül 2023 tarihi itibariyle ev sahibi ve kiracı uyuşmazlıklarında mahkemeden önce arabulucuya gidilecek.