“Enkaz nizamına değil hayat nizamına ihtiyaç var”
HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar, “Can kayıplarının artmasında acil müdahale ve yardım çalışmalarının ziyadesiyle gecikmiş olması çok çok önemli rol oynamıştır. Bu da felaketin sebebinin esasen yönetim anlayışı ve tercihleri olduğunu gösteriyor. Bu olayı ‘asrın felaketi’ olarak nitelemek sorumluluktan kaçma gayretidir. Tekrar, ‘kader planı’ sözleriyle sorumluluğu üzerinden atma gayretinin da herhangi bir inandırıcı tarafı yoktur. Toplum tarafından da bu gerçek görülmektedir. Ortada bir ‘kader planı’ değil bir talan, rant ve sömürü planı söz hususudur. Ortada bir doğal felaket değil, bir siyasal felaket söz konusudur” dedi.
HDP Eş Genel Başkanları Pervin Buldan ve Mithat Sancar, bugün zelzele bölgesi Diyarbakır’da kurulan Kriz Koordinasyon Merkezi’nde bir basın toplantısı düzenleyerek sarsıntı ve sonrasında yaşananları değerlendirdi.
HDP Eş Genel Başkanı Pervin Buldan, şunları söyledi:
“Bugün sarsıntının 10’uncu günü, 10’uncu gününde bile hala ağır bir tablonun olduğunu gittiğimiz her yerde görebiliyoruz. Çok büyük bir yıkım yaşandı, büyük bir acı yaşandı. Bu yıkım ve acıyla birlikte binlerce insanımızı ne yazık ki yitirdik. Hayatını yitiren bütün insanlarımıza Allah’tan rahmet diliyorum, yakınlarına, sevenlerine, geride kalanlara bilhassa sabırlar diliyorum. Hastanelerde tedavi olan, ağır yaralı olan insanlarımıza da acil şifalar diliyorum. Umarım en kısa vakitte bu yaralar daha çabuk sarılır, yaralı olan insanlarımız sağlığına kavuşur ve bu yaraların sarılmasıyla birlikte ülkemizde bütün bu yaşananların telafisini hep birlikte sağlayabiliriz diye umut etmek istiyorum. Bu felaketin yaşandığı ilk günden beri hepimiz iki eş başkan fakat aynı vakitte tüm milletvekili arkadaşlarım parti meclisimiz, MYK’mız, kadın meclisimiz, gençlik meclisimiz ve istekli arkadaşlarımız depremzedelerin yanında olmaya çalıştık, onların acısını paylaşmaya çalıştık, muhtaçlıklarını karşılamaya çalıştık. Lakin şunu gördük; feryat var her yerde. İnsanlar hem yakınlara ulaşabilmek için fakat aynı vakitte açlıktan ve soğuktan ömürlerini yitirmemek için büyük bir feryat içindeydi. Bu feryadı 10 gün içerisinde gördük. Fakat bir şey daha gördük; iktidara büyük bir öfke olduğunu da gördük. Bütün bunların yanında tahminen de bizleri en mutlu eden büyük bir dayanışmanın olmasıydı.
“Enkaz kaldırma çalışmaları titizlikle yapılmalı”
Siyasi görüşü ne olursa olsun, mezhebi ne olursa olsun, inancı ne olursa olsun insanlar büyük bir dayanışma ruhuyla bir seferberlik ruhuyla bu yaraları hep birlikte sarmak için depremzedelerin yanında olmaya çalıştı ve onların yaralarını sarmaya çalıştı. Bu çok değerli bir durum bundan ötürü bu değerli durumu elbette ki Türkiye halkları olarak, Türkiye’de siyaset yapan insanlar olarak yerinde görmek, yerinde incelemek bizleri de bir nebze olsun bütün bu acıların yanında biraz daha umutlandırdı. Hala enkaz altında binlere insanın olduğu gerçekliğini unutmamak gerektiğini ifade etmek istiyorum. Ömrünü yitiren insanların sayısı bugün 35 binlerle ifade ediliyor fakat bu sayının çok fazla olduğu gerçeğini de unutmamak lazım. Zira enkaz altında hala insanlar yakınlarını bekliyor. Bundan Ötürü enkaz kaldırma çalışmalarının titizlikle yapılması gerektiğinin altını bir kere daha çizmek isterim. Zira enkaz kaldırma çalışmaları sırasında insanların beden bütünlüğünün zarar görmemesi şeklinde çıkmasının büyük bir ehemmiyeti var. Bilhassa cenazeler çıktıktan sonra enkazların kaldırılmasının gerekli olduğunu ifade etmek istiyorum.
“Arkadaşlarımız enkazların kaldırılmaması ve kanıtların karartılmaması için büyük bir uğraş sarf ediyorlar”
İhtiyaçlar çok fazla, bilhassa soba gereksinimi, çadır muhtaçlığı, battaniye ihtiyacı ve hijyen materyal muhtaçlığına her yerde ihtiyaç var. İfade ettiğim gereksinimlerin bir an önce depremzedelere ulaştırılması gerekiyor. Zira insanların sarsıntıda hayatını yitirmemiş olsa bile soğuktan ve öbür nedenlerle hayat riskleri olduğunu unutmamak gerekiyor. Hukuki hazırlık yapılmadan bilhassa cenazelerin enkaz altından çıkarılmasının kanıtların karartılmasına yol açacağı için buna da hazırlıklı olmak gerekiyor. Hukuk komitemiz da bu manada büyük bir titizlikle çalışıyor. Hukuksal hazırlıklar yapılmadan enkazların kaldırılmaması ve kanıtların karartılmaması için büyük bir uğraş sarf ediyorlar. Kimsesiz çocuklarla ilgili bilhassa sosyal medyada ortaya atılan kimi argümanlar var. Bunların bir an önce araştırılması ve kamuoyunun bu manada aydınlatılması gerektiğini düşünüyorum. Kimsesiz çocukların nerelere gönderildiği, nerede kaldığı ve bunların kimlik tespitlerinin bir an önce yapılmasına yönelik bir çalışmanın da kesinlikle başlatılması gerektiğini bilhassa belirtmek isterim.
“10 gündür organize olmayan bir iktidar var”
İktidar bugün yapamıyor, depremzedelerin yanında olamıyor fakat yaptığı tek şey ilk günden beri hem yardım yapanlara mani olmak hem de bütün bunların karşısında farklı bir algı yaratmak oldu. Biz ne kıymetine olursa olsun bütün kuralları zorlayarak depremzedelerin yanında olmaya çalıştık, bundan sonra da onların yanında olacağız. İktidara buradan seslenmek isteriz; yapamadığınız, yardım yollayamadığınız ve depremzedelerin yanında olmadığınız bir süreci yaşattınız fakat yardım yapanlara mani olmayın diye kendilerini de uyarmak istiyorum. Bütün bu yardımların depremzedelere ulaşması gerekiyor. Zira insanlar hem yakınlarını kaybetti, ruhsal olarak çok zor durumda, fakat aynı vakitte da açlıktan soğuktan ve çok farklı sebeplerden hastalıklardan ötürü da büyük risk altında, bu uyarıyı bir kere daha yapmanın gerekli olduğunu ifade etmek isterim.
“On binlerce insanın enkaz altında can vermesi bir cinayettir”
On binlerce insanın enkaz altında can vermesi elbette ki bir cinayettir ve imar affı çıkartanların, kontrol yapmayanların, tedbirleri almayanların bundan birebir sorumlu olduğunu da bilhassa belirtmek istiyorum. Biz Meclis’te bütün bunlara karşı bilhassa 2018’de çıkartılan imar affına karşı muhalefet eden tek partiydik. Bundan Ötürü bugün bunun sonuçlarının ne kadar ağır olduğunu, bunun sonuçlarının insanlara ne kadar büyük zarar verdiğini hep birlikte gördük. Halkın vergilerinden oluşan bütçeyi yandaşa, betona ve savaşa karşı kullananları bir sefer daha uyarmak istiyoruz.
Depreme ayrılması gereken kaynakların savaşa ve bombaya harcandığını, bundan ötürü yaptığımız bütün ikazların şayet bugüne kadar dikkate alınmış olunsaydı savaşa değil yaşama, bombaya değil zelzele gerçeğiyle karşı karşıya olan ülkemizde bütün bunlara ayrılacak kaynaklar bizlere tahminen bugünleri yaşatmayacaktı. Ne yazık ki ‘bir mermi kaç para’ diyen zihniyetin yarattığı ülkede insanların çadırsız kaldığını, insanların açlıktan ve soğuktan sokakta kaldığını hep birlikte gördük. Savaşla ülkenin iktisadını çökerttiklerinin gerçekliğini de bir defa daha ifade etmekte yarar var. Biz ısrarla bilhassa barış siyasetini savunduk hala barışı savunmaya devam ettiğimizi de bilhassa belirtmek istiyorum.
“Bir enkaz tertibine değil hayat tertibine ihtiyaç var bu ülkede”
Bir enkaz tertibine değil ömür tertibine ihtiyaç var bu ülkede. Türkiye’deki muhalif kısımların barış isteyenlerin, aydınların, müelliflerin hepimizin el ele omuz omuza bu mücadeleyi yürütmeye ne kadar muhtaçlığımız olduğunun bugün tahminen bir kere daha farkında olmamız gereken bir süreci yaşıyoruz.
“Deprem kendi başına bir felaket değildir sonuçları felaketin kendisidir”
HDP Eş Genel Başkanı Mithat Sancar ise şunları kaydetti:
“Depremin bir tabiat olayı olduğunu hepimiz biliyoruz, felaket ise siyasi bir sonuçtur. Siyasetin, idarenin yarattığı bir sonuçtur. Zelzele kendi başına bir felaket değildir sonuçları felaketin kendisidir. Bu felaketleri de yaratan esas olarak iktidarların, devletlerin politikalarıdır. Bu sarsıntıda de aynı gerçekliği bir kere daha yaşadık. Bir şiddetli zelzele meydana geldi, on binlerce bina yıkıldı fakat bu binaların yıkılması bir kaçınılmaz durum değildi. Bu felaket daha önce izlenen rant, yolsuzluk ve denetimsizlik siyasetlerinin bir sonucudur. Bundan Ötürü bunda siyasi iktidar direkt doğruya sorumludur. Can kayıplarının artmasında da acil müdahale ve yardım çalışmalarının ziyadesiyle gecikmiş olması çok çok önemli rol oynamıştır. Bu da felaketin sebebinin esasen yönetim anlayışı ve tercihleri olduğunu gösteriyor. Bu olayı ‘asrın felaketi’ olarak nitelemek sorumluluktan kaçma uğraşıdır. Yeniden, ‘kader planı’ sözleriyle sorumluluğu üzerinden atma gayretinin da herhangi bir inandırıcı tarafı yoktur. Toplum tarafından da bu gerçek görülmektedir. Ortada bir ‘kader planı’ değil bir talan, rant ve sömürü planı söz bahsidir. Ortada bir doğal felaket değil, bir siyasal felaket söz hususudur.
Burada felaketin insani ve toplumsal boyutlarından sorumluluğun kesinlikle peşine düşmek gerekiyor. Şayet daha önce afetlerde yaşanan felaketlerin sorumlularından hesap sorulsaydı tahminen de bugün bu tabloyla karşılaşılmayacaktı. Biz çalışmalarımızı birkaç boyutla yürütmeyi planladık. İlk olarak gayemiz insanlarımızın acısının büyümesini önleyecek yardımları ve takviyesi ulaştırmaktı, ikincisi elbette hayatta kalanların hayatlarını sürdürmesini sağlayacak takviyesi organize etme sorumluluğunu önümüze koyduk. Bunu da bütün teşkilatlarımızla hayata geçirmek için elimizden geleni yaptık. Dayanışma davetlerimizi ilk günden gerçekleştirdik ve süratle büyük bir dayanışma ağı örüldüğünü görmekten de memnuniyet duyuyoruz. Sahada gördüğümüz tablo, yıkımın büyüklüğü bu yozlaşmış sistemin çöküşüydü fakat bütün bu enkazın altından büyük umut veren bir diğer gerçeklik de ortaya çıktı. O da dayanışmanın büyüklüğüdür. İnsanlık hayatta, dayanışma büyük, bu da yaraları sarma konusunda çok önemli bir katkı sağlıyor.
“Depremin şahsen sonuçlarını, yıkımlarını yaratan siyasetleri bu iktidar hayata geçirdi”
İktidarın bundan sonrası için de planları olduğunu görüyoruz. Sarsıntının şahsen sonuçlarını, yıkımlarını yaratan siyasetleri bu iktidar hayata geçirdi. Şu Anda de bu sonuçları siyasi ranta ve iktisadi ranta dönüştürme planlarını yapıyor. Buna karşı da hem türel hem de siyasi alanda gayretimizi sürdüreceğiz. Binlerce arkadaşımız sahada, on binlerce görevli tekrar sarsıntı bölgelerinde çalışıyor fakat bundan sonra da bizleri bekleyen uzun ve zorlu bir süreç var. Bu süreçte siyasi iktidarın rant planlarına karşı en geniş muhalefeti ve en geniş mücadeleyi örgütlemek gerekiyor. Bu yıkımın sonuçları elbette daha çok tartışılacaktır fakat sorumluların hesap vermesi konusunun hiçbir şekilde ihmal edemeyiz, hiçbir şekilde iktidara bırakamayız.
İnsanlarımızın barınma ve diğer gereksinimlerinin karşılanması için gerekli bütün çalışmalar bizler tarafından da diğer toplum bölümleri, örgütlü üniteler tarafından da yürütülecektir. Bu sorumluluk sorununun de kesinlikle peşinde olacağız. Bu dayanışma rant, savaş, talan siyasetlerine son verecek büyük bir toplumsal gücü de açığa çıkarmaktadır. Şu Anda bu gücü yeniden hem zelzele sonrası insanların hayatlarını sürdürecekleri bir inşanın hem de yeni bir siyasi inşanın temeli olarak görmek gerekiyor.” (ANKA)