Öcalan’ın silah bırakma çağrısı: Yeni sürecin yol haritasında hangi seçenekler tartışılıyor?

Ayşe Sayın
BBC Türkçe

Abdullah Öcalan’ın, örgütüne yaptığı silah bırakma ve kongresini toplayarak feshetme davetine PKK’dan olumlu karşılık gelmesinin akabinde gözler bundan sonra atılacak adımlara çevrildi.

DEM Parti yöneticileri, örgütün Öcalan’ın davetine uyma kararı aldığını, parti olarak da kendilerinin üzerine düşen hususlarda inisiyatif almaya hazır olduklarını belirtirken, sürecin düzeneklerinin kurulması ve hayata geçirilmesi için iktidarın adım atması gerektiğini belirtiyorlar.

Öcalan’ın süreçle ilgili bir ön koşulu olmadığını, fakat sürecin gereği olan birtakım düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirten DEM Partililer, bu çerçevede yapılacak yasal düzenlemeler için Meclis’te “özel yetkili bir komisyon kurulması”, “kalıcı barış yasası” benzeri süreci teminat altına alacak düzenlemeler yapılabileceğini ifade ediyorlar.

DEM Parti siyasi partiler ve toplum kısımları ile buluşacak

Öcalan’ın çağrısı sonrasında DEM Parti Parti Meclisi ve Kent Başkanları Pazar günü, Merkez Yürütme Kurulu da pazartesi günü toplanarak, yeni periyoda ilişkin partinin üstleneceği role ilişkin değerlendirmeler yaptı.

Parti yönetimi, Öcalan’ın da isteği doğrultusunda silah bırakma davetinin münasebetlerinin anlatılması, sürece ilişkin korkuların giderilmesine dönük bir dizi toplantı ve görüşme yapma kararı aldı.

Bu çerçevede, hem İmralı heyeti, hem de parti yöneticileri, milletvekilleri, Türkiye’nin her bölgesinde 100’ün üzerinde toplantı ve etkinlik düzenleyecek; 8 Mart İşçi Bayanlar Günü, 21 Mart’taki Nevruz kutlamalarında da ana tema Öcalan’ın daveti olacak. Ayrıyeten, başta CHP olmak üzere, sürece ilişkin telaşlarını dile getiren muhalefet partileri ile de görüşülerek, bilgi verilmesi kararlaştırıldı.

DEM Parti yöneticileri, sürecin muvaffakiyete ulaşması için, zaman kaybetmeden süratle sistemlerin oluşturulması ve örgütün feshi süreci ile demokratik siyasetin önünün açılmasına yönelik düzenlemelerin süratle hayata geçirilmesi gerektiğini ifade ediyorlar.

‘Öcalan’ın kongreye öncülük etmesi sağlanmalı’

DEM Parti kurmayları, Öcalan’ın örgüte silah bırakma ve kendini feshetmesi için kongresini toplaması daveti yaptığını anımsatarak, “Fiziki olarak olmasa da Öcalan’ın bu sürece öncülük edebileceği, daha özgür şartlarda çalışabileceği kaidelere ulaşması gerekir” görüşünü dile getiriyorlar.

DEM Parti’de silah bırakmanın akabinde fesih kararı ve diğer demokratik adımların hayata geçmesinin en az 2 yılı bulabileceği kestirimini dile getiriyorlar.

27 Şubat’taki görüşmede Öcalan’la yapılan görüşmenin video kaydının alındığını belirten DEM Parti kaynakları, parti tabanından en çok gelen taleplerden birinin bu bildirinin yayınlanması olduğunu ifade ettiler. Nevruz’un bunun için iyi bir imkan olabileceğini belirten bir parti yöneticisi, “Bu sürece olumlu katkı sağlar, daha ikna edici olur. Zira insanlar sesini duymak, görmek istiyor” görüşünü dile getirdi.

‘Meclis’te özel yetkili komisyon kurulabilir’

Silah bırakma ve örgütün lağvedilmesi, silah bırakma sonrasında örgüt üyelerinin tüzel durumu benzeri bir çok çok önemli hususta düzenleme yapılması gerektiğini belirten DEM Parti kurmayları, bunun fakat devletin ve iktidarın kuracağı ve muhalefetin de katılacağı düzeneklerle mümkün olabileceğini ifade ediyorlar.

Süreçle ilgili “hukuki” altyapının oluşturulması için TBMM’nin taban olması gerektiğini vurgulayan DEM Parti kurmayları, Türkiye’nin bu mevzuda geçmiş tahlil süreçlerinden tecrübeleri olduğunu anımsatıyorlar. DEM Parti’de Meclis’te atılabilecek adımlara ilişkin şu teklifler dile getiriliyor:

• TBMM Lideri’nin inisiyatifinde hem sürece ilişkin yasal düzenlemeler, hem de yol haritasına ilişkin tahliller üretmek üzere özel yetkili bir komisyon kurulmalı.

‘Kalıcı barış yasası’ önerisi

• Geçmişte de tartışıldı. Sürecin teminat altına alınması ve muhtemel riskleri elimine edebilmek için bir çerçeve yasa çıkarılabilir. Buna Öcalan’ın davetinin da başlığı olan “Demokrasi ve barış yasası” ya da “kalıcı barış yasası” benzeri isimler verilebilir. İktidar tahminen “terörsüz Türkiye” yasası demek isteyebilir. Ama iki tarafı da incitmeyecek bir başlık altında düzenlemeye gidilebilir.
• Bu süreçte kullanılan lisan de çok önemli. Lisan de, sürecin ruhuna uygun olarak değişmeli, bunlar yasal düzenlemelere de yansıtılmalı.
• Örgüt kendini feshettikten sonra, üyelerinin tüzel durumuna ilişkin belirsizlik giderilmeli. Bunlar nereye gönderilecek? Çoğu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, entegrasyonlarına ilişkin yasal düzenlemeler gerekli.

‘Kayyum yasası kaldırılmalı’

• Kayyum atamaları devam ediyor. Meclis’te yapılacak ilk düzenlemelerden birisi kayyum yasasının kaldırılması olmalı. Belediyelerin yetkileri yeni devrin ruhuna uygun olarak düzenlenmeli.
• Terörle Mücadele, İnfaz Yasası, yerel idarelerin güçlendirilmesi, anadil ve kültürel haklar konusunda da yeni düzenlemeler gündeme yapılmalı.
• Demokratik anayasa Türkiye’de herkesin istediği bir şey. Anayasa’nın ilk 4 hususu ya da cumhurbaşkanlığı seçimi hususu konusunda bir tartışmamız yok. Lakin Anayasa’nın vatandaşlık konusundaki 66. Unsuru “Eşit yurttaşlık” prensibi çerçevesinde ele alınabilir.

‘Kayyum atamaları çabucak durabilir, başkanlar dönebilir’

DEM Parti kurmayları, yasal düzenleme gerektirmeyen kimi adımları iktidar tarafından atılmasının “demokratikleşme” iklimine çok önemli katkı sağlayacağını ifade ediyorlar.

Bu çerçevede atılacak ilk adımın seçilmiş belediye liderlerinin misyonlarına iade edilmesi olacağı belirtiliyor. Belediye Maddesi’ne göre yerine kayyum atanan belediye liderlerinin “geçici” olarak görevden uzaklaştırıldığını belirten parti yöneticileri, “İki ayda bir kayyum kararı gözden geçiriliyor. Bu gözden geçirmede kayyumun vazifesine son verilerek, seçilmiş liderlerin vazifelerine iadesi sağlanabilir” görüşünü dile getiriyorlar.

İktidarın çabucak atabileceği adımlar arasında, eski HDP Eş Başkanı Selahattin Demirtaş’ın da bulunduğu siyasi tutukluların, gazeteci, sanatkarların tahliye edilmesi olarak sıralanıyor.