Öğretmen atamaları: Mülakat puanları neden tartışma konusu oldu?

Fundanur Öztürk

Kamuya atanacak 20 bin öğretmeni belirleyen mülakat sistemi üzerindeki tartışmalar sürüyor.

Yaklaşık 18 aydır öğretmen ataması yapmayan Milli Eğitim Bakanlığı, 25 Ekim’de öğretmen adaylarının aylardır beklediği mülakat sonuçlarını açıkladı.

Sonuçların açıklanmasının akabinde pek çok öğretmen, adaletsiz olarak nitelendirdikleri mülakat puanları sebebiyle kontenjan dışı kaldıklarını söyledi.

Eğitim Sen, kimi kentlerde adaylara blok şekilde KPSS puanına muadil bir puan verildiğini, kimi kentlerde ise KPSS puanının çok üstünde blok puanlar verildiğini açıklayarak süreci eleştirdi.

Ana muhalefet partisi CHP’den bir heyet, 29 Ekim akşamı meslek örgütleri ve kimi öğretmen adaylarıyla birlikte MEB binası önünde oturma eylemi başlattı.

Grup sonraki sabah Ankara Adliyesi’ne giderek Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin hakkında suç duyurusunda bulundu.

Tekin, 30 Ekim’de gazetecilerin bu bahis ile ilgili sorularını yanıtlarken “Tek bir torpil, tek bir kayırma olmaksızın mülakatları tamamladık” dedi.

Tekin, “Öğretmen arkadaşlarımızın mülakatlarla ilgili torpil, haksızlık yapıldığına dair tek bir niyetleri varsa, gerekli itiraz sürecini yürütsünler, biz zati gerekeni yaparız. Kimsenin eylem yapmasına gerek yok. Ellerinde gereç olmayan insanlar, diğerlerinin hisleriyle oynuyorlar”

‘Mülakat puanları vilayetlere göre değişiyor’
Eğitim Sen, basın açıklamasında vilayetler bazında ortalama mülakat puanları arasında yüksek farklılıklar tespit edildiğini, mülakat kurullarının farklı kent ve bölgelerde farklı standartlar uyguladığını söyledi.

Eğitim Sen, şeffaf bir şekilde yapılmayan mülakat sisteminin objektif olmayan metotlar barındırdığı ve iktidarın takımlaşma aracı haline geldiği yorumunu yaptı.

BBC Türkçe’ye konuşan Hürriyetçi Eğitim Sen Genel Başkanı Levent Kuruoğlu da atama bekleyen öğretmen gruplarından binlerce veri topladıklarını söyleyerek, “Aynı yeterliliklere sahip adaylara farklı mülakat komitelerinde farklı puanların verildiği net olarak görülmektedir” dedi.

Kuruoğlu, 245 farklı mülakat komitesinden objektif ve adil bir puanlamanın çıkmasının mümkün olmadığını söyleyerek, şu tespitleri paylaştı:

“Genel olarak KPSS puanlarına yakın puanlama yapan komitelerin yanında, KPSS puanından çok yüksek mülakat puanı veren komisyonlar da bulunmaktadır. Bu farklılıklar KPSS puanı üzerine 20 puana kadar farklılaşmaktadır.”

“Örneğin Türk Lisanı Edebiyatı branşında 519. sırada ve kontenjan içinde olan öğretmen mülakata Kayseri’de girdiğinde kontenjan dışında kalırken; İzmir’de, Tekirdağ’da, Eskişehir’de, Van’da ya da Diyarbakır’da girseydi kontenjan içinde olacaktı.”

“Çoğu komisyon işi ciddiyetsiz bir şekilde yürüttü ve adayların yanıtlarını dinlemedi. Bu ülkenin her gencinin iyi eğitim alır çalışır ve efor gösterirse hakkını alacağına ait güveni sarsılmış hatta ortadan kalkmıştır”

‘Yan yana odalardaki komitelerde bile fark var’
Önceki yıllardan farklı olarak, mülakat sonuçları açıklandı fakat adayların yerleştirilmesine esas olan sıralamalar açıklanmadı.

MEB’in açıklamasına göre, mülakat sonuçlarına itiraz süreci katılaştıktan sonra oluşacak sıralamalar, 14 Kasım’da başlayacak atama tercihleri sırasında adayların tercih ekranında yer alacak.

Eğitim meslek örgütlerine göre bu durum, hem adayların tercih yaparken dikkate alacağı ölçütler açısından belirsizlik yaratıyor hem de hak kaybı ihtimallerini artırıyor.

Haberde gerçek isminin yer almasını istemeyen rehberlik öğretmeni Sinem, “Kendi branşımdan 1.300 kişilik bir kümede evraklı puanlarımızı paylaştık ve bir sıralama yaptık. Mülakat sebebiyle sıralamam şimdiden 300 kişi gerilemiş” diyor.

On beş aydır atanmayı beklediklerini söyleyen Sinem, “Büyük bir kıyım gerçekleşti. Benim girdiğim komitede herkese KPSS puanının 1-2 puan fazlası verilirken, yan odamızdaki komitede istisnasız herkese sabit 85,60 puan verilmiş. Yan yana odalardaki kurullarda bile fark oluşmuş” diyor.

‘Her şeyim elimden alınmış benzeri hissediyorum’

KPSS’de 85 puan alarak kontenjana giren ideoloji öğretmeni Sinan ise adaletsiz mülakat sonuçları sebebiyle kontenjan dışı kaldığını söylüyor:

“Felsefe kısmına verilen kontenjan 232 kişiydi, ben 136. sıradaydım. Her il, her komisyon kendisine göre bir puanlama standardı uyguladı. Kimi vilayetler bol keseden puan verirken, kimi yerlerde KPSS puanına muadil bir puan verme eğiliminde oldu. Bizim aldığımız puanlar, girdiğimiz ile göre değişkenlik gösterdi.

“Kendimi yalnızca bu imtihana adamıştım, yalnızca buna bel bağlamıştım. Her şeyim elimden alınmış benzeri hissediyorum. Çok üzgünüm. Bir yol haritası da çizmedim zira çok emek vermiştim, bir sene KPSS masasında oturdum. O puanı alabilmek çok zordu”

“Mülakat sırasında 5-10 dakika içeride kalanlar, hiçbir soruyu bilemediği için erken çıkanlar oldu ama hepsiyle aynı puanı aldım. Komitede üç kişi vardı; bir tanesi bilgisayar ekranına bakıyordu, biri uyukluyordu, yalnızca bir adedine göz teması kurarak dersimi anlatabildim. Bizi eleyen mülakatta gösterdiğimiz performans değildi, mülakata girdiğimiz şehirdi”

‘Karanlık ve umutsuz bir sürece sürüklendik’
Tekin, göreve gelmesinden kısa bir süre sonra Türkiye’de 68 bin öğretmen açığı olduğunu ve en çok sınıf öğretmenine ihtiyaç olduğunu söylemişti.

Fakat atama kararı bu yönde olmadı.

Atanacak 20 bin öğretmenin sırf 3.000’inin sınıf öğretmeni ataması olacağı açıklandı.

Beş yıl önce mezun olduğundan beri hem köy okullarında fiyatlı öğretmenlik yapan hem de özel okullarda çalışan sınıf öğretmeni Derya, adil bir sistemle atanma umutlarının bittiğini söylüyor.

Trabzon’da girdiği mülakatta tüm soruları doğru yanıtladığını söyleyen genç kadın, “Hepsi hayli kolay sorulardı. Hem açıkladım hem de yazılı olarak yazdım. Bana neye göre KPSS puanımın iki puan fazlası olan 74 puan verdiniz?” diye soruyor.

Özellikle 2019’dan beri atama sürelerinin uzaması ve kontenjanların azalmasıyla umutlarının giderek azaldığını söyleyen Derya, sonuca itiraz etse de hiçbir şeyin değişmeyeceğini düşünüyor:

“İtiraz etsem ne olacak? Bundan dolayı de umudumu kaybettim. Karanlık ve umutsuz bir sürece sürüklendik. Ben mesleğimi çok seven birisiyim ama bütün bu olanlar bir öğretmen için çok büyük bir hayal kırıklığı”

CHP heyeti bakanlığın önünde sabahladı

CHP Genel Başkan Yardımcısı Suat Özçağdaş, 29 Ekim gecesi atanamayan öğretmenler, milletvekilleri ve meslek örgütleri temsilcileri ile MEB’in önünde sabahladı.

Özçağdaş, 30 Ekim’de MEB önünde basın açıklaması yaptıktan sonra adliyeye yürüyerek MEB Bakanı Yusuf Tekin hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını söyledi.

Türkiye’nin dört bir yanında farklı komitelerde gerçekleşen mülakatların adil olamayacağını söyleyen Özçağdaş, mülakata farklı vilayetlerde girmekten kaynaklanan önemli meseleler yaşandığını söyledi.

Bu yıl 23 bin 670 öğretmenin emekli olduğunu hatırlatan Özçağdaş, 20 bin yeni öğretmenin atanacağı Şubat 2025’e kadar, 600 bine yakın öğrencinin, neredeyse bir dönem öğretmensiz kalacağını söyledi.

Özçağdaş, öğretmenlerin gereğince ve vaktinde atanmadığını, fiyatlı öğretmenlikle emek sömürüsüne devam edildiğini, Türkiye yüzyılı mrif modeliyle bilim, sanat, ideoloji ve sporun okullardan uzaklaştırıldığını, ÇEDES ile tarikat ve cemtlerdeki hiçbir pedagojik formasyonu bulunmayan bireylerin okullara girdiğini söyleyerek Yusuf Tekin’i istifaya davet etti.

Yusuf Tekin: ‘Öğretmenlerin hislerini istismar ediyorlar’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2023 genel seçim öncesi açıkladığı beyannamede, kamu alımlarında mülakatın kaldırılacağını açıklamıştı.

Bu açıklamadan çabucak sonra dönemin Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, öğretmenlerin atanmasında artık yalnızca KPSS puanının esas alınacağını söylemişti.

Fakat seçimin akabinde göreve gelen yeni bakan Yusuf Tekin, mülakatın devam edeceğini lakin sistemin en adil şekilde yenileneceğini duyurdu.

Öğretmen adaylarının ismiyle değil kendisine verilen kod ile mülakata gireceği, mülakatın kamerayla kayıt altına alınacağı, genel kültür sorularının sorulmayacağı ve mülakat tamamlandığında adayın verdiği karşılıkların yazılı örneğine imza atacağı belirtilmişti.

Tekin, 30 Ekim’de TBMM’de Gazete Duvar muhabirinin “CHP vekillerinin bakanlık önünde oturma eylemi var, ne söylersiniz?” sorusuna şöyle cevap verdi:

“Biz mülakat yapacağımızı ifade ettiğimizde; bunlar, büyük bir heyecanla torpil, kayırma vb. beklentiler içerisine girdiler. Tek bir torpil, tek bir kayırma olmaksızın mülakatları tamamladık. Elleri avuçları boş kalınca, arkadaşlarımızın hislerini istismar ediyorlar. Öğretmen arkadaşlarımızın duygularıyla, onurlarıyla, haysiyetleriyle oynamasınlar”

“Öğretmen arkadaşlarımızın mülakatlarla ilgili torpil, haksızlık yapıldığına dair tek bir kanıları varsa, gerekli itiraz sürecini yürütsünler, biz zati gerekeni yaparız. Kimsenin eylem yapmasına gerek yok. Ellerinde gereç olmayan insanlar, diğerlerinin hisleriyle oynuyorlar”