RTÜK üyesi Tuncay Keser’den, RTÜK’ün YouTube kanalları için lisans talep etmesine sert tepki: Hukuka aykırıdır, ölçüsüzdür, ağır bir saldırı niteliğindedir

RTÜK üyesi Tuncay Keser, üst heyetin, Youtube kanalı olan gazeteci Fatih Altaylı ve Flu Tv için 72 st içerisinde lisans başvurusu yapmadıkları takdirde erişim engeli getirileceği istikametindeki kararına sert tepki gösterdi. Karara karşı çıkarak, muhalefet şerhi yazan Keser, “Anayasa Mahkemesi’nin de belirlediği formuyla RTÜK, internet ortamındaki tüm yayınlarla ilgili yetkili ve sorumlu değildir, sosyal medya platformları ve yer sağlayıcılar, RTÜK’ün görev kapsamı dışındadır” dedi. Daha önce Cumhuriyet gazetesinin internet yayınları için de karar alındığını anımsatan Keser, “Cumhuriyet gazetesi için alınan karar benzeri bu karar da hukuka terstir, ölçüsüzdür, basın ve ifade özgürlüğüne ağır bir saldırı niteliğindedir. RTÜK’ün bu türlü bir yetkisi yoktur” sözlerini kullandı. Keser, RTÜK Hukuk Müşavirliği’nden görüş alınmadan kararın verilmesini de eleştirdi.

RTÜK toplantısından YouTube kanalı üzerinden yayın yapanlara yönelik karar çıktı. Karara göre, 1 milyon 300 bin abonesi olan Fatih Altaylı ile tutuklanan İlker Canikligil’in YouTube kanalları için 72 st içerisinde RTÜK’ten lisans alınmazsa, bu kanallar için erişim engeli talep edilecek.
RTÜK’ün CHP’li üyesi Tuncay Keser, karara karşı çıktı ve muhalefet şerhi yazdı. Keser, “İnternet ortamında yapılan bütün paylaşımların yahut yayınların, 6112 sayılı Kanun ve bundan ötürü Radyo ve Televizyon Üst Şurasının yetki kapsamında olmadığı açıktır” tabirlerini kullandığı muhalefet şerhinde şöyle devam etti:

“Kanun’un 29/A hususunun 4’üncü fıkrasında, Üst Heyetin yetki hududu, ‘Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun görev ve yetkileri gizli kalmak kaydıyla, ferdî iletişim bu madde kapsamında kıymetlendirilmez ve radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini internet ortamından iletmeye özgülenmemiş platformlar ile radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerine sadece yer sağlayan gerçek ve hükmî bireyler bu hususun uygulanmasında platform işletmecisi sayılmaz’ şeklinde çizilmiştir.

“Cumhuriyet Gazetesi kararı da hukuksuz”

YouTube platformunun yer sağlayıcı olması ve radyo ve televizyon yayıncılığına özgülenmemiş bir platform oluşu dikkate alındığında; Üst Konsey çoğunluğunun kararı, ölçülü ve hakkaniyetli değildir, 6112 sayılı Yasa’nın internet yayınlarına ilişkin 29/A hususunun, istisnalarını düzenleyen 4’üncü fıkrasına, terslik oluşturmaktadır. Bu istikametiyle, www.youtube.com/@CumhuriyetTVtr adresi için lisans alma sürecinin başlatılmasına ilişkin, 2024/50-9 No.lu kararın devamı niteliğindeki 2025/04 -1 No.lu karar da hukuka terstir, ölçüsüzdür, basın ve ifade özgürlüğüne ağır bir saldırı niteliğindedir.

Karar ayrıyeten, Üst Şuranın internet yayınları ile ilgili yetki alanını sınırsız ve ucu açık hale getirmekte, bellilik unsurunu ve hukuksal öngörülebilirliği ortadan kaldırmaktadır. Bu çerçevede RTÜK, tüm internet platformları üzerinde kontrol yetkisi kullanabilir hale gelebilecektir. Hakikaten YouTube platformundan sonra yeniden 6112 sayılı Kanun’un, kapsamı dışında kalan facebook platformu için de, Üst Konseyin 31.01.2025 tarihli ve 2025/05 sayılı toplantısının, 4 No.lu kararıyla, lisans süreci başlatılmıştır.”

“Özgürlük alanının daraltılmaya çalışıldığı açık”

Keser, alınan kararlar ile çok sesliliğin hedef alındığını ifade ederek şu şekilde devam etti:
“Söz konusu kararlarla internet alanındaki çok sesliliğin hedef alındığı, özgürlük alanının daraltılmaya çalışıldığı açıktır. 6112 sayılı Kanun’la verilen ‘düşünce çeşitliliğini’ sağlama vazifesinin bilakis, internet ortamındaki bağımsız gazetecilik ve ifade özgürlüğü, maddi ve idari külfet ile nesnellikten uzak bir kontrol getiren lisans süreçleriyle cendereye alınmaktadır.

“Hukuk devleti unsuruna aykırı”

İdareye, internet yayıncılığı konusunda çok geniş ve keyfi bir müdahale imkanı veren söylediği söz edilen karar, türel destekten mahrumdur, rasyonel değildir, hukuk devleti prensibine de alışılmamıştır. Bundan Ötürü YouTube, Facebook, Instagram, Twitter benzeri görsel, işitsel içerik paylaşabilen video paylaşım siteleri ve sosyal platformlar benzeri kullanıcıların görsel, işitsel içerik yükleyebildiği ve ‘editöryal sorumluluk’ tarifinin gerektirdiği nitelikleri haiz olmayan platformların sağladığı içerik yayın hizmeti kapsamında değerlendirilmemektedir.”

AYM kararını işaret etti

Anayasa Mahkemesi’nin de belirlediği formuyla RTÜK, internet ortamındaki tüm yayınlarla ilgili yetkili ve sorumlu değildir, sosyal medya platformları ve yer sağlayıcılar, RTÜK’ün görev kapsamı dışındadır.”

RTÜK Hukuk Müşavirliği’nden görüş alınmamasına vurgu yaptı

İnternet yayınlarına dair tüzel inceleme yapılmadığını vurgulayan Keser, YouTube’un “yer sağlayıcı” özelliğini de ifade ederek şunları ekledi:

“İnternet ortamındaki yayınlarla ilgili yetki konusunun bu kadar uzun süre tartışıldığı dikkate alındığında, bu alanda kapsamlı bir türel inceleme yapılması zaruriliği açıktır. Lakin, Konsey kararına destek olan ilgili ünitelerin yazıları incelendiğinde, bu türlü bir tüzel değerlendirmenin yapılmadığı görülmektedir. Yer sağlayıcı platform olan YouTube üzerinden yapılan yayınlarla ilgili karar süreci, İzin ve Tahsisler Daire Başkanlığının, İzleme ve Değerlendirme Başkanlığına yazdığı 12.07.2024 tarih ve E-82308 sayılı yazı ile başlarken, bu süreçte, görevlerinden biri “Üst Konsey ve teşkilatının misyonlarına ilişkin konularla ilgili olarak türel görüş bildirmek” olan RTÜK Hukuk Müşavirliğinden görüş alınmaması, temel hak ve özgürlükleri direkt ilgilendiren bir bahiste, Anayasa Mahkemesi kararında da vurgulandığı formuyla, “çok hassas” olunmadığına işaret etmektedir.

Ayrıca, söylediği söz edilen yazılar incelendiğinde; YouTube platformunun “yer sağlayıcı” niteliği ve “radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini internet ortamından iletmeye özgülenmemiş bir platform” olduğunun teyit edildiği de görülmektedir. Ferdi iletişim gayesiyle kurulmuş ve ifade ve fikir hürriyetinin kullanılmasına imkan sağlayan ve radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini internet ortamından iletmeye özgülenmemiş bir platform olan ‘Youtube’ üzerinden gerçekleştirilen yayın fliyetinde, mezkûr şirketin sunucularının kullanıldığı dikkate alındığında, mezkûr şirketin sadece yer sağlama işlevi ile hareket ettiği anlaşılmaktadır.

Yer sağlama işlevi ile hareket eden gibi sosyal ağların istisna kararları gereği lisanslanmıyor oluşu, bu sosyal ağlar üzerinde lisans almadan medya hizmet sağlayıcı olarak yayın yapılabileceği manasını taşımamaktadır. Fakat istisna kararlara tabi sosyal ağların URL adreslerinin engellenmesinin ifade ve fikir hürriyetinin engellenmesi sonucunu doğuracağı gibi, ölçülülük prensibi ile de bağdaşmayacağı açıktır.”