Sağlığa erişim alarm veriyor: Türkiye’de 100 bin kişiye düşen hekim sayısı dünyanın çok gerisinde

Sağlık İstatistikleri Yıllığı’ndan alınan verilere göre, Türkiye’de sağlık kurumlarına başvuran hasta sayısı artmasına karşın, doktor ve sağlık işçisi sayısında bir artış gözlenmedi. Her 100 bin şahsa düşen 228 tabip sayısı, Kamboçya benzeri ülkelerin bile gerisinde kalarak dikkat çekti.

Hekim ve hemşire sayısı uluslararası standartların gerisinde

Sağlık Bakanlığı İstatistik Yıllığı’na göre, bakanlık bünyesindeki hastanelerde müracaat ve ameliyat sayıları evvelki yıla göre artış gösterdi. Fakat, uzman tabip sayısında beklenen artış yaşanmadı. Geçen yıl Türkiye genelinde yaklaşık bir milyar hasta doktor ziyaretinde bulunurken, 6 milyona yakın hasta da ameliyat edildi. Buna karşın toplam tabip sayısı 194 bin civarında sabit kaldı.

Türkiye’de 100 bin kişi başına düşen tabip sayısı 228 iken, bu oran Avrupa Birliği’nde 402, OECD ülkelerinde 372 olarak kaydedildi. Kamboçya’da bile bu sayı 245’e ulaşırken, Türkiye’nin geride kalması dikkat cazip. Aynı şekilde, 100 bin kişi başına düşen ebe-hemşire sayısı Türkiye’de 356 iken, bu sayı AB ülkelerinde 890, OECD’de ise 1002 olarak belli oldu.

Başvurular tavan yaptı

2022 Sağlık İstatistiği Yıllığı verilerine göre, Sağlık Bakanlığı hastanelerine başvuran hasta sayısı 2021’de 305 milyondan 375 milyona, üniversite hastanelerindeki hasta sayısı 40 milyondan 45 milyona çıkarken, özel hastanelere başvuran hasta sayısı da 69 milyondan 75 milyona çıktı. Verilere göre, 2. ve 3. basamakta tabibe müracat sayısı 513 milyonu aşarken, birinci basamak yani aile sağlığı merkezlerine müracaat ise 340 milyonu geçti. Bir yılda 1 milyara yakın kişinin tabibe başvurduğu ve bu sayının rekor seviyede olduğu görüldü. 2022’de 10 olan kişi başına tabibe müracaat sayısının ise 2023’te 11,5’e çıkması dikkat çekti. Verilere göre, toplam doktor sayısının 194 binde kaldığı görüldü. 

BirGün’den Sibel Bahçekapılı‘nın haberine göre, dataları değerlendiren Sağlık ve Sosyal Hizmet İşçileri Sendikası’ndan (SES) Kubilay Yalçınkaya, şunları söyledi: “Sağlık Bakanlığı bünyesindeki hastanelere müracat sayısı yüzde 23, yatan hasta sayısı yüzde 17, ameliyat sayısı yüzde 37 artarken uzman tabip sayısı yalnızca yüzde 10 artış gösterdi. Sağlık kurumlarına müracaatlar kadar uzman doktor artışının olmaması doktorların neden kamuyu tercih etmediğini ve yurt dışına göçün sebebini açıklıyor. Türkiye kişi başına tabibe müracat sayısında dünya birinciliğine gidiyor. Bu bilgiler ekonomik problemlerle halkın sıhhatinin nasıl bozulduğunu da ortaya koyuyor. Türkiye, tabibe en fazla başvuran ülkeler arasında 4. sırada. 2022’de 10 olan kişi başına tabibe müracaat 2023’te 11,5. Sıralamada daha da yukarı çıkıyoruz. Her geçen yıl sıhhatimiz daha da bozuluyor. En büyük hisse sağlıklı çevre, beslenme, barınma ve ekonomik kriz. 100 bin şahsa düşen tabip sayısında Kamboçya’nın, ebe-hemşire sayısında ise Bulgaristan’ın dahi gerisinde kalmak üzücü.” 

“Sağlık işçilerinin yükü ağır”

Sağlık Çalışanları Hak ve Mücadele Derneği Sosyal İşler Sekreteri Abdurrahman Aktürk de, şunları kaydetti:

“Verilere göre uzman ve pratisyen tabip sayısı son bir yılda 2 bin 745 kişi artmış. TTB verilerine göre 2023’te yurt dışına çalışmak maksadıyla alınan iyi hâl evrakı sayısı alan doktor sayısı 2 bin 785 kişidir. Sağlıkta şiddet, özlük ve mali haklarının yetersizliği, artan iş yükü benzeri nedenlerle yurt dışına çıkan doktor sayımız, sisteme eklenen doktor sayısından fazla hale gelmiştir. Tedbir alınmazsa tabip konusunda OECD ortalamasını yakalamak bir hayal olacaktır. İstatistik yıllığına göre ebe hemşire toplam çalışan sayısı 290 bin 350 kişidir. OECD ortalaması 100 bin bireye düşen hemşire ebe sayısı olan 1002’ye ulaşabilmek için sisteme dahil olması gereken sayı 817 bin 221’dir. Ülke nüfusunun hiç artmadığı, bakanlığın yıllık 40 bin hemşire ebe ataması yaptığı varsayıldığında OECD ortalamasının yakalanması lakin 13 sonrasında mümkün olabilecektir. Sağlık çalışanları ağır iş yükü altında ezilmeye devam edecektir.”