Suriye’de ABD ordusunun çöpleriyle beslenmek zorunda kalanlar: ‘Bize çöplük insanı diyorlar’

Dünya

Yayınlama: 20.01.2023

A⁺

A^-

Lina Shaikhouni | BBC Dünya Servisi

Suriye’nin kuzeydoğusunda yaşayan bu insanların tek gelir ve besin kaynağı, ABD ordusunun attığı çöpler.

25 yaşındaki Alia “İnsanlar bizden utanıyor. Bize çöplük insanları diyorlar” diyor.

Ülkede 10 yıldan uzun müddettir devam eden savaş, Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre 15,3 milyon kişinin insani yardıma muhtaç kalmasına yol açtı.

Ve bu şahısların yüzde 80’i gereğince besine erişemiyor.

Alia’nın kızı Walaa da onlardan biri.

“Et bulmak için, yiyecek bir şeyler bulmak için buradayız zira açız” diyor 12 yaşındaki Walaa.

Kürtlerin denetimindeki Suriye’nin kuzeydoğusunda, IŞİD’e karşı savaş ekonomiyi mahvetmiş durumda.

Alia, çocukları için bu türlü bir hayat hayal etmiyordu.

Her sabah 7’de iki saatlik bir seyahatten sonra buraya geliyor. Genelde Walaa’yı da yanında getiriyor.

Ergenliğe girdiğinde doğurduğu en büyük kızı ise genelde diğer çocuklarına bakmak için meskenlerinde kalıyor.

Güneş batana kadar çöplükte çalışıyorlar.

Akşam olduğunda ise ailesinin karnı kazınıyor.

“Kızlarımın diğer kızlar benzeri okula gideceğini düşünürdüm. Fakat sonları benim benzeri oldu: Okumayı da yazmayı da bilmiyorlar” diyor.

Alia’nın kocası tarlalarda çalışıyordu. Ama 10 yıl önce öldüğünde, aile maddi olarak çöktü.

Bitmek bilmeyen savaş, artan kuraklık ve berbatlaşan ekonomik şartlar onu çaresiz bıraktı.

Çöp arabası çöplüğe gelince çocuklar ileri atılıyor.

Kemikleri yalayıp daha fazlasını aramaya koyuluyor.

“Başka bir yerde iş imkanı olsa bu türlü bir iş yapmazdım. Fakat yapabileceğim öbür hiçbir iş yok” diyor.

IŞİD’e karşı savaş

2014’te ABD, IŞİD’e karşı savaşan ve iskeletini Kürtlerin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri’ne destek olmak için birliklerini bölgeye gönderdi.

Beş yıl sonra IŞİD’e karşı zafer ilan edildi.

Şimdi bu bölge Kürtlerin liderliğinde, farklı etnik kümelerin temsil edildiği bir idareye sahip olsa da hayat olağandan çok uzak.

Bölgede çalışan bir sivil toplum kuruluşunun başkanı “Kuzeydoğunun durumu, ülkenin genelinde şartların kötüleşmesine paralel” diyor.

Güvenlik sebebiyle ismini yazmamızı istemiyor.

Bu bölgedeki geniş tarım toprakları ve petrol kuyuları bir vakitler Suriye’nin çok önemli gelir kaynaklarındandı.

Fakat bu bölgede nüfusun ikiye katlanması, besin fiyatlarının yükselmesi ve güvenliğe dair tehditlerin artması sebebiyle yoksulluk görülmemiş düzeylerde.

Pek çoğu, hayatta kalabilmek için insani yardımlara muhtaç.

Fakat bu yardımlar miktar olarak yetersiz. Ayrıyetenbölgedeki lojistik zorluklar, ihtiyaç duyan herkese ulaşılmasını zorlaştırıyor.

Birleşmiş Milletler (BM) bölgeye yardım ulaştırmakta zorlanıyor, bilhassa de Rusya ve Çin BM’nin teşebbüsüne mahzur olarak Irak’ın bölgeye açılan sınır kapısının kapalı kalmasına yol açtıktan sonra işler güzelce zorlaştı.

Bölgeye ulaşan yardımların çoğuysa savaştan en çok etkilenmiş Rakka ve Deyrizor benzeri kentlerdeki sığınmacı kamplarına gidiyor.

Bu kentlerin arasında kalan, Tel Baydar benzeri kırsal bölgeler unutulmuş durumda.

Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kamışlı kentinden gazeteci Hamza Hamki, çöpten geçinmenin bölgede yaygın olmadığını ama son periyotta buna mecbur kalanların sayısının bir miktar arttığını anlatıyor:

“İnsanların altyapı projelerine ihtiyacı var. Ülkenin yeniden inşa edilmesi lazım. Ama ortada bu türlü hiçbir proje yok.”

Bitmek bilmeyen güvenlik riskleri, bu tip projelere yönelik para aktarılmasını engelliyor.

Türkiye, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) elindeki bölgelere iki farklı operasyon düzenledi.

SDG’nin omurgasını oluşturan Halk Savunma Birlikleri (YPG) Türkiye’nin “terör örgütleri” listesinde.

Türkiye, örgütün Suriye’yle sonundaki varlığını kendisine yönelik bir tehdit olarak görüyor.

IŞİD’in canlanması ihtimali de bir diğer risk.

ABD’nin bölgedeki varlığı bu tehditlere karşı bir muhafaza sağlasa da buradaki üslerinin ne kadar daha kalacağı belli değil.

Hamki “ABD çekilirse Türkiye’nin ya da Suriye rejiminin bölgeyi ele geçirmesi 24 saatten kısa sürer” diyor ve ekliyor:

“İki senaryo da bölgedeki nüfusu son derece kötü tesirler.

“İnsanların hiçbir tarafla bir sorunu yok, sırf onurlu bir hayat yaşamak istiyorlar.”

Amer ve Walaa benzeri çocuklar, savaşın olmadığı bir dönemi hiç görmedi.

“Keşke biraz daha paramız olsaydı da okula gidip öbür bir yerde çalışabilseydim” diyor Amer, “Tüm isteğim bu.”

Bölge, Çöp, Diyor, Savaş, Suriye

Bir Yorum Yazın

[ Yoruma cevap yazmaktan vazgeç ]

Ziyaretçi Yorumları - 0 Yorum

Henüz yorum yapılmamış.