Tarım ve Orman Bakanlığı, üst üste 2 yıl işlenmeyen tarım arazilerini kiraya verecek

Tarım ve Orman Bakanlığı, mülkiyeti gerçek ya da hükmî bireylere ait olup üst üste iki yıl müddetle işlenmeyen tarım yerlerini, arazinin vasfının değiştirilmemesi ve ziraî üretimde kullanılması koşuluyla dönemlik olarak kiraya verecek.

Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan İşlenmeyen Tarım Topraklarının Ziraî Hedefli Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik, Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelik, 3 Temmuz 2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Muhafaza ve Arazi Kullanımı Kanununun 8/K hususu uyarınca, üst üste iki yıl mühletle işlenmeyen tarım topraklarının Bakanlıkça kiraya verilerek ziraî üretime kazandırılmasına yönelik yol ve temelleri belirliyor.

Kiralama yapılacak yerler

Buna göre, Hazine’nin özel mülkiyetinde ya da devletin karar ve tasarrufu altında bulunan tarım yerleri hariç olmak üzere mülkiyeti gerçek ya da hukukî şahıslara ait olup üst üste iki yıl mühletle işlenmeyen tarım yerleri, arazinin vasfının değiştirilmemesi ve kiralayan tarafından ziraî üretimde kullanılması kaidesiyle bu yönetmelik kararları çerçevesinde Bakanlıkça dönemlik olarak kiraya verilecek.

Arazi Tespit Kurulu oluşturulacak

Bakanlıkça kiraya verilecek tarım yerlerinin rayiç kira bedelini tespit etmek ve kiralama süreçlerini gerçekleştirmek amacıyla Arazi Kiralama Kurulu oluşturulacak. Arazi Tespit Komitesi kent müdürlüğünde kent müdür yardımcısı ya da şube müdürü, ilçe müdürlüğünde ilçe müdürü başkanlığında toplanacak.

Kiraya verilecek tarım toprakları, “Toprak, topografya ve iklimsel özellikleri ziraî üretim için uygun olup, hâlihazırda ziraî üretim yapılan ya da yapılmaya uygun olan ya da imar, ihya, ıslah edilerek ziraî üretim yapılmaya uygun hale dönüştürülebilen araziler” olarak tanımlandı.

Komisyon üyeleri kendilerine, eşlerine ya da birinci derece kan ve kayın hısımlarına ait tarım yerleri ile ilgili yapılan itirazın incelenmesinde görev alamayacak.

Arazi Tespit Komitesi; kadastro parsel bilgileri, uydu görüntüleri, coğrafik bilgi sistemleri, diğer kamu kurumlarından elde edilecek datalar üzerinden yapılacak çalışmalar ve yerinde gerçekleştirilecek arazi denetimleri ile işlenmeyen tarım topraklarını tespit edecek. Tespit çalışmalarına altlık teşkil edebilecek datalar Bakanlıkça sağlanacak.

Kiralama sezonu eylül-ağustos arası

İşlenmeyen tarım topraklarının tespitinde, içinde bulunulan yılın 1 Eylül tarihi ile bölgelere göre değişen hasat dönemi dikkate alınarak en geç takip eden yılın 31 Ağustos tarihine kadar olan süre dikkate alınacak.

Tespiti yapılan işlenmeyen tarım toprakları Bakanlık kayıt sistemleri ile karşılaştırılarak denetim edilecek. Arazi Tespit Komitesi tarafından yapılan denetim sürecinin tamamlanmasının akabinde, ekonomik bütünlüğü sağlayan parseller ve ekonomik bütünlük kapsamı dışında kalıp Arazi Tespit Komitesince ekonomik ziraî üretim yapılacağı bedellendirilen parseller tespit edilecek. Dikili ve örtü altı tarım toprakları kiralama süreçleri kapsamına alınmayacak.

İşlenmeyen tarım yerleri listeleri mahallinde ve internetten ilan edilecek

Kiralama sezonu içerisinde, kiralanan tarım topraklarının maliklerinden herhangi biri tarafından bir sonraki sezonda üretim yapacağına dair bir müracaat yapılmaması durumunda bu yerler üst üste iki yıl işlenmeyen tarım yerleri listesine eklenecek. İşlenmeyen tarım toprakları listesi il/ilçe müdürlükleri tarafından beş gün süre ile mahallinde, elektronik ortamda ve şehir müdürlüğü internet sitesinde ilan edilecek.

Arazi malikleri ve diğer ilgililer, listeler ile ilgili itirazlarını ilan müddeti içerisinde Arazi Tespit Kuruluna yapabilecek. Komisyon bu itirazları üç gün içinde karara bağlayacak. İtirazların kıymetlendirilmesi sonucu oluşturulan sonuncu liste mülki amirin ya da yetkili kıldığı kişinin onayı ile katılaşacak.

Kesinleşen işlenmeyen tarım toprakları listesinde yer alan tarım yerleri için rayiç kira bedelleri tespit edilecek ve belirlenen formata göre Kiralanacak Tarım Toprakları Listesi oluşturulacak. Listede kiracıların yetiştirebilecekleri ürün ya da ürün kümelerine da yer verilecek. Bu topraklar, kira geliri arazi maliklerine ait olmak üzere, arazinin vasfının değiştirilmemesi ve kiralayan tarafından ziraî üretimde kullanılması koşuluyla Arazi Kiralama Komitesi tarafından kiralanacak.

Kiralama süreçleri kiralama sezonu dikkate alınarak gerçekleştirilecek. Kiralama süreci, tek bir tarım yeri parseli bazında yapılabileceği gibi, üretim planlaması kapsamında yetiştirilecek ürün, kiracı potansiyeli ve ziraî üretimin ekonomik verimliliği dikkate alınarak birden fazla tarım toprağı parselini kapsayacak şekilde de yapılabilecek.

Kiralama öncelikli olarak; kiraya verilecek tarım toprağının bulunduğu yerleşim yerinde ikamet edenlere, sivil toplum kuruluşlarına ve meslek odalarına yapılacak.

Kiraya verilecek öncelikli gruplar

Kiralanacak tarım toprakları; rayiç kira bedelinden az olmamak üzere öncelikle istekli olan sekizinci fıkrada belirtilen öncelikli gruplara, öncelikli kümelerden birden fazla istekli çıkması halinde en yüksek teklifi verene, öncelikli kümelerden istekli çıkmaması halinde ise diğer isteklilerden en yüksek teklifi verene kiralanacak.

Kesinleşen kiracılara kira bedeli, kira mühleti, ödeme şartları, kira bedelinin yatırılacağı banka hesabı, vergi, fotoğraf, harçları ve diğer sarfiyatlar benzeri mukavele masrafları ve gibi bilgileri de içeren formata göre düzenlenerek tebligat yapılacak.

Kiracının sorumluluğu

Kiracı, kiralama sezonu boyunca kiraladığı tarım yeri üzerinde, ziraî üretim planlaması kapsamında belirlenen ürün/ürün kümelerini üretmekle, genel ziraî üretim tekniklerine riayet etmekle, toprağın yapısını bozacak uygulamalardan kaçınmakla, arazi üzerindeki çok yıllık bitkiler ve varsa sabit tesisleri korumakla yükümlü tutulacak.