Ukrayna savaşı: Batılı müttefikler mühimmatlarının tükenmek üzere olduğunu söylüyor
NATO Askeri Komitesi Başkanı Amiral Rob Bauer, Batılı ülkelerin Ukrayna’ya verdiği mühimmat takviyesi sebebiyle mühimmatsız kalmak üzere olduğu ikazında bulundu.
Varşova Güvenlik Forumu’nda konuşan NATO’nun en üst düzeyli askeri yetkilisi olan Bauer “mühimmatın neredeyse tabanını sıyırdık” dedi.
Amiral Bauer’e göre hem hükümetlerin hem de savunma şirketlerinin “üretimi çok daha süratli bir tempoda artırması gerekiyor”.
Ukrayna her gün Rus cephelerine binlerce top atışı yapıyor ve bu mühimmatın çok önemli bir kısmı NATO ülkelerince tedarik ediliyor.
Bauer, NATO ülkelerinin on yıllar boyunca askeri alana kâfi yatırım yapmadığını, bu yüzden Ukrayna’ya mühimmat tedarikine başladıklarında pek çok ülkenin cephaneliğinin yarısının bile dolu olmadığını söyledi:
“Daha büyük hacimlere gereksinimimiz var. Tam ihtiyaç olduğu anda, tam ihtiyaç olan ölçüde üretim yapan liberal ekonomiler pek çok şey için iyi olabilir ama bir savaş sırasında ordular için iyi sonuçları olmaz.”
Forumda konuşan İngiltere Savunma Bakanı James Heappey de Batı ülkelerinin mühimmatının oldukça azalmış göründüğünü söyleyerek NATO üyelerini, söz verdikleri benzeri gayrisafi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sini savunmaya harcamaya davet etti:
“Şimdi değilse, Avrupa’da bir savaş varken değilse ne zaman?”
Amiral Bauer benzeri Bakan Heappey de “tam zamanında” ekonomi modelinin “yarın savaşmanız gerekirken işlemediğini” söyledi:
“Mühimmatımız epey azadı diye savaşmayı bırakamayız. Ukrayna’yı bugün de, yarın da, ondan sonraki gün de bu savaşta tutmamız lazım. Biz durursak bu Putin’in de duracağı manasına gelmiyor.
“Her gün cephaneliğimizi doldurmamız için gayret sarf etmeliyiz.
“Ortadaki en büyük sorun, ittifaktaki her ülkenin yüzde 2 sözünü tutmaması. Bu oran bir tavan değil bir taban görevi görmeli.
“İttifaka gelince, ABD Kongresi’ndeki mevkidaşlarımızın Avrupa ülkelerinin de yüzde 2 vaadini yerine getirdiğini görmesi gerekiyor.”
NATO’nun internet sitesinde yer alan 2023 varsayımı verilerine göre ittifakın yarısından fazlası, yüzde 2’lik hududun altında.
NATO’nun en aktüel verilerine göre Türkiye de GSYH’ye oranla en düşük harcamayı yapan ülkelerden.
İsveç Savunma Bakanı Pol Jonson da Ukrayna’yı uzun vadede desteklemeye devam edebilmek için Avrupa’nın savunma endüstrisine çekidüzen vermesi gerektiğini söyledi:
“Şu anda mühimmatımızın çok önemli bir kısmını harcadık.
“Ve uzun vadede Ukrayna halkının Avrupa’daki bu savunma sanayisinden mühimmat edinmeye devam edebilmesi hayati ehemmiyete sahip.
“Burada hacim konusunda çok önemli dersler aldık, bilhassa de top mühimmatı konusunda.”
İngiltere Savunma Bakanlığı, Şubat 2022’den bu yana Ukrayna’ya 300 binden fazla top mermisi verdiğini ve yıl sonuna kadar on binlerce daha göndermeyi hedeflediğini belirtiyor.
ABD Savunma Bakanlığı ise aynı süreçte 2 milyondan fazla top mermisi gönderdiklerini aktarıyor.
Kiev’in ABD mühimmatına bu kadar bağımlı olması, NATO müttefiklerinde önümüzdeki yıl ABD’de gerçekleşecek seçimlerde Donald Trump’ın kazanması ihtimaline karşı tasa yaratıyor.
Trump’ın iktidara gelmesi durumunda Moskova’yla bir şekilde uzlaşmak için Ukrayna’ya mühimmat sevkiyatını azaltabileceğini düşünüyorlar.
Sahadaki esas sorun, Batılı ülkelerin üretim kapasitelerini artırmaya çalışmalarına karşın Ukrayna’nın bu kapasitenin daha üzerinde mühimmat kullanması.
NATO ve AB ülkeleri üretimi daha süratli artırabilmek için bilgi paylaşımı ve savunma şirketleri arasında mutabakatlar yapılması benzeri çeşitli adımlar attı.
Yine de talebe yetişemiyor benzeri görülüyorlar.
Analistlere göre Rusya ise savaş sürecinde cephaneliğini daha süratli bir şekilde doldurmayı başarıyor.