Uluslararası Af Örgütü: Sarsıntı sonrası Halep’e giden insani yardımlar engellendi ya da öteki bölgelere yönlendirildi

Uluslararası Af Örgütü bugün bir açıklama yayımlayarak, Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan etkilenen Suriye’de yürütülmeye çalışılan insani yardım faaliyetlerinin önündeki mahzurlara dikkat çekti.

Uluslararası Af Örgütü’nün açıklamasına göre; 9 Şubat ile 22 Şubat arasında Suriye hükümeti besin, tıbbi materyal ve çadır benzeri temel gereksinime yönelik yardımları taşıyan en az 100 kamyonun Halep il merkezinde yüklü olarak Kürtlerin yaşadığı mahallelere girmesini engelledi. Aynı süreçte, Suriye Milli Ordusu’na (SMO) bağlı silahlı gruplar da en az 30 yardım kamyonunun, Halep’in kuzeyinde Afrin’e girmesini engelledi. 

Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesel Yöneticisi Aya Majzoub mevzu hakkındaki açıklamasında, “Depremler Halep’te on yıldır süregelen silahlı çatışmalar sebebiyle esasen ömür uğraşı veren on binlerce insanı daha da perişan etti. bu duruma karşın, bu çaresizlik anında bile Suriye hükümeti ve silahlı muhalif gruplar siyasi hesaplara yöneldi ve kendi gündemlerini ilerletmek için insanların perişanlığından yararlandı” dedi.

Majzoub sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hayati ehemmiyetteki yardımların siyasi münasebetlerle engellenmesi trajik sonuçlar yarattı”

“Hayati kıymetteki yardımların siyasi münasebetlerle engellenmesi trajik sonuçlar yarattı, bilhassa de makineleri kullanmak için yakıta ihtiyaç duyan arama-kurtarma ekipleri için. Suriye hükümeti ve Türkiye takviyeli silahlı gruplar dahil olmak üzere çatışmanın tüm tarafları, bu feci doğal afetle hayatları alt üst olan sivillerin gereksinimlerine öncelik vermeli ve engelleme olmadan yardımlara erişebilmelerini sağlamalıdır.”

Türkiye’nin güneydoğusu ve Suriye’nin kuzeyinin sırasıyla 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde iki sarsıntıyla sarsıldığı 6 Şubat’tan bu yana bir ay geçti. BM iddialarına göre; Suriye’de en az 6 bin kişi öldü, 8 milyondan fazlası ise acil yardıma muhtaç durumda. 

“Yardımların engellenmesi tamamen siyasi bir hamle”

Uluslararası Af Örgütü kuzey ve kuzeydoğu Suriye’de depremzedeler ve insani yardım vazifelileri, Suriye merkezli bir insan hakları örgütünün bir üyesi ve Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin bir temsilcisinin de aralarında bulunduğu 12 bireyle görüştü.

Kuzeydoğu Suriye’de çalışan bir insani yardım vazifelisi Uluslararası Af Örgütü’ne, “Yardımların engellenmesi tamamen siyasi bir atılım. Türkiye ve Suriye Milli Ordusu yardımları siyasallaştırmanın, Beyaz Baretlilere ve arama-kurtarma çalışmalarını hızlandırmaya çalışan diğer gruplara yakıt ulaşmasından daha çok önemli olduğunu düşündü” dedi.

Görüşülen üç kişi Uluslararası Af Örgütü’ne, silahlı kümelerin yardım kamyonlarından materyal almak isteyen kalabalığı dağıtmak için havaya ateş açtığı durumlara birçok defa rastladıklarını söyledi. Kuzeydoğu Suriye’deki görüşmeciler Uluslararası Af Örgütü’ne, 9 Şubat ile 22 Şubat arasında Suriye hükümetinin, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ile bir yerel örgütün temin ettiği 100 kamyonluk yakıt, besin, tıbbi materyal ve ekipmanın, Halep il merkezindeki Pir Maksud ve Eşrefiye isimli Kürt mahallelerine girişini engellediğini söyledi.

Şeyh Maksud ve Eşrefiye yerel kurulunun bir üyesi, Uluslararası Af Örgütü’ne, sarsıntılarda ilaç ve materyale erişim olmadığı için altı kişinin öldüğünü, 100 kişinin ise yaralandığını söyledi. Kurul üyesi ayrıyeten, sarsıntıdan sonra 18 Şubat’a kadar hiç yakıt ya da insani yardım almadıklarını belirtti.

Hakikat ve Adalet İçin Suriyeliler isimli yerel insan hakları örgütü, Türkiye dayanaklı silahlı kümelerin kuzey Halep’e, Suriye hükümetinin ise Halep il merkezine giden yardımları öbür yollardan da engellediğini belgeleyen bir rapor yayımladı. Rapora göre yardımların engellenmesi, önlenebilir ölümlerle sonuçlanarak bu ihlallerin yaygın niteliğini ortaya koydu. Ayrıyetenrapor, kuzeybatı Suriye’de, silahlı muhalif kümelerden oluşan Heyet Tahrir El Şam’ın yardımların ulaşmasını engellediği bir olayı da belgeliyor.

“Yardımlar öbür bölgelere yönlendirildi”

Halep il merkezinde ve Afrin’de depremzedeler, zelzeleden bu yana aldıkları yardımlardaki gecikme ve yetersizliğin halihazırdaki vahim durumu daha da ağırlaştırdığını ve insanların bir kısmını öbür bölgelere gitmek zorunda bıraktığını ifade etti. 

Kuzeydoğu Suriye’de bir insani yardım çalışanı ve yerel temsilci Uluslararası Af Örgütü’ne, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin gönderdiği yakıt ve insani yardımları taşıyan 100 kamyonun 16 Şubat’ta Pir Maksud ve Eşrefiye’ye girebilmesi için Suriye hükümetiyle yedi gün boyunca müzakere yapılması gerektiğini ve Suriye hükümetinin yardım erişimine fakat yardımların yarısının hükümete teslim edilmesi ve bu mahallelerde yardım dağıtımından yalnızca kendisinin sorumlu olması şartıyla izin verdiğini bildirdi. Pir Maksud ve Eşrefiye yerel kurulu üyesi, Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi’nin denetimindeki bölgelerden gelmesini bekledikleri yardımların sadece bir kısmı olan 21 kamyonun 18 ve 19 Şubat’ta iki grup halinde mahallelere ulaştığını da sözlerine ekledi.

2018’den beri Pir Maksud’da yaşayan lakin afet sebebiyle yerinden edilen bir kadın, sarsıntılarda konutunu ve tüm eşyalarını kaybettikten sonra üç kızıyla birlikte kuzey Suriye’ye gitmeye karar verdiğini söyleyerek, “Şeyh Maksud’da kalsak [abluka yüzünden] hiç yardım alamayacağımızı ve barınmaya erişemeyeceğimizi biliyorduk; bu yüzden birçoğumuz oradan çıktık fakat erkekler hükümet tutuklar diye korkup kaldı” dedi.

Bağımsız yerel medya kaynaklarının bildirdiğine göre, Suriye hükümetiyle temaslı güçlerin depremzedelere gönderilen yardımları çaldığı iddia edildi. Bunun yanı sıra, Suriye hükümetinin yardım dağıtma eforlarını eleştiren ve hükümeti yardımları iç etmekle suçlayan bireylerin gözaltına alındığı yönünde haberler çıktı.

Afrin’de dört depremzedenin aralarında yer aldığı beş görüşmeci Uluslararası Af Örgütü’ne, en az altı olayda birtakım silahlı kümelerin yardımları kendi ailelerine ve yakınlarına verdiğini bildiklerini söyledi.

Afrin’nin bir köyünde bulunan evi zelzelede yıkılan depremzede bir erkek, insanların yardım alabilmek için silahlı kümelerle kontağı olması gerektiğini ifade ederek, şöyle konuştu:

“Hiç kimse gelip hasarı incelemedi ve bize yardım getirmedi. Yerel bir örgütten yardım istediğimde onlarda da hiç olmadığını söylediler. Sonra, silahlı bir kümede yakını olan bir komşumuzu gördüm, 17 adet küçük uzunluk yardım kutusu aldı. Halbuki beş kişilik bir aileler… Afrin’de yerinden edilen biz Kürtler ve birtakım fakir Arap aileler bu türlü temaslarımız olmadığı için zor durumdayız.”

“Çadırlar bölgeye bağışlar ve yardım örgütleri aracılığıyla geliyorsa nasıl satılık olabiliyor?”

Cinderes’te bir diğer depremzede ise Uluslararası Af Örgütü’ne, dayısı, annesi ve kız kardeşinin insani yardım örgütlerinden alamadıkları için 150 dolara çadır satın almak zorunda kaldığını söyleyerek, “Bir örgüt gelip yardım dağıttı fakat ailem hiçbir şey alamadı. Tüm çadırlar bölgeye bağışlar ve yardım örgütleri aracılığıyla geliyorsa nasıl satılık çadır olabiliyor?” tabirini kullandı.. Yerel medya, silahlı bir muhalif kümenin başkanının, Cinderes’te etkilenen insanlara gönderilen 29 çadır ve diğer yardım materyaline el koyduğunu bildirdi.